https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%28%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2_%DB%B1%DB%B2%DB%B5%DB%B3%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B8%D8%B4%29تربیت، محمدعلی (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۸ش) - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T02:24:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2_%DB%B1%DB%B2%DB%B5%DB%B3%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B8%D8%B4)&diff=2010267451&oldid=prevMohammadi3 در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۵2025-09-24T06:25:29Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تربیت، محمدعلی (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۸ش)<br></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده: 14115700.jpg | بندانگشتی|تربيت، محمدعلي]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان =محمدعلی تربیت </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان =محمدعلی تربیت </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}<p>ادیب، روزنامهنگار، دولتمرد، نویسنده، پژوهشگر و نسخهشناس ایرانی و مؤسس اولین کتابخانه به مفهوم امروزی آن در ایران. آموزش ابتدایی را در تبریز گذراند. طب و زبانهای انگلیسی و فرانسوی را نزد سیفالاطبا فراگرفت. کار اجتماعی خود را با معلمی در نخستین آموزشگاه ملی، که خود بنیاد نهاده بود، آغاز کرد (۱۲۷۲ش)؛ در ضمن به داروفروشی و کتابفروشی نیز میپرداخت. سپس کار تدریس خود را از ۱۲۷۷ تا ۱۲۸۱ش در مدرسۀ لقمانیه ادامه داد. در همین سال با همکاری گروهی از روشنفکران تبریز، نظیر [[تقی زاده، حسن (تبریز ۱۲۵۷ـ تهران ۱۳۴۹ش)|تقیزاده]]، [[اعتصامی، یوسف (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۶ش)|یوسف اعتصامی]] و [[عدالت، سیدحسین (تبریز ۱۲۴۸ـ تهران ۱۳۰۶ش)|حسین عدالت]] مجلۀ [[گنجینه فنون|''گنجینۀ'' ''فنون'']] را تا ۲۴ شماره منتشر کرد. در ۱۲۸۴ش، پس از چند سال دوری از وطن، با خواهر سید حسن تقیزاده ازدواج کرد. از پایهگذاران انجمن معارف تبریز بود. در آستانۀ جنبش [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] به صف خواستاران عدالتخانه و سپس مشروطه پیوست. با وقوع کودتای [[محمدعلی شاه قاجار (تبریز ۱۲۸۹ـ ایتالیا ۱۳۴۴ق)|محمدعلی شاه قاجار]] و تاراج کتابفروشیاش ناگزیر به [[باکو]] رفت و به مدیریت مدرسۀ ایرانی اتحاد در باکو انتخاب شد. چندی بعد، بر اثر فشار دولت تزاری به اروپا رفت. در استانبول و برلین و انگلستان با نویسندگان و ایرانشناسانی چون [[جمال زاده، محمدعلی (اصفهان ۱۲۷۱ـ ژنو ۱۳۷۶ش)|جمالزاده]]، قزوینی، تقیزاده و [[براون، ادوارد (۱۸۶۲ـ۱۹۲۶)|ادوارد براون]] رابطه داشت و مکاتبه میکرد و بیشتر اوقات خود را در آنجا به بازدید کتابخانهها و بررسی نسخههای خطی و چاپی اختصاص داد. پس از بازگشت به ایران، در ۱۳۰۰ش کتابخانهای را که پیش از مشروطیت با عدهای از روشنفکران تبریز تأسیس کرده بود با نام کتابخانه و قرائتخانۀ عمومی معارف رسماً گشود که بعدها بهنام او کتابخانه و قرائتخانۀ تربیت نام گرفت. از آثارش: ''دانشمندان آذربایجان'' (۱۳۱۴ش)؛ ''فهرست کتابخانه و قرائتخانه تربیت''؛ ''تقویم تربیت''؛ ''زاد و بوم در جغرافیای ایران''؛ ''تاریخ مطبوعات ایران''؛ ''تصحیح رباعیات خیام''؛ ''کلمات قصار امیرالمؤمنین'' (ع) به عربی و ترکی؛ ''مقالات تربیت'' (۱۳۵۵ش)؛ فهرستی از مطبوعات موجود در ایران که ادوارد براون آن را به انگلیسی ترجمه و چاپ کرد.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تربیت، محمدعلی (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۸ش)<br></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده: 14115700.jpg | بندانگشتی|تربیت، محمدعلی]]</ins><p>ادیب، روزنامهنگار، دولتمرد، نویسنده، پژوهشگر و نسخهشناس ایرانی و مؤسس اولین کتابخانه به مفهوم امروزی آن در ایران. آموزش ابتدایی را در تبریز گذراند. طب و زبانهای انگلیسی و فرانسوی را نزد سیفالاطبا فراگرفت. کار اجتماعی خود را با معلمی در نخستین آموزشگاه ملی، که خود بنیاد نهاده بود، آغاز کرد (۱۲۷۲ش)؛ در ضمن به داروفروشی و کتابفروشی نیز میپرداخت. سپس کار تدریس خود را از ۱۲۷۷ تا ۱۲۸۱ش در مدرسۀ لقمانیه ادامه داد. در همین سال با همکاری گروهی از روشنفکران تبریز، نظیر [[تقی زاده، حسن (تبریز ۱۲۵۷ـ تهران ۱۳۴۹ش)|تقیزاده]]، [[اعتصامی، یوسف (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۶ش)|یوسف اعتصامی]] و [[عدالت، سیدحسین (تبریز ۱۲۴۸ـ تهران ۱۳۰۶ش)|حسین عدالت]] مجلۀ [[گنجینه فنون|''گنجینۀ'' ''فنون'']] را تا ۲۴ شماره منتشر کرد. در ۱۲۸۴ش، پس از چند سال دوری از وطن، با خواهر سید حسن تقیزاده ازدواج کرد. از پایهگذاران انجمن معارف تبریز بود. در آستانۀ جنبش [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] به صف خواستاران عدالتخانه و سپس مشروطه پیوست. با وقوع کودتای [[محمدعلی شاه قاجار (تبریز ۱۲۸۹ـ ایتالیا ۱۳۴۴ق)|محمدعلی شاه قاجار]] و تاراج کتابفروشیاش ناگزیر به [[باکو]] رفت و به مدیریت مدرسۀ ایرانی اتحاد در باکو انتخاب شد. چندی بعد، بر اثر فشار دولت تزاری به اروپا رفت. در استانبول و برلین و انگلستان با نویسندگان و ایرانشناسانی چون [[جمال زاده، محمدعلی (اصفهان ۱۲۷۱ـ ژنو ۱۳۷۶ش)|جمالزاده]]، قزوینی، تقیزاده و [[براون، ادوارد (۱۸۶۲ـ۱۹۲۶)|ادوارد براون]] رابطه داشت و مکاتبه میکرد و بیشتر اوقات خود را در آنجا به بازدید کتابخانهها و بررسی نسخههای خطی و چاپی اختصاص داد. پس از بازگشت به ایران، در ۱۳۰۰ش کتابخانهای را که پیش از مشروطیت با عدهای از روشنفکران تبریز تأسیس کرده بود با نام کتابخانه و قرائتخانۀ عمومی معارف رسماً گشود که بعدها بهنام او کتابخانه و قرائتخانۀ تربیت نام گرفت. از آثارش: ''دانشمندان آذربایجان'' (۱۳۱۴ش)؛ ''فهرست کتابخانه و قرائتخانه تربیت''؛ ''تقویم تربیت''؛ ''زاد و بوم در جغرافیای ایران''؛ ''تاریخ مطبوعات ایران''؛ ''تصحیح رباعیات خیام''؛ ''کلمات قصار امیرالمؤمنین'' (ع) به عربی و ترکی؛ ''مقالات تربیت'' (۱۳۵۵ش)؛ فهرستی از مطبوعات موجود در ایران که ادوارد براون آن را به انگلیسی ترجمه و چاپ کرد.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--14115700--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--14115700--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات فارسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علم کتابداری و کتاب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علم کتابداری و کتاب]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(علم کتابداری و کتاب)علم کتابداری و کتاب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(علم کتابداری و کتاب)علم کتابداری و کتاب]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علم کتابداری و کتاب]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتابخانه ها]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2_%DB%B1%DB%B2%DB%B5%DB%B3%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B8%D8%B4)&diff=2010145322&oldid=prevShahraabi در ۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۹2023-02-02T17:29:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}<p>ادیب، روزنامهنگار، دولتمرد، نویسنده، پژوهشگر و نسخهشناس ایرانی و مؤسس اولین کتابخانه به مفهوم امروزی آن در ایران. آموزش ابتدایی را در تبریز گذراند. طب و زبانهای انگلیسی و فرانسوی را نزد سیفالاطبا فراگرفت. کار اجتماعی خود را با معلمی در نخستین آموزشگاه ملی، که خود بنیاد نهاده بود، آغاز کرد (۱۲۷۲ش)؛ در ضمن به داروفروشی و کتابفروشی نیز میپرداخت. سپس کار تدریس خود را از ۱۲۷۷ تا ۱۲۸۱ش در مدرسۀ لقمانیه ادامه داد. در همین سال با همکاری گروهی از روشنفکران تبریز، نظیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقیزاده، </del>یوسف اعتصامی و حسین عدالت مجلۀ ''گنجینۀ'' ''فنون'' را تا ۲۴ شماره منتشر کرد. در ۱۲۸۴ش، پس از چند سال دوری از وطن، با خواهر سید حسن تقیزاده ازدواج کرد. از پایهگذاران انجمن معارف تبریز بود. در آستانۀ جنبش مشروطیت به صف خواستاران عدالتخانه و سپس مشروطه پیوست. با وقوع کودتای محمدعلی شاه قاجار و تاراج کتابفروشیاش ناگزیر به باکو رفت و به مدیریت مدرسۀ ایرانی اتحاد در باکو انتخاب شد. چندی بعد، بر اثر فشار دولت تزاری به اروپا رفت. در استانبول و برلین و انگلستان با نویسندگان و ایرانشناسانی چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمالزاده، </del>قزوینی، تقیزاده و ادوارد براون رابطه داشت و مکاتبه میکرد و بیشتر اوقات خود را در آنجا به بازدید کتابخانهها و بررسی نسخههای خطی و چاپی اختصاص داد. پس از بازگشت به ایران، در ۱۳۰۰ش کتابخانهای را که پیش از مشروطیت با عدهای از روشنفکران تبریز تأسیس کرده بود با نام کتابخانه و قرائتخانۀ عمومی معارف رسماً گشود که بعدها بهنام او کتابخانه و قرائتخانۀ تربیت نام گرفت. از آثارش: ''دانشمندان آذربایجان'' (۱۳۱۴ش)؛ ''فهرست کتابخانه و قرائتخانه تربیت''؛ ''تقویم تربیت''؛ ''زاد و بوم در جغرافیای ایران''؛ ''تاریخ مطبوعات ایران''؛ ''تصحیح رباعیات خیام''؛ ''کلمات قصار امیرالمؤمنین'' (ع) به عربی و ترکی؛ ''مقالات تربیت'' (۱۳۵۵ش)؛ فهرستی از مطبوعات موجود در ایران که ادوارد براون آن را به انگلیسی ترجمه و چاپ کرد.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}<p>ادیب، روزنامهنگار، دولتمرد، نویسنده، پژوهشگر و نسخهشناس ایرانی و مؤسس اولین کتابخانه به مفهوم امروزی آن در ایران. آموزش ابتدایی را در تبریز گذراند. طب و زبانهای انگلیسی و فرانسوی را نزد سیفالاطبا فراگرفت. کار اجتماعی خود را با معلمی در نخستین آموزشگاه ملی، که خود بنیاد نهاده بود، آغاز کرد (۱۲۷۲ش)؛ در ضمن به داروفروشی و کتابفروشی نیز میپرداخت. سپس کار تدریس خود را از ۱۲۷۷ تا ۱۲۸۱ش در مدرسۀ لقمانیه ادامه داد. در همین سال با همکاری گروهی از روشنفکران تبریز، نظیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تقی زاده، حسن (تبریز ۱۲۵۷ـ تهران ۱۳۴۹ش)|تقیزاده]]، [[اعتصامی، یوسف (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۶ش)|</ins>یوسف اعتصامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عدالت، سیدحسین (تبریز ۱۲۴۸ـ تهران ۱۳۰۶ش)|</ins>حسین عدالت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مجلۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گنجینه فنون|</ins>''گنجینۀ'' ''فنون''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را تا ۲۴ شماره منتشر کرد. در ۱۲۸۴ش، پس از چند سال دوری از وطن، با خواهر سید حسن تقیزاده ازدواج کرد. از پایهگذاران انجمن معارف تبریز بود. در آستانۀ جنبش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مشروطیت، انقلاب|</ins>مشروطیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به صف خواستاران عدالتخانه و سپس مشروطه پیوست. با وقوع کودتای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمدعلی شاه قاجار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(تبریز ۱۲۸۹ـ ایتالیا ۱۳۴۴ق)|محمدعلی شاه قاجار]] </ins>و تاراج کتابفروشیاش ناگزیر به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>باکو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رفت و به مدیریت مدرسۀ ایرانی اتحاد در باکو انتخاب شد. چندی بعد، بر اثر فشار دولت تزاری به اروپا رفت. در استانبول و برلین و انگلستان با نویسندگان و ایرانشناسانی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جمال زاده، محمدعلی (اصفهان ۱۲۷۱ـ ژنو ۱۳۷۶ش)|جمالزاده]]، </ins>قزوینی، تقیزاده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[براون، ادوارد (۱۸۶۲ـ۱۹۲۶)|</ins>ادوارد براون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رابطه داشت و مکاتبه میکرد و بیشتر اوقات خود را در آنجا به بازدید کتابخانهها و بررسی نسخههای خطی و چاپی اختصاص داد. پس از بازگشت به ایران، در ۱۳۰۰ش کتابخانهای را که پیش از مشروطیت با عدهای از روشنفکران تبریز تأسیس کرده بود با نام کتابخانه و قرائتخانۀ عمومی معارف رسماً گشود که بعدها بهنام او کتابخانه و قرائتخانۀ تربیت نام گرفت. از آثارش: ''دانشمندان آذربایجان'' (۱۳۱۴ش)؛ ''فهرست کتابخانه و قرائتخانه تربیت''؛ ''تقویم تربیت''؛ ''زاد و بوم در جغرافیای ایران''؛ ''تاریخ مطبوعات ایران''؛ ''تصحیح رباعیات خیام''؛ ''کلمات قصار امیرالمؤمنین'' (ع) به عربی و ترکی؛ ''مقالات تربیت'' (۱۳۵۵ش)؛ فهرستی از مطبوعات موجود در ایران که ادوارد براون آن را به انگلیسی ترجمه و چاپ کرد.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--14115700--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--14115700--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات فارسی]]</div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2_%DB%B1%DB%B2%DB%B5%DB%B3%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B8%D8%B4)&diff=1199929&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
تربیت، محمدعلی (تبریز ۱۲۵۳ـ تهران ۱۳۱۸ش)<br><br />
[[پرونده: 14115700.jpg | بندانگشتی|تربيت، محمدعلي]]<br />
{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =محمدعلی تربیت <br />
|نام =<br />
|نام دیگر=<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=<br />
|زادروز=تبریز ۱۲۵۳ش<br />
|تاریخ مرگ=تهران ۱۳۱۸ش<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت=ایرانی<br />
|محل زندگی=<br />
|تحصیلات و محل تحصیل=<br />
| شغل و تخصص اصلی =ادیب<br />
|شغل و تخصص های دیگر= روزنامه نگار، دولتمرد، نویسنده، پژوهشگر، نسخه شناس<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت =<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =دانشمندان آذربایجان (۱۳۱۴ش)؛ تصحیح رباعیات خیام؛ کلمات قصار امیرالمومنین (ع) به عربی و ترکی<br />
|خویشاوندان سرشناس =<br />
|گروه مقاله =ادبیات فارسی<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =موسس اولین کتابخانه به مفهوم امروزی آن در ایران<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}<p>ادیب، روزنامهنگار، دولتمرد، نویسنده، پژوهشگر و نسخهشناس ایرانی و مؤسس اولین کتابخانه به مفهوم امروزی آن در ایران. آموزش ابتدایی را در تبریز گذراند. طب و زبانهای انگلیسی و فرانسوی را نزد سیفالاطبا فراگرفت. کار اجتماعی خود را با معلمی در نخستین آموزشگاه ملی، که خود بنیاد نهاده بود، آغاز کرد (۱۲۷۲ش)؛ در ضمن به داروفروشی و کتابفروشی نیز میپرداخت. سپس کار تدریس خود را از ۱۲۷۷ تا ۱۲۸۱ش در مدرسۀ لقمانیه ادامه داد. در همین سال با همکاری گروهی از روشنفکران تبریز، نظیر تقیزاده، یوسف اعتصامی و حسین عدالت مجلۀ ''گنجینۀ'' ''فنون'' را تا ۲۴ شماره منتشر کرد. در ۱۲۸۴ش، پس از چند سال دوری از وطن، با خواهر سید حسن تقیزاده ازدواج کرد. از پایهگذاران انجمن معارف تبریز بود. در آستانۀ جنبش مشروطیت به صف خواستاران عدالتخانه و سپس مشروطه پیوست. با وقوع کودتای محمدعلی شاه قاجار و تاراج کتابفروشیاش ناگزیر به باکو رفت و به مدیریت مدرسۀ ایرانی اتحاد در باکو انتخاب شد. چندی بعد، بر اثر فشار دولت تزاری به اروپا رفت. در استانبول و برلین و انگلستان با نویسندگان و ایرانشناسانی چون جمالزاده، قزوینی، تقیزاده و ادوارد براون رابطه داشت و مکاتبه میکرد و بیشتر اوقات خود را در آنجا به بازدید کتابخانهها و بررسی نسخههای خطی و چاپی اختصاص داد. پس از بازگشت به ایران، در ۱۳۰۰ش کتابخانهای را که پیش از مشروطیت با عدهای از روشنفکران تبریز تأسیس کرده بود با نام کتابخانه و قرائتخانۀ عمومی معارف رسماً گشود که بعدها بهنام او کتابخانه و قرائتخانۀ تربیت نام گرفت. از آثارش: ''دانشمندان آذربایجان'' (۱۳۱۴ش)؛ ''فهرست کتابخانه و قرائتخانه تربیت''؛ ''تقویم تربیت''؛ ''زاد و بوم در جغرافیای ایران''؛ ''تاریخ مطبوعات ایران''؛ ''تصحیح رباعیات خیام''؛ ''کلمات قصار امیرالمؤمنین'' (ع) به عربی و ترکی؛ ''مقالات تربیت'' (۱۳۵۵ش)؛ فهرستی از مطبوعات موجود در ایران که ادوارد براون آن را به انگلیسی ترجمه و چاپ کرد.</p><br />
<br><!--14115700--><br />
[[رده:ادبیات فارسی]]<br />
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]<br />
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]<br />
[[رده:رسانه های نوشتاری ایران]]<br />
[[رده:علم کتابداری و کتاب]]<br />
[[رده:(علم کتابداری و کتاب)علم کتابداری و کتاب]]<br />
[[رده:علم کتابداری و کتاب]]<br />
[[رده:کتابخانه ها]]</div>DaneshGostar