Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

رآکتور هسته‌ای (nuclear reactor)

[[File:22000800.jpg|thumb|رآکتور هسته‌اي]]

دستگاهی برای تولید انرژی هسته‌ای<ref>nuclear energy

</ref> به شیوۀ کنترل‌شده. از انواع گوناگون رآکتور، که همگی براساس شکافت<ref>fission </ref> هسته‌ای کار می‌کنند، استفاده می‌شود. در رآکتور خنک‌شونده با گاز<ref>gas-cooled reactor </ref>، گازی تحت فشار، مانند کربن ‌دی‌اکسید<ref>carbon dioxide </ref>، در رآکتور می‌چرخد و گرمای هستۀ رآکتور را دفع می‌کند. هستۀ رآکتور معمولاً حاوی اورانیوم<ref>uranium </ref> طبیعی است و بازدۀ فرآیند شکافت هسته‌ای با کندساز<ref>moderator </ref>هایی مانند کربن، به‌منظور کاهش سرعت نوترون‌ها، افزایش می‌یابد. این واکنش را با میله‌های جاذب نوترونی<ref>neutron-absorbing rods </ref> کنترل می‌کنند که از فلز بور<ref>boron </ref> ساخته می‌شوند. سوخت رآکتور خنک‌شونده با گاز پیشرفته<ref>gas-cooled reactor </ref> معمولاً اورانیوم غنی‌شده<ref>enriched uranium advanced </ref> است. در رآکتور هسته‌ای مانند رآکتور آب ـ خنکِ<ref>water-cooled reactor </ref> مولد بخار، آب در هستۀ داغ رآکتور می‌چرخد، به بخار تبدیل می‌شود، و مولدهای توربینی تولید برق را به‌کار می‌اندازد. رایج‌ترین نوع رآکتور، رآکتور با آب تحت فشار (PWR)<ref>(pressurized-water reactor (PWR </ref>، دارای سیستم بسته‌ای حاوی آب تحت فشار است که گرم می‌شود تا در مبدل‌های گرمای<ref>heat exchanger </ref> مداری خارجی بخار تولید کند. رآکتور تند<ref>fast reactor </ref> کندساز ندارد و در آن برای صورت‌گرفتن فرآیند شکافت از نوترون‌های سریع<ref>fast neutrons </ref> استفاده می‌کنند و سوخت آن مخلوطی از پلوتونیوم<ref>plutonium </ref> و اکسید اورانیوم<ref>uranium oxide</ref> است. هنگام بهره‌برداری از این رآکتور، اورانیوم به پلوتونیوم تبدیل و جدا می‌شود تا مجدداً به‌منزلۀ سوخت به‌‌کار رود. این رآکتور به زایندۀ تند<ref> fast breeder </ref> یا رآکتور زاینده<ref>reactor breeder </ref> نیز معروف است، زیرا مقدار پلوتونیوم تولیدی آن از میزان مصرفی‌اش بیشتر است. گرما با سدیم مایع<ref>liquid sodium </ref> از رآکتور گرفته می‌شود. به‌سبب وقوع انفجارها و آزادشدن اتفاقی مواد پرتوزا<ref>radioactive </ref>، نگرانی‌های عمومی در زمینۀ ایمنی رآکتورهای هسته‌ای شدت گرفته است. برای ایمنی سیستم هنگام خنک‌کردن رآکتور در شرایط اضطراری، هستۀ رآکتور خودبه‌خود در آب غرق می‌شود. نگرانی‌های دیگر دربارۀ انرژی هسته‌ای از مشکلات بازفرآوری سوخت هسته‌ای<ref>nuclear fuel </ref>، دفع ایمن زباله‌های هسته‌ای<ref>nuclear waste </ref>، و هزینۀ نگهداری و از کاراندازی نیروگاه‌های هسته‌ای در پایان عمر مفیدشان ناشی می‌شود. بعد از فروپاشی شوروی، نگرانی‌هایی در زمینۀ توانایی کشورهای تازه‌استقلال‌یافته برای بهره‌برداری ایمن از رآکتورهای قدیمی مطرح شد. در ۱۹۸۹، دولت انگلستان تصمیم گرفت احداث نیروگاه‌های هسته‌ای جدید را به تعویق بیندازد. در ایالات متحد امریکا، طی دهۀ گذشته نیروگاه هسته‌ای جدیدی احداث نشده است. نیروگاه رنچو سکو<ref>Rancho Seco </ref>، در نزدیکی ساکرامنتو<ref>Sacramento </ref>، واقع در ایالت کالیفرنیا<ref>California </ref>، نخستین نیروگاه هسته‌ای بود که در ۱۹۸۹ با رأی مردم تعطیل شد. سوئد تصمیم گرفته است که رآکتورهای هسته‌ای خود را از کار بیندازد، اما بعضی از کشورها، ازجمله فرانسه، همچنان برنامه‌های هسته‌ای خود را دنبال می‌کنند. در ۱۹۹۷، از ۴۴۳ نیروگاه هسته‌ای در ۳۱ کشور جهان بهره‌برداری می‌شد که نسبت به آمار زمان برگزاری کنفرانس اجلاس سران زمین<ref>Earth Summit </ref> در ریو<ref>Rio </ref> (۱۹۹۲)، ۱۵ واحد رشد داشت. طبق همین آمار، در ۱۹۹۷، ۳۶ نیروگاه نیز در دست ساخت بوده است. در ۱۹۷۲، فقط ۱۰۰ نیروگاه در ۱۵ کشور جهان کار می‌کرد. انرژی هسته‌ای تقریباً هفده درصد برق جهان را تأمین می‌کند. حادثه در تری مایلز آیلند<ref>Three Miles Island </ref>، واقع در ایالات متحد امریکا (۱۹۷۹)، و چرنوبیل<ref>Chernobyl</ref> اوکراین (۱۹۸۶) منجر به آزادشدن مقدار معتنابهی تابش شد.

 

----

[[Category:فناوری و صنایع]] [[Category:تجهیزات و تاسیسات و محصولات صنعتی]]

رآکتور هسته ای - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳