https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D9%82%D9%85_%28%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%29رقم (تاریخ) - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T18:42:53Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%82%D9%85_(%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE)&diff=2010144741&oldid=prevShahraabi در ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۱2023-01-10T08:11:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَقَم (تاریخ)<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَقَم (تاریخ)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>اصطلاحی دیوانی، از دورۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویه، </del>بهمعنای فرامین و احکامی که شخص پادشاه دستور صدور آنها را میداد. دستورات پادشاهان صفوی به دو صورت، کتبی که در حاشیۀ درخواستها و عریضهها نوشته میشد، و شفاهی، ابلاغ میگشت؛ که مورد دوم را «رقم بالمشافهه» میگفتند. ثبت فرامین و احکام کتبی یا شفاهی پادشاه برعهدۀ مجلسنویس یا واقعهنویس دربار بود که ده نفر زیردست داشت. رقمهای این دوره از نظر چگونگی تدوین چند دسته بودند. رقمها پس از تحریر، طغراکشی میشدند، یعنی واقعهنویس عبارت «حکم جهانمطاع شد» را در ابتدای متن با مرکّب مشکی مینوشت؛ سپس آن را برای ممهورشدن به مُهر وزیر اعظم و مُهر شاهی ارسال میکرد. در دورۀ افشاریه و زندیه و قاجاریه نیز صدور رقم مرسوم بود. در دورۀ قاجار رقم بیشتر به احکام و فرامین ولیعهد و حکام ولایات اطلاق میشد. رقمهای دورۀ قاجار دو دسته بودند؛ دستۀ اول که با جوهر مشکی طغراکشی میشدند و معمولاً روی آنها عبارت «حکم والا شد» درج میشد؛ دستۀ دوم بدون طغراکشی خطاب به شخص معینی بود و بهسبب ذکر واژۀ «ملفوفه» در متن، به آنها ملفوفۀ رقم گفته میشد. از اواسط دورۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناصرالدینشاه، </del>رقمها را بر روی کاغذهایی با نقوش چاپی مینوشتند. در دورۀ پهلوی، با رونق دیوانسالاری جدید، رسم و سنت رقم و کاربرد این اصطلاح بهکلی منسوخ شد.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>اصطلاحی دیوانی، از دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویه]]، </ins>بهمعنای فرامین و احکامی که شخص پادشاه دستور صدور آنها را میداد. دستورات پادشاهان صفوی به دو صورت، کتبی که در حاشیۀ درخواستها و عریضهها نوشته میشد، و شفاهی، ابلاغ میگشت؛ که مورد دوم را «رقم بالمشافهه» میگفتند. ثبت فرامین و احکام کتبی یا شفاهی پادشاه برعهدۀ مجلسنویس یا واقعهنویس دربار بود که ده نفر زیردست داشت. رقمهای این دوره از نظر چگونگی تدوین چند دسته بودند. رقمها پس از تحریر، طغراکشی میشدند، یعنی واقعهنویس عبارت «حکم جهانمطاع شد» را در ابتدای متن با مرکّب مشکی مینوشت؛ سپس آن را برای ممهورشدن به مُهر وزیر اعظم و مُهر شاهی ارسال میکرد. در دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افشاریه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زندیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه، سلسله|</ins>قاجاریه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز صدور رقم مرسوم بود. در دورۀ قاجار رقم بیشتر به احکام و فرامین ولیعهد و حکام ولایات اطلاق میشد. رقمهای دورۀ قاجار دو دسته بودند؛ دستۀ اول که با جوهر مشکی طغراکشی میشدند و معمولاً روی آنها عبارت «حکم والا شد» درج میشد؛ دستۀ دوم بدون طغراکشی خطاب به شخص معینی بود و بهسبب ذکر واژۀ «ملفوفه» در متن، به آنها ملفوفۀ رقم گفته میشد. از اواسط دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدینشاه]]، </ins>رقمها را بر روی کاغذهایی با نقوش چاپی مینوشتند. در دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>پهلوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]]، </ins>با رونق دیوانسالاری جدید، رسم و سنت رقم و کاربرد این اصطلاح بهکلی منسوخ شد.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--22111800--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--22111800--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران از حکومت صفویه تا قاجار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران از حکومت صفویه تا قاجار]]</div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%82%D9%85_(%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE)&diff=1209583&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\2' به '<!--2'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\2' به '<!--2'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
رَقَم (تاریخ)<br><br />
<p>اصطلاحی دیوانی، از دورۀ صفویه، بهمعنای فرامین و احکامی که شخص پادشاه دستور صدور آنها را میداد. دستورات پادشاهان صفوی به دو صورت، کتبی که در حاشیۀ درخواستها و عریضهها نوشته میشد، و شفاهی، ابلاغ میگشت؛ که مورد دوم را «رقم بالمشافهه» میگفتند. ثبت فرامین و احکام کتبی یا شفاهی پادشاه برعهدۀ مجلسنویس یا واقعهنویس دربار بود که ده نفر زیردست داشت. رقمهای این دوره از نظر چگونگی تدوین چند دسته بودند. رقمها پس از تحریر، طغراکشی میشدند، یعنی واقعهنویس عبارت «حکم جهانمطاع شد» را در ابتدای متن با مرکّب مشکی مینوشت؛ سپس آن را برای ممهورشدن به مُهر وزیر اعظم و مُهر شاهی ارسال میکرد. در دورۀ افشاریه و زندیه و قاجاریه نیز صدور رقم مرسوم بود. در دورۀ قاجار رقم بیشتر به احکام و فرامین ولیعهد و حکام ولایات اطلاق میشد. رقمهای دورۀ قاجار دو دسته بودند؛ دستۀ اول که با جوهر مشکی طغراکشی میشدند و معمولاً روی آنها عبارت «حکم والا شد» درج میشد؛ دستۀ دوم بدون طغراکشی خطاب به شخص معینی بود و بهسبب ذکر واژۀ «ملفوفه» در متن، به آنها ملفوفۀ رقم گفته میشد. از اواسط دورۀ ناصرالدینشاه، رقمها را بر روی کاغذهایی با نقوش چاپی مینوشتند. در دورۀ پهلوی، با رونق دیوانسالاری جدید، رسم و سنت رقم و کاربرد این اصطلاح بهکلی منسوخ شد.</p><br />
<br><!--22111800--><br />
[[رده:تاریخ ایران]]<br />
[[رده:ایران از حکومت صفویه تا قاجار]]</div>DaneshGostar