Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

روسی، ادبیات (Russian literature)

[[File:22169700-1.jpg|thumb|روسي، ادبيات]][[File:22169700.jpg|thumb|روسي، ادبيات]]

آثار ادبی که در روسیه و سپس در شوروی انتشار یافتند. آثار مذهبی و روایت شفاهی اسلاوها از قرن ۱۵ تا ۱۷ بازماندند. عصر طلایی قرن ۱۹ اشعار اَلکساندر پوشکین<ref>Aleksandr Pushkin

</ref> و رمان‌های غول‌های ادبی نظیر فیودور داستایفسکی<ref>Fyodor Dostoevsky </ref> و لئون تولستوی<ref>Leo Tolstoy</ref>، و در نمایش‌نامه آثار نابغۀ مبتکر آنتون چخوف<ref> Anton Chekhov </ref> را به‌ارمغان آورد. در دوران حکومت شوروی‌ نویسندگان بسیاری، همچون اَلکساندر سولژنیتسین<ref>Alexander Solzhenitsyn </ref>، زندانی یا تبعید شدند.

'''ادبیات کهن'''. نخستین آثار شناخته‌شده موعظه‌ها و وقایع‌نگاری‌ها و شعر منثور و بی‌همتای «داستان سپاه ایگور<ref>''Tale of the Armament of Igor''</ref>»، متعلق به قرن‌های ۱۱ و ۱۲م است که شهر کیِف<ref> Kiev </ref> مرکز فرهنگی بود. با پایان قرن ۱۴م، رهبری کشور به مسکو انتقال یافت که از پیشرفت‌های غرب تا قرن ۱۸م به‌دور مانده بود. آثار این دوره عبارت‌اند از ''نامه‌های سیاسی ایوان مخوف''<ref>''Ivan the Terrible''</ref>؛ نوشته‌های مذهبی کشیش آوواکوم <ref> Avvakum </ref>(۱۶۲۰ـ۱۶۸۱)، که برای نخستین‌بار از اسلاویای محلی (به جای زبان مفصل اسلاوی کلیسایی) در ادبیات استفاده می‌کند؛ و اشعار شفاهی عامیانه و سنتی که به قهرمانان تاریخی و افسانه‌ای می‌پردازند و در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ گردآوری شدند.

'''ادبیات جدید'''. ادبیات جدید روسی با میخائیل لامانوسوف<ref>Mikhail Lomonosov </ref> (۱۷۱۱ـ۱۷۶۵) آغاز می‌شود که اصول اسلاوی کلیسایی را با روسی محاوره‌ای درهم آمیخت تا زبان نوشتاری کارآمدی پدید آورد. برخی نویسندگان قدیمی‌تر، که متأثر از فرانسه بودند، عبارت‌اند از ایوان کریلوف<ref>''Ivan Krylov ''</ref> (۱۷۶۸ـ۱۸۴۴)، فابل‌نویس<ref>fabulist </ref>، و نیکُلای کارامزین<ref>Nikolai Karamzin</ref> (۱۷۶۵ـ۱۸۲۶)، مورخ. در قرن ۱۹ شعر با ظهور پوشکین و میخائیل لرمانتوفِ<ref> Mikhail Lermontov</ref> با شور و حرارتی بایرون‌وار به‌اوج شکوفایی خود رسید. نمونۀ آثار دوران ناآرامی‌های روشنفکری میانه قرن ۱۹ نوشته‌های اَلکساندر هرزن<ref> Alexander Herzen </ref>، نثرنویس، است که شهرتش مدیون خاطرات اوست. سیطرۀ آثار داستانی در ادبیات روسی نخست مدیون نیکُلای گوگول<ref>Nikolai Gogol </ref>، و سپس ایوان تورگنیف<ref>Ivan Turgenev </ref>، ایوان گونچاروف<ref>Ivan Goncharov</ref>، داستایفسکی، و تولستوی است. درپی آنان، نیکُلای لسکوف<ref> Nikolai Leskov </ref> (۱۸۳۱ـ۱۸۹۵)، فسولت گارشینِ<ref>Vsevolod Garshin </ref> بیمار، و ولادیمیر کورولنکو<ref>Vladimir Korolenko </ref> (۱۸۵۳ـ۱۹۲۱) در ادبیات داستانی درخشیدند. در این میان، ماکسیم گورکی<ref>Maxim Gorky </ref> در ورای بدبینی فراگیر دهۀ ۱۸۸۰ ظهور کرد و پیروانی نظیر اَلکساندر کوپرین<ref>Alexander Kuprin </ref> (۱۸۷۰ـ۱۹۳۸) و ایوان بونین<ref>Ivan Bunin</ref> یافت. در مقابل، لئونید آندریف<ref> Leonid Andreyev </ref> و میخائیل آرتسیباشِف<ref>Mikhail Artsybashev </ref> منفی‌باف قرار داشتند. دیمیتری مرژکوفسکی<ref>Dmitri Merezhkovsky </ref> (۱۸۶۵ـ۱۹۴۱)، رمان‌نویس، و ولادیمیر سولوویوف<ref>Vladimir Soloviev </ref>، شاعر و فیلسوف، به‌لحاظ فکری به مکتبی عرفانی‌تر تعلق داشتند. اینان بر اندیشه‌های اَلکساندر بلوک<ref>Alexander Blok </ref>، شاعر نمادگرا تأثیر گذاشتند.

'''ادبیات دورۀ شوروی'''. بسیاری از نویسندگان در زمان انقلاب کشور را ترک کردند، اما در دهۀ ۱۹۲۰ دو گروه ظهور کردند: سوسیالیست‌های مبارز چپ (جبهۀ چپ‌گرایان هنر)، با رهبری ولادیمیر مایاکوفسکی (فتوریست)، و هواداران سیاست اقتصادی جدید لنین همچون بوریس پیلنیاک<ref>Boris Pilnyak </ref> (۱۸۹۴ـ۱۹۳۸)، بوریس پاسترناک<ref>Boris Pasternak </ref>، آلکسی تولستوی، و ایلیا ارنبورگ<ref>Ilya Ehrenburg </ref>. سطح ادبی طی برنامۀ پنج سالۀ اول (۱۹۲۸ـ۱۹۳۲) تنزل کرد، واقعیات در تلاش برای تقویت سوسیالیسم اجباراً تحریف شدند، اما در عین حال، در این دوره میخائیل شولوخوف<ref>Mikhail Sholokhov </ref>، رمان‌نویس، و شاعرانی همچون اوسیپ مَنْدِلِشْتام<ref>Osip Mandelshtam </ref>، آنا آخماتووا<ref>Anna Akhmatova </ref>، و نیکُلای تیخانف<ref>Nikolai Tikhonov </ref> شایان ذکرند. نهضت واقع‌گرای بعد آزادی بیشتری را به‌همراه آورد، چنان که در آثار سیمونوف<ref>Simonov </ref> و اَلکساندر تواردوفسکیِ<ref>Alexander Tvardovsky </ref>، شاعر، مشاهده می‌شود. در دوران جنگ جهانی دوم، سانسور بار دیگر با شدت اجرا شد و بعضی از نویسندگان پیشگام گرجی در پاک‌‌سازی‌ها ناپدید شدند. پس از مرگ استالین و بهبود اوضاع، ولادیمیر دودینتسف<ref>Vladimir Dudintsev </ref> (۱۹۱۸ـ۱۹۹۸) رمان ''نه با نان خالی'' (۱۹۵۶) را منتشر کرد؛ مجلۀ ''نووی میر (دنیای جدید)'' از نوشته‌های جدید و جسورانه‌تر حمایت می‌کرد، اما این وضع چندان دوام نیاورد. رویدادهای بزرگ این دوره عبارت‌اند از بحث بر سر جایزۀ نوبل ادبیات به پاسترناک، برخی از بیانیه‌های عمومی یوگنی یفتوشنکو<ref>Yevgeny Yevtushenko </ref>، شاعر، و زندانی‌شدن رمان‌نویسانی چون آندرِی سینیافسکی<ref>Andrei Sinyavsky </ref> (۱۹۲۶ـ۱۹۹۷) و یولی دانیِل<ref>Yuli Daniel </ref> (۱۹۲۶ـ ) در ۱۹۶۶ به جرم قاچاق آثارشان برای انتشار در خارج از کشور. نویسندگانی که از کشور گریختند عبارت‌ بودند از آناتولی کوزنتسوف<ref>Anatoly Kuznetsov</ref>، که رمان ''آتش'' (۱۹۶۹) او تلویحاً از نظام انتقاد می‌کرد، و سولژنیتسین که نوع متفاوتی از سرخوردگی را در غرب یافت. نویسندگان برای گریز از سانسور به تمثیل روآوردند، چنان‌که واسیلی آکسیونوف<ref> Vasili Aksyonov </ref> در رمان ''پرندۀ پولادی'' (۱۹۷۹)، به‌طرزی مضحک دیکتاتوری را به ریشخند می‌گیرد. ازجمله کسانی که از همه سیاست‌ها به دور بودند کورنی چوکوفسکی<ref>Kornei Chukovsky</ref>، سرایندۀ چرندیات، بود. با فروپاشی شوروی، آثار ادبی در مناطقی چون آسیای مرکزی که قبلاً تحت‌الشعاع ادبیات روسی قرار داشتند و همچنین ادبیات ملی، که در سایه‌ای از شک و ابهام قرار داشت، از نو شروع به بالیدن کرد.

 

----

[[Category:ادبیات غرب]] [[Category:مفاهیم، رویدادها، اصطلاحات، عناصر]]

روسی، ادبیات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳