<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%86%D8%A7</id>
	<title>زیربنا و روبنا - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%86%D8%A7"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%86%D8%A7&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-04T11:41:18Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%86%D8%A7&amp;diff=1218662&amp;oldid=prev</id>
		<title>DaneshGostar: جایگزینی متن - &#039;\\2&#039; به &#039;&lt;!--2&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%86%D8%A7&amp;diff=1218662&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-07-24T05:23:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;جایگزینی متن - &amp;#039;\\2&amp;#039; به &amp;#039;&amp;lt;!--2&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;زیربنا و روبنا (base and superstructure)&amp;lt;br/&amp;gt; در آموزه‌های مارکس و انگلس، مفاهیم معطوف به رابطۀ میان سازمان اقتصادی جامعه، زیربنا، و سازمان سیاسی، حقوقی، فرهنگی و آگاهی اجتماعی جامعه، روبنا. به باور مارکس، مجموعۀ روابط تولیدیِ زندگی مادّی، روند حیات اجتماعی، سیاسی و به‌طور کلی فکری را مشروط می‌کند. شیوه‌ای که زیربنا و روبنا را تعیین می‌کند، موضوع مباحثه‌های بسیار بوده است و بسیاری از نویسندگان از انگلس به بعد کوشیده‌اند تا خود را از تقلیل‌گرایی و الزامات مکانیستی‌ای که این استعاره ممکن است القا کند، خلاص کنند. انتقاد دیگری که به این نظر وارد شده، آن است که مناسبات تولیدی صرفاً اقتصادی نیست و روابط سیاسی و ایدئولوژیک را نیز دربرمی‌گیرد. گاه این دیدگاه که همۀ قدرتِ علّی در زیربنا متمرکز است و هر پدیده‌ای در روبنا صرفاً پدید‌ه‌ای ثانوی است، اقتصادگرایی نامیده می‌شود. این مسائل آشکارا به مسائل ناشی از تلقی ذهن به‌عنوان پدیده‌ای ثانوی و عارض برجسم شبیه است که این بحث را درپی دارد که آیا چنین بینشی هرگونه قدرت عِلّی را از خصوصیات ذهنی سلب می‌کند؟ نیز← [[مارکس،_کارل_(۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس، کارل]]&amp;lt;br/&amp;gt; &amp;lt;!--23080100--&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] [[Category:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>DaneshGostar</name></author>
	</entry>
</feed>