https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29سبک شناسی (کتاب) - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-30T05:09:57Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=2010242916&oldid=prevNazanin در ۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۵2025-06-01T13:55:35Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p dir="RTL" style="text-align: justify;">سبکشناسی (کتاب)</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">(عنوان کامل: [[سبک_شناسی|سبکشناسی]] یا تاریخ تطور نثر فارسی) پژوهشی در تاریخ تطور نثر فارسی از آغاز تا پایان دورهی [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله_قاجاریه</del>|قاجار]]، تالیف [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدتقی_بهار_</del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد_۱۲۶۵ـ_تهران_۱۳۳۰ش</del>)|محمدتقی بهار]]. این کتاب که با سفارش وزارت فرهنگ وقت برای تدریس در دورهی دکترای زبان و ادبیات فارسی تالیف شده از نخستین چاپهایش در اوائل دههی 1320 تاکنون در سه جلدی که خود بهار تدوین کرده، یا در چهارمجلد یا حتی به صورت تلخیص شده (در یک جلد) توسط ناشران مختلفی انتشار یافته که از آن جمله میتوان به انتشارات علمی، امیرکبیر، زوار، هنر و توس اشاره کرد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&nbsp;</del>سبکشناسی در واقع طی سالهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&nbsp;</del>1318 تا 1320 تالیف و توسط خود بهار چندین بار ویرایش و تکمیل شده است. همچنان که خود بهار در مقدمهی کتاب ذکر کرده جلد نخست به صورت اختصاصی برای دانشجویان دورهی دکترا و دو جلد دیگر برای دانشجویان دورههای مقدماتی تالیف شدهاند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">مولف این کتاب که عمدتا سبک را به مثابه ویژگیهای زبانی در نظر گرفته و با رویکردی غالبا زبانشناختی متون نثر فارسی را بررسی کرده، در جلد اول به زبانها، خطوط و نثر فارسی پیش از اسلام پرداخته. از فصل چهارم این جلد به بعد سیری است در تطور نثر فارسی و برخی ملاحظات دستوری در زبان و خط فارسی بعد از اسلام، در بخشهای مختلف ایران.<br/> در جلد دوم، بهار به جزئیات بیشتری از آثار نویسندگان بعد از اسلام از دورهی سامانیان، مقدمهی شاهنامهی منثور، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ_طبری|تاریخ_طبری</del>]] و... تا قرن هفتم هجری که شامل اکثر آثار بزرگ در زبان فارسی میشود پرداخته است. این جلد که آثار صوفیانه را نیز شامل میشود تا پایان دوران [[سلجوقیان|سلجوقیان]] ادامه دارد.<br/> در دو بخش مفصل و نسبتا بلند جلد سوم سبکشناسی، بهار به متون فارسی در دوران مغول و [[صفویه|صفویه]] میپردازد. بخش کوتاه نهایی نیز به برخی از متون فارسی یکی دو قرن اخیر، از انقراض صفویه تا اواخر دوران قاجار اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلام_حسین_یوسفی</del>|غلامحسین یوسفی]] در بخشی از نقدی که به تاریخ فروردین 1363 بر این کتاب نوشته میگوید: "سیری در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب سبكشناسی، </del>پژوهندهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نكتهیاب </del>را متوجه میسازد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>استاد بهار به شناخت ویژگیهای صرفی و نحوی زبان هر دوره و واژگان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیفیت </del>تعبیر هر صاحب اثر بیشتر از مضمون و محتوی و طرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادراك تكیه كرده </del>است، به طوری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با معیارهای او میتوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبكهای </del>مختلف را از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر </del>باز شناخت، بهخصوص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>این معیارها بارز و محسوس است... در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب سبكشناسی </del>از شیوههای بیانی و نحوهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركیب </del>و تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><span dir="LTR"></del>composition<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></span> </del>و بافت و آرایش و اوج و فرود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>نیز گاهگاه به اقتضای موارد سخن رفته است. در عین حال این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نكته </del>را هم باید افزود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>گاه گفتوگو از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك یك </del>اثر به شرح مختصات دستوری آن منحصر شده و بحث بیشتر صبغهی دستور تاریخی و حالتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكانیكی </del>پیدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>است تا ورود به ظرائف و پیچ و خمهای ذوقانگیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبكهای </del>گوناگون."</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">روی هم رفته سبکشناسی محمدتقی بهار، اولین کتابی است که در این زمینه تالیف شده و در بسیاری از پژوهشهای بعد از او در متون فارسی، به عنوان ماخذ و منبع مورد استفاده قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">نسخهی انتشارات زوار این کتاب که مجموعا با بیشتر از 1370 صفحه چاپ شده<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&nbsp;</del>(چاپ اول ناشر: 1381)، جز مقدمهی جلد نخست و مقالات اصلی، در پایان هرجلد شامل فهرستهای مفصلی از اسامی رجال، کتب، قبائل و اماکن میشود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;</p> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p dir="RTL" style="text-align: justify;">سبکشناسی (کتاب)</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">(عنوان کامل: [[سبک_شناسی|سبکشناسی]] یا تاریخ تطور نثر فارسی) پژوهشی در تاریخ تطور نثر فارسی از آغاز تا پایان دورهی [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجاریه، سلسله</ins>|قاجار]]، تالیف [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار، محمدتقی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد ۱۲۶۵ـ تهران ۱۳۳۰ش</ins>)|محمدتقی بهار]]. این کتاب که با سفارش وزارت فرهنگ وقت برای تدریس در دورهی دکترای زبان و ادبیات فارسی تالیف شده از نخستین چاپهایش در اوائل دههی 1320 تاکنون در سه جلدی که خود بهار تدوین کرده، یا در چهارمجلد یا حتی به صورت تلخیص شده (در یک جلد) توسط ناشران مختلفی انتشار یافته که از آن جمله میتوان به انتشارات علمی، امیرکبیر، زوار، هنر و توس اشاره کرد. سبکشناسی در واقع طی سالهای 1318 تا 1320 تالیف و توسط خود بهار چندین بار ویرایش و تکمیل شده است. همچنان که خود بهار در مقدمهی کتاب ذکر کرده جلد نخست به صورت اختصاصی برای دانشجویان دورهی دکترا و دو جلد دیگر برای دانشجویان دورههای مقدماتی تالیف شدهاند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">مولف این کتاب که عمدتا سبک را به مثابه ویژگیهای زبانی در نظر گرفته و با رویکردی غالبا زبانشناختی متون نثر فارسی را بررسی کرده، در جلد اول به زبانها، خطوط و نثر فارسی پیش از اسلام پرداخته. از فصل چهارم این جلد به بعد سیری است در تطور نثر فارسی و برخی ملاحظات دستوری در زبان و خط فارسی بعد از اسلام، در بخشهای مختلف ایران.<br/> در جلد دوم، بهار به جزئیات بیشتری از آثار نویسندگان بعد از اسلام از دورهی سامانیان، مقدمهی شاهنامهی منثور، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ طبری</ins>]] و... تا قرن هفتم هجری که شامل اکثر آثار بزرگ در زبان فارسی میشود پرداخته است. این جلد که آثار صوفیانه را نیز شامل میشود تا پایان دوران [[سلجوقیان|سلجوقیان]] ادامه دارد.<br/> در دو بخش مفصل و نسبتا بلند جلد سوم سبکشناسی، بهار به متون فارسی در دوران مغول و [[صفویه|صفویه]] میپردازد. بخش کوتاه نهایی نیز به برخی از متون فارسی یکی دو قرن اخیر، از انقراض صفویه تا اواخر دوران قاجار اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسفی، غلام حسین (مشهد ۱۳۰۶ـ تهران ۱۳۶۹ش)</ins>|غلامحسین یوسفی]] در بخشی از نقدی که به تاریخ فروردین 1363 بر این کتاب نوشته میگوید: "سیری در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب سبکشناسی، </ins>پژوهندهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نکتهیاب </ins>را متوجه میسازد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>استاد بهار به شناخت ویژگیهای صرفی و نحوی زبان هر دوره و واژگان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیفیت </ins>تعبیر هر صاحب اثر بیشتر از مضمون و محتوی و طرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادراک تکیه کرده </ins>است، به طوری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با معیارهای او میتوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکهای </ins>مختلف را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر </ins>باز شناخت، بهخصوص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>این معیارها بارز و محسوس است... در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب سبکشناسی </ins>از شیوههای بیانی و نحوهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیب </ins>و تألیف composition و بافت و آرایش و اوج و فرود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>نیز گاهگاه به اقتضای موارد سخن رفته است. در عین حال این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نکته </ins>را هم باید افزود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>گاه گفتوگو از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک یک </ins>اثر به شرح مختصات دستوری آن منحصر شده و بحث بیشتر صبغهی دستور تاریخی و حالتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکانیکی </ins>پیدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>است تا ورود به ظرائف و پیچ و خمهای ذوقانگیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکهای </ins>گوناگون."</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">روی هم رفته سبکشناسی محمدتقی بهار، اولین کتابی است که در این زمینه تالیف شده و در بسیاری از پژوهشهای بعد از او در متون فارسی، به عنوان ماخذ و منبع مورد استفاده قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">نسخهی انتشارات زوار این کتاب که مجموعا با بیشتر از 1370 صفحه چاپ شده (چاپ اول ناشر: 1381)، جز مقدمهی جلد نخست و مقالات اصلی، در پایان هرجلد شامل فهرستهای مفصلی از اسامی رجال، کتب، قبائل و اماکن میشود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;</p> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ادبیات فارسی]] [[Category:ادبیات معاصر - آثار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ادبیات فارسی]] [[Category:ادبیات معاصر - آثار]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=2010056516&oldid=prevAmir در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><p dir="RTL" style="text-align: justify;">سبکشناسی (کتاب)</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">(عنوان کامل: [[سبک_شناسی|سبکشناسی]] یا تاریخ تطور نثر فارسی) پژوهشی در تاریخ تطور نثر فارسی از آغاز تا پایان دورهی [[سلسله_قاجاریه|قاجار]]، تالیف [[محمدتقی_بهار_(مشهد_۱۲۶۵ـ_تهران_۱۳۳۰ش)|محمدتقی بهار]]. این کتاب که با سفارش وزارت فرهنگ وقت برای تدریس در دورهی دکترای زبان و ادبیات فارسی تالیف شده از نخستین چاپهایش در اوائل دههی 1320 تاکنون در سه جلدی که خود بهار تدوین کرده، یا در چهارمجلد یا حتی به صورت تلخیص شده (در یک جلد) توسط ناشران مختلفی انتشار یافته که از آن جمله میتوان به انتشارات علمی، امیرکبیر، زوار، هنر و توس اشاره کرد.&nbsp;سبکشناسی در واقع طی سالهای &nbsp;1318 تا 1320 تالیف و توسط خود بهار چندین بار ویرایش و تکمیل شده است. همچنان که خود بهار در مقدمهی کتاب ذکر کرده جلد نخست به صورت اختصاصی برای دانشجویان دورهی دکترا و دو جلد دیگر برای دانشجویان دورههای مقدماتی تالیف شدهاند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">مولف این کتاب که عمدتا سبک را به مثابه ویژگیهای زبانی در نظر گرفته و با رویکردی غالبا زبانشناختی متون نثر فارسی را بررسی کرده، در جلد اول به زبانها، خطوط و نثر فارسی پیش از اسلام پرداخته. از فصل چهارم این جلد به بعد سیری است در تطور نثر فارسی و برخی ملاحظات دستوری در زبان و خط فارسی بعد از اسلام، در بخشهای مختلف ایران.<br/> در جلد دوم، بهار به جزئیات بیشتری از آثار نویسندگان بعد از اسلام از دورهی سامانیان، مقدمهی شاهنامهی منثور، [[تاریخ_طبری|تاریخ_طبری]] و... تا قرن هفتم هجری که شامل اکثر آثار بزرگ در زبان فارسی میشود پرداخته است. این جلد که آثار صوفیانه را نیز شامل میشود تا پایان دوران [[سلجوقیان|سلجوقیان]] ادامه دارد.<br/> در دو بخش مفصل و نسبتا بلند جلد سوم سبکشناسی، بهار به متون فارسی در دوران مغول و [[صفویه|صفویه]] میپردازد. بخش کوتاه نهایی نیز به برخی از متون فارسی یکی دو قرن اخیر، از انقراض صفویه تا اواخر دوران قاجار اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">[[غلام_حسین_یوسفی|غلامحسین یوسفی]] در بخشی از نقدی که به تاریخ فروردین 1363 بر این کتاب نوشته میگوید: "سیری در كتاب سبكشناسی، پژوهندهی نكتهیاب را متوجه میسازد كه استاد بهار به شناخت ویژگیهای صرفی و نحوی زبان هر دوره و واژگان و كیفیت تعبیر هر صاحب اثر بیشتر از مضمون و محتوی و طرز ادراك تكیه كرده است، به طوری كه با معیارهای او میتوان سبكهای مختلف را از یكدیگر باز شناخت، بهخصوص كه این معیارها بارز و محسوس است... در كتاب سبكشناسی از شیوههای بیانی و نحوهی تركیب و تألیف <span dir="LTR">composition</span> و بافت و آرایش و اوج و فرود كلام نیز گاهگاه به اقتضای موارد سخن رفته است. در عین حال این نكته را هم باید افزود كه گاه گفتوگو از سبك یك اثر به شرح مختصات دستوری آن منحصر شده و بحث بیشتر صبغهی دستور تاریخی و حالتی مكانیكی پیدا كرده است تا ورود به ظرائف و پیچ و خمهای ذوقانگیز سبكهای گوناگون."</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">روی هم رفته سبکشناسی محمدتقی بهار، اولین کتابی است که در این زمینه تالیف شده و در بسیاری از پژوهشهای بعد از او در متون فارسی، به عنوان ماخذ و منبع مورد استفاده قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">نسخهی انتشارات زوار این کتاب که مجموعا با بیشتر از 1370 صفحه چاپ شده&nbsp;(چاپ اول ناشر: 1381)، جز مقدمهی جلد نخست و مقالات اصلی، در پایان هرجلد شامل فهرستهای مفصلی از اسامی رجال، کتب، قبائل و اماکن میشود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <br />
----<br />
<br />
[[Category:ادبیات فارسی]] [[Category:ادبیات معاصر - آثار]]</div>Amir