سلتی، هنر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۶

2025-03-11T07:26:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۶
خط ۱:		خط ۱:

	سِلْتی، هنر (Celtic art)<br/> [[File:25190700-1.jpg\|thumb\|~~سِلْتي، هنر]][[File:25190700.jpg\|thumb\|سِلْتي،~~ هنر]]هنر اقوام سلتیِ ساکن اروپای غربی که از حدود قرن ۶پ‌م، احتمالاً در راین شکل گرفت. هنر این قوم به بیشترِ قسمت‌های قارۀ اروپا گسترش یافت، لیکن پس از قرن اول پ‌م فقط در بریتانیا و ایرلند رونق داشت، و تا قرن ۱۰م تأثیرش کاملاً مشهود بود. سفالگری، درودگری، جواهرسازی و اسلحه‌سازی، از دستاوردهای برگزیدۀ این دورانند؛ تذهیب نسخ خطی، و صلیب‌های سنگی نیز در دورۀ متأخر هنر سلتی به آن اضافه شد. به‌‌طورکلی تزیینات پرتفصیلِ هنر سلتی از خطوط خمیده و نرم شکل گرفته است، که گرچه از نگاره‌های گیاهی و حیوانی مایه می‌گیرند، غالباً طرح‌هایی نیمه‌انتزاعی<ref>semi-abstract </ref>~~ ~~را به‌وجود می‌آورند. هنر سلتیِ آغازین<ref>early Celtic art</ref>~~ ~~که در قرن اول م در انگلستان به‌اوج شکوفایی خود رسید، در فلزکاری بسیار پیشرفته بود؛ به‌ویژه در ساختن سلاح و جواهر. در بریتانیا و ایرلند هنر سلتی با ظهور مسیحیت رونقی تازه یافت؛ مجسمه‌ها (صلیب‌های سنگی)، و نسخ خطی مُذَهّب همچون''اناجیل لیندیسفارن<ref>''Lindisfarne Gospels''</ref>''~~ ~~(ح ۶۹۰م؛ موزۀ بریتانیا<ref>British Museum</ref>، لندن) نمونه‌هایی از این هنرند. از دیگر نمونه‌های برگزیدۀ این دوره اثر فلزیِ مرصع‌کاری‌شده<ref>inlaid </ref>~~ ~~و مزیّن به میناکاریِ<ref>enamel </ref>~~ ~~رنگین و مرجان<ref>coral </ref>~~ ~~است که در لا تِن<ref>La Tène </ref>، کاوشگاهی در نزدیکی دریاچۀ نوشاتل<ref>Lake Neuchâtel</ref>~~ ~~در ~~سوئیس،~~ یافته شده است. در جزایر بریتانیا<ref>British Isles</ref>~~ ~~هنر سِلتی را می‌توان به دو دورۀ‌ کلیِ پیش از مسیحیت<ref>pre-Christian</ref>~~ ~~و مسیحیت<ref>Christian</ref>~~ ~~تقسیم کرد.		سِلْتی، هنر (Celtic art)<br/> [[File:25190700.jpg\|thumb\|برگه 27 از اناجیل لیندیسفارن قرن هشتم، هنر سلتی]]هنر اقوام سلتیِ ساکن اروپای غربی که از حدود قرن ۶پ‌م، احتمالاً در راین شکل گرفت. هنر این قوم به بیشترِ قسمت‌های قارۀ اروپا گسترش یافت، لیکن پس از قرن اول پ‌م فقط در [[بریتانیا]] و [[ایرلند]] رونق داشت، و تا قرن ۱۰م تأثیرش کاملاً مشهود بود. سفالگری، درودگری، جواهرسازی و اسلحه‌سازی، از دستاوردهای برگزیدۀ این دورانند؛ تذهیب نسخ خطی، و صلیب‌های سنگی نیز در دورۀ متأخر هنر سلتی به آن اضافه شد. به‌‌طورکلی تزیینات پرتفصیلِ هنر سلتی از خطوط خمیده و نرم شکل گرفته است، که گرچه از نگاره‌های گیاهی و حیوانی مایه می‌گیرند، غالباً طرح‌هایی نیمه‌انتزاعی<ref>semi-abstract </ref> را به‌وجود می‌آورند. هنر سلتیِ آغازین<ref>early Celtic art</ref> که در قرن اول م در انگلستان به‌اوج شکوفایی خود رسید، در فلزکاری بسیار پیشرفته بود؛ به‌ویژه در ساختن سلاح و جواهر. در بریتانیا و ایرلند هنر سلتی با ظهور مسیحیت رونقی تازه یافت؛ مجسمه‌ها (صلیب‌های سنگی)، و نسخ خطی مُذَهّب همچون ''اناجیل لیندیسفارن<ref>''Lindisfarne Gospels''</ref>'' (ح ۶۹۰م؛ [[موزه بریتانیا\|موزۀ بریتانیا]]<ref>British Museum</ref>، [[لندن (انگلستان)\|لندن]]) نمونه‌هایی از این هنرند. از دیگر نمونه‌های برگزیدۀ این دوره اثر فلزیِ مرصع‌کاری‌شده<ref>inlaid </ref> و مزیّن به میناکاریِ<ref>enamel </ref> رنگین و مرجان<ref>coral </ref> است که در [[لا تن\|لا تِن]]<ref>La Tène </ref>، کاوشگاهی در نزدیکی دریاچۀ نوشاتل<ref>Lake Neuchâtel</ref> در [[سوئیس]]، یافته شده است. در جزایر بریتانیا<ref>British Isles</ref> هنر سِلتی را می‌توان به دو دورۀ‌ کلیِ پیش از مسیحیت<ref>pre-Christian</ref> و مسیحیت<ref>Christian</ref> تقسیم کرد.

	'''دورۀ پیش از مسیحیت'''. این دوره دو گونۀ هنری را دربر می‌گیرد: هنر منحصراً سلتی (۲۵۰پ‌م ـ۴۰۰م)؛ و هنری که از فرهنگ آنگلوساکسون<ref>Anglo-Saxon</ref>~~ ~~متأثر بود (از ۴۰۰م به بعد). بیشتر آثار فلزی از مفرغ<ref>bronze</ref>~~ ~~و احتمالاً طلا بودند (همچون طوق‌های ایپسویچ<ref>Ipswich</ref>~~ ~~ح ۵۰پ‌م). عمده‌ترین اشیای تزیینی این دوره عبارت‌اند از سپرها، غلاف‌های شمشیر، دست‌بندها، و زین‌ویراق‌ و تزیینات اسب. گوژکاری<ref>repoussé</ref>~~ ~~برجسته و کم‌برجسته بر لوح‌های نازک، که بعد در محل مناسب پرچ می‌شدند، در سراسر جزایر بریتانیا یافت شده‌اند: در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، خانه‌های در دل زمین، و خانه‌های روی دریاچه‌ها و باتلاق<ref>crannogs</ref>ها، و نیز در درون گورهای پشته‌ای. گاه این گوژکاری‌ها با ''میناکاری شیاری<ref>''champlevé''</ref>''~~ ~~به رنگ‌های زرد، آبی، سبز و قرمز، یا با تکه‌های رنگی از خمیر شیشه، تزیین شده‌اند. یک سپر مفرغی بیضی‌شکل و عالی، از بستر رود تمز<ref>River Thames</ref>~~ ~~کشف شده که دارای ۲۷ قطعۀ میناکاریِ قرمز است. در قرون آغازین، هنرمندان سِلتی برای تزیین آثار خود از خطوط مارپیچِ متنافر و درآمیخته با شکل‌های حلقوی، و پیچ‌وتاب‌های بیضی‌شکل بهره می‌گرفتند، و با حکاکیِ خطوط یا نقطه‌‌چین‌کاری، آن را تکمیل می‌کردند؛ به‌ این ‌ترتیب نقش دلخواه بر زمینۀ ساده نمایان می‌گردید.		'''دورۀ پیش از مسیحیت'''. این دوره دو گونۀ هنری را دربر می‌گیرد: هنر منحصراً سلتی (۲۵۰پ‌م ـ۴۰۰م)؛ و هنری که از فرهنگ آنگلوساکسون<ref>Anglo-Saxon</ref> متأثر بود (از ۴۰۰م به بعد). بیشتر آثار فلزی از [[مفرغ]]<ref>bronze</ref> و احتمالاً طلا بودند (همچون طوق‌های ایپسویچ<ref>Ipswich</ref> ح ۵۰پ‌م). عمده‌ترین اشیای تزیینی این دوره عبارت‌اند از سپرها، غلاف‌های شمشیر، دست‌بندها، و زین‌ویراق‌ و تزیینات اسب. [[گوژکاری]]<ref>repoussé</ref> برجسته و کم‌برجسته بر لوح‌های نازک، که بعد در محل مناسب پرچ می‌شدند، در سراسر جزایر بریتانیا یافت شده‌اند: در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، خانه‌های در دل زمین، و خانه‌های روی دریاچه‌ها و باتلاق<ref>crannogs</ref>ها، و نیز در درون گورهای پشته‌ای. گاه این گوژکاری‌ها با ''میناکاری شیاری<ref>''champlevé''</ref>'' به رنگ‌های زرد، آبی، سبز و قرمز، یا با تکه‌های رنگی از خمیر شیشه، تزیین شده‌اند. یک سپر مفرغی بیضی‌شکل و عالی، از بستر رود تمز<ref>River Thames</ref> کشف شده که دارای ۲۷ قطعۀ میناکاریِ قرمز است. در قرون آغازین، هنرمندان سِلتی برای تزیین آثار خود از خطوط مارپیچِ متنافر و درآمیخته با شکل‌های حلقوی، و پیچ‌وتاب‌های بیضی‌شکل بهره می‌گرفتند، و با حکاکیِ خطوط یا نقطه‌‌چین‌کاری، آن را تکمیل می‌کردند؛ به‌ این ‌ترتیب نقش دلخواه بر زمینۀ ساده نمایان می‌گردید.

	'''دورۀ ‌مسیحیت'''. این دوره از ۵۹۷م آغاز می‌شود. در این دوران عناصر تزیینی بی‌شماری ازجمله شبکه‌کاری (کنده‌کاری هندسی) با نقش‌مایه‌هایی در درون‌شان، گره‌بندی‌های ضربدر، خطوط مورب، اجزای درهم‌پیچیده، و شکل‌های قالبی رواج یافت. هنرمندان سلتی دست‌ساخته‌های جدیدی نیز پدید آوردند که به آن‌ها فرصت می‌داد تا هنرشان را به‌نمایش بگذارند (همچون زنگ کلیسا، عصای اسقفی، آرامگاه‌ها، کلیساها، و از همه مهم‌تر نسخ خطی انجیل<ref>Gospel</ref>~~ ~~و دست‌نوشته‌های مزامیر<ref>Psalters</ref>). مجسمه‌هایی به شکل صلیب‌های بزرگ سنگی، از قالب‌های هنریِ خاصِ این دوره است. گاه نفوذ بیزانسی<ref>Byzantine</ref>~~ ~~در آثار آنان مشاهده می‌شود؛ لیکن هنرمندانِ‌ راهب، از نمونه‌های آغازین فلزکاری سِلتی آشکارا بهره گرفته‌اند. صفحات کتاب کِلز<ref>The Book of Kells</ref>~~ ~~(انجیل کلز) (۸۰۰م؛ ترینیتی کالج<ref>Trinity College</ref>، دوبلین<ref>Dublin</ref>) و ''اناجیل لیندیسفارن'' (۶۹۰م، موزۀ بریتانیا، لندن) با ظرافت تذهیب شده‌اند، و با خطوط درهم‌تابیده، دوایر طرّه‌وار، و زمینه‌های نقطه‌چین، مصوّر گردیده‌اند، که پیش از آن فقط در هنرهای کاربردی استفاده می‌شدند. فلزکاری مینایی در این دوره همچنان رواج داشت.		'''دورۀ ‌مسیحیت'''. این دوره از ۵۹۷م آغاز می‌شود. در این دوران عناصر تزیینی بی‌شماری ازجمله شبکه‌کاری (کنده‌کاری هندسی) با نقش‌مایه‌هایی در درون‌شان، گره‌بندی‌های ضربدر، خطوط مورب، اجزای درهم‌پیچیده، و شکل‌های قالبی رواج یافت. هنرمندان سلتی دست‌ساخته‌های جدیدی نیز پدید آوردند که به آن‌ها فرصت می‌داد تا هنرشان را به‌نمایش بگذارند (همچون زنگ کلیسا، عصای اسقفی، آرامگاه‌ها، کلیساها، و از همه مهم‌تر نسخ خطی انجیل<ref>Gospel</ref> و دست‌نوشته‌های مزامیر<ref>Psalters</ref>). مجسمه‌هایی به شکل صلیب‌های بزرگ سنگی، از قالب‌های هنریِ خاصِ این دوره است. گاه نفوذ بیزانسی<ref>Byzantine</ref> در آثار آنان مشاهده می‌شود؛ لیکن هنرمندانِ‌ راهب، از نمونه‌های آغازین فلزکاری سِلتی آشکارا بهره گرفته‌اند. صفحات کتاب کِلز<ref>The Book of Kells</ref> (انجیل کلز) (۸۰۰م؛ ترینیتی کالج<ref>Trinity College</ref>، [[دوبلین، شهر\|دوبلین]]<ref>Dublin</ref>) و ''اناجیل لیندیسفارن'' (۶۹۰م، موزۀ بریتانیا، لندن) با ظرافت تذهیب شده‌اند، و با خطوط درهم‌تابیده، دوایر طرّه‌وار، و زمینه‌های نقطه‌چین، مصوّر گردیده‌اند، که پیش از آن فقط در هنرهای کاربردی استفاده می‌شدند. فلزکاری مینایی در این دوره همچنان رواج داشت.

Shahraabi در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

سِلْتی، هنر (Celtic art)<br/> [[File:25190700-1.jpg|thumb|سِلْتي، هنر]][[File:25190700.jpg|thumb|سِلْتي، هنر]]هنر اقوام سلتیِ ساکن اروپای غربی که از حدود قرن ۶پ‌م، احتمالاً در راین شکل گرفت. هنر این قوم به بیشترِ قسمت‌های قارۀ اروپا گسترش یافت، لیکن پس از قرن اول پ‌م فقط در بریتانیا و ایرلند رونق داشت، و تا قرن ۱۰م تأثیرش کاملاً مشهود بود. سفالگری، درودگری، جواهرسازی و اسلحه‌سازی، از دستاوردهای برگزیدۀ این دورانند؛ تذهیب نسخ خطی، و صلیب‌های سنگی نیز در دورۀ متأخر هنر سلتی به آن اضافه شد. به‌‌طورکلی تزیینات پرتفصیلِ هنر سلتی از خطوط خمیده و نرم شکل گرفته است، که گرچه از نگاره‌های گیاهی و حیوانی مایه می‌گیرند، غالباً طرح‌هایی نیمه‌انتزاعی<ref>semi-abstract </ref> را به‌وجود می‌آورند. هنر سلتیِ آغازین<ref>early Celtic art</ref> که در قرن اول م در انگلستان به‌اوج شکوفایی خود رسید، در فلزکاری بسیار پیشرفته بود؛ به‌ویژه در ساختن سلاح و جواهر. در بریتانیا و ایرلند هنر سلتی با ظهور مسیحیت رونقی تازه یافت؛ مجسمه‌ها (صلیب‌های سنگی)، و نسخ خطی مُذَهّب همچون''اناجیل لیندیسفارن<ref>''Lindisfarne Gospels''</ref>'' (ح ۶۹۰م؛ موزۀ بریتانیا<ref>British Museum</ref>، لندن) نمونه‌هایی از این هنرند. از دیگر نمونه‌های برگزیدۀ این دوره اثر فلزیِ مرصع‌کاری‌شده<ref>inlaid </ref> و مزیّن به میناکاریِ<ref>enamel </ref> رنگین و مرجان<ref>coral </ref> است که در لا تِن<ref>La Tène </ref>، کاوشگاهی در نزدیکی دریاچۀ نوشاتل<ref>Lake Neuchâtel</ref> در سوئیس، یافته شده است. در جزایر بریتانیا<ref>British Isles</ref> هنر سِلتی را می‌توان به دو دورۀ‌ کلیِ پیش از مسیحیت<ref>pre-Christian</ref> و مسیحیت<ref>Christian</ref> تقسیم کرد.

'''دورۀ پیش از مسیحیت'''. این دوره دو گونۀ هنری را دربر می‌گیرد: هنر منحصراً سلتی (۲۵۰پ‌م ـ۴۰۰م)؛ و هنری که از فرهنگ آنگلوساکسون<ref>Anglo-Saxon</ref> متأثر بود (از ۴۰۰م به بعد). بیشتر آثار فلزی از مفرغ<ref>bronze</ref> و احتمالاً طلا بودند (همچون طوق‌های ایپسویچ<ref>Ipswich</ref> ح ۵۰پ‌م). عمده‌ترین اشیای تزیینی این دوره عبارت‌اند از سپرها، غلاف‌های شمشیر، دست‌بندها، و زین‌ویراق‌ و تزیینات اسب. گوژکاری<ref>repoussé</ref> برجسته و کم‌برجسته بر لوح‌های نازک، که بعد در محل مناسب پرچ می‌شدند، در سراسر جزایر بریتانیا یافت شده‌اند: در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، خانه‌های در دل زمین، و خانه‌های روی دریاچه‌ها و باتلاق<ref>crannogs</ref>ها، و نیز در درون گورهای پشته‌ای. گاه این گوژکاری‌ها با ''میناکاری شیاری<ref>''champlevé''</ref>'' به رنگ‌های زرد، آبی، سبز و قرمز، یا با تکه‌های رنگی از خمیر شیشه، تزیین شده‌اند. یک سپر مفرغی بیضی‌شکل و عالی، از بستر رود تمز<ref>River Thames</ref> کشف شده که دارای ۲۷ قطعۀ میناکاریِ قرمز است. در قرون آغازین، هنرمندان سِلتی برای تزیین آثار خود از خطوط مارپیچِ متنافر و درآمیخته با شکل‌های حلقوی، و پیچ‌وتاب‌های بیضی‌شکل بهره می‌گرفتند، و با حکاکیِ خطوط یا نقطه‌‌چین‌کاری، آن را تکمیل می‌کردند؛ به‌ این ‌ترتیب نقش دلخواه بر زمینۀ ساده نمایان می‌گردید.

'''دورۀ ‌مسیحیت'''. این دوره از ۵۹۷م آغاز می‌شود. در این دوران عناصر تزیینی بی‌شماری ازجمله شبکه‌کاری (کنده‌کاری هندسی) با نقش‌مایه‌هایی در درون‌شان، گره‌بندی‌های ضربدر، خطوط مورب، اجزای درهم‌پیچیده، و شکل‌های قالبی رواج یافت. هنرمندان سلتی دست‌ساخته‌های جدیدی نیز پدید آوردند که به آن‌ها فرصت می‌داد تا هنرشان را به‌نمایش بگذارند (همچون زنگ کلیسا، عصای اسقفی، آرامگاه‌ها، کلیساها، و از همه مهم‌تر نسخ خطی انجیل<ref>Gospel</ref> و دست‌نوشته‌های مزامیر<ref>Psalters</ref>). مجسمه‌هایی به شکل صلیب‌های بزرگ سنگی، از قالب‌های هنریِ خاصِ این دوره است. گاه نفوذ بیزانسی<ref>Byzantine</ref> در آثار آنان مشاهده می‌شود؛ لیکن هنرمندانِ‌ راهب، از نمونه‌های آغازین فلزکاری سِلتی آشکارا بهره گرفته‌اند. صفحات کتاب کِلز<ref>The Book of Kells</ref> (انجیل کلز) (۸۰۰م؛ ترینیتی کالج<ref>Trinity College</ref>، دوبلین<ref>Dublin</ref>) و ''اناجیل لیندیسفارن'' (۶۹۰م، موزۀ بریتانیا، لندن) با ظرافت تذهیب شده‌اند، و با خطوط درهم‌تابیده، دوایر طرّه‌وار، و زمینه‌های نقطه‌چین، مصوّر گردیده‌اند، که پیش از آن فقط در هنرهای کاربردی استفاده می‌شدند. فلزکاری مینایی در این دوره همچنان رواج داشت.

 

----

[[Category:هنر]] [[Category:اصطلاحات، تاریخ عمومی و اشخاص]]