سهروردی، شهاب الدین یحیی (سهرورد ۵۴۹ـ حلب ۵۸۷ق) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۷

2025-07-21T08:17:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\|پست تخصصی =		\|پست تخصصی =
	\|باشگاه =		\|باشگاه =
	}}(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛ ''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''		}}
	[[پرونده:25301200-1.jpg\|بندانگشتی\|مجسمه شیخ اشراق در زنجان]]		[[پرونده:25301200-1.jpg\|بندانگشتی\|مجسمه شیخ اشراق در زنجان]]
			(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛ ''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''

	<br><!--25301200-->		<br><!--25301200-->
	[[رده:عرفان]]		[[رده:عرفان]]

Nazanin در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۶

2025-07-21T08:16:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۶
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	\|باشگاه =		\|باشگاه =
	}}(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛ ''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''		}}(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛ ''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''
			[[پرونده:25301200-1.jpg\|بندانگشتی\|مجسمه شیخ اشراق در زنجان]]
	<br><!--25301200-->		<br><!--25301200-->
	[[رده:عرفان]]		[[رده:عرفان]]

Mohammadi2 در ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۸

2023-11-10T16:08:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۸
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\|پست تخصصی =		\|پست تخصصی =
	\|باشگاه =		\|باشگاه =
	}}(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''		}}(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛ ''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''

	<br><!--25301200-->		<br><!--25301200-->

Reza rouzbahani در ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۵

2021-06-29T08:35:26Z

صفحهٔ تازه

سُهْروردی، شهاب‌الدین یحیی (سهرورد ۵۴۹ـ حلب ۵۸۷ق)<br>

{{جعبه زندگینامه
|عنوان =شهاب‌الدین یحیی سُهْروردی
|نام =
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=شیخ اشراق و شیخ مقتول
|زادروز=سهرورد ۵۴۹ق
|تاریخ مرگ=حلب ۵۸۷ق
|دوره زندگی=
|ملیت=ایرانی
|محل زندگی=شامات
|تحصیلات و محل تحصیل=
| شغل و تخصص اصلی =فیلسوف
|شغل و تخصص های دیگر=عارف
|سبک =
|مکتب =اشراق
|سمت =مؤسس فلسفۀ اشراق
|جوایز و افتخارات =
|آثار =حکمت‌الاشراق؛ تلویحات؛ مشارع و مطارحات؛ مقاومات؛ الالواح العمادیة؛ کلمةالتصوف؛ الواردات و التقدیسات؛ هیاکل‌النور؛ پرتونامه؛ عقل سرخ؛ آواز پر جبرئیل؛ صفیر سیمرغ؛ المعارج؛ اللمحة؛ یزدان‌شناخت؛ روزی با جماعت صوفیان؛ لغت موران؛ فی حالةالطفولیة؛ قصۀالغربةالغربیة
|خویشاوندان سرشناس =
|گروه مقاله =فلسفه، منطق و کلام
|دوره =
|فعالیت‌های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}(مشهور به: شیخ اشراق و شیخ مقتول) فیلسوف و عارف ایرانی، مؤسس فلسفۀ اشراق. در مراغه از درس مجدالدین جیلی بهره برد و به روایتی از درس ظهیر‌الدین فارسی در اصفهان نیز استفاده کرد. به شامات رفت و مورد توجّه ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، قرار گرفت، ولی به‌خاطر حسد و کینه‌توزی اقران به اتهام زندقه به زندان صلاح‌الدین افتاد و به‌طور مبهمی در ‌۳۸سالگی به‌قتل رسید. سهروردی در فلسفۀ ایرانی و اسلامی جایگاه مهمی دارد. اندیشه و هوش سرشارش، وی را به نقد فلسفۀ مشایی کشاند و درپی آن با بهره‌گیری از حکمت خسروانی و اندیشه‌های هرمسی بنیاد فلسفۀ اشراق را پی ریخت. در این روش فلسفی، کشف حقیقت از طریق شهود و سپس عقل صورت می‌گیرد و در این راستا چون مشاهدات همواره قرین نور است و حجاب‌ها در پرتو ظلمت، بنیاد فلسفۀ اشراق بر دو پایۀ نور و ظلمت پی نهاده شده است. خداوند، نورالانوار و عالم ماده، عالم غواسق و ظلمانیات خوانده شده است. شیخ اشراق تعلیمات خود را در دو ساختار کاملاً متفاوت عرضه داشته است؛ یکی ساختار عقلانی و دیگری ساختار رمزی و شهودی. وی در بخش اول عمدتاً همت خود را به نفی فلسفۀ رایج و کاستی‌های آن معطوف داشته و از همین رو در بحث ضروریات قضیۀ بتّانه را مطرح کرده و بنیاد هیولی و صورت مشایی و حصر مقولات نُه‌گانۀ ارسطویی را نقد کرده است. او با امعان نظر در بحث وجود و ماهیت، گویی به جهت نفی فلسفۀ سینایی به اصالت ماهیت گرویده و بنیاد اصالت نور را پی نهاده و تمام ساختار هستی را، به مقتضای قاعدۀ امکان اشرف، از مرتبه‌ای نوری دانسته و به ناچار در چگونگی ارتباط عالم نور با ظلمت، به طبقۀ حد واسطی به نام مُثُل یا عالم ارباب انواع رسیده است. او در بخش رمزی تعلیمات خود، در واقع با استفاده از اصول عرفانی و چگونگی مراحل کشف، بخشی از مشاهدات زمینی و آسمانی خود یا سالکان دیگر را به‌گونه‌ای رمز‌آلود و دشوار بیان کرده است. سهروردی با ارزش‌دادن به سهم شهود در کشف حقیقت، عارفانی چون ذوالنون مصری، ابوسهل تستری و ابوالحسن خرقانی را از کاملان علوم معرفتی دانسته است. از آثارش به عربی و فارسی: ''حکمت‌الاشراق''؛ ''تلویحات''؛ ''مشارع و مطارحات''؛'' مقاومات''؛ ''الالواح العمادیة''؛ ''کلمةالتصوف''؛'' الواردات و التقدیسات''؛ ''هیاکل‌النور''؛ ''پرتونامه''؛ ''عقل سرخ''؛ ''آواز پر جبرئیل''؛ ''صفیر سیمرغ''؛''حکمة‌الاشراق''؛ ''المعارج''؛ ''اللمحة''؛ ''یزدان‌شناخت''؛ ''روزی با جماعت صوفیان''؛ ''لغت موران''؛ ''فی حالةالطفولیة؛'' ''قصۀالغربةالغربیة.''

<br>
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]
[[رده:اسلام، ایران و شرق]]