https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86شروان - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T00:09:19Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86&diff=1227972&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\2' به '<!--2'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\2' به '<!--2'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
شِروان <br><br />
<p>(یا: شیروان) ولایت و ناحیهای قدیمی در جمهوری آذربایجان. کرسی آن شهر شماخی، زمانی پایتخت شروانشاهان بود. ویرانههای مقابر شروانشاهان هنوز در شماخی باقی است. جغرافیای تاریخیِ ناحیۀ شروان مبهم، و انطباق آن با اخبار تاریخی دشوار است، اما از قراین چنین برمیآید که این ناحیه میان دربند و کوههای جنوبی قفقاز در شمال و ملتقای رودخانههای کورا (کُر) و ارس در جنوب، دریای خزر در شرق و ناحیۀ شکی و مرزهای گرجستان در غرب بوده است. کرسی آن شهر شابران بود و بعدها شهر شماخی مرکز آن شد. شروان در عهد ساسانیان یکی از ساتراپنشینهای ایران بوده و خاندانی از این سلسله بر آن حکومت داشته است. سلسلههای مختلف شروانشاهان از قرون ۲ تا ۱۰ق بر این سرزمین و بعضی نواحی همجوار آن حکومت داشتند. آخرین سلسلۀ شروانشاهان در سلطنت شاه طهماسب اول صفوی منقرض شد و شروان به قلمرو ایران پیوست. این سرزمین از دورۀ شاهمحمد خدابنده تا اوایل سلطنت شاه عباس اول صفوی در تصرّف دولت عثمانی بود و در ۱۰۱۳ـ۱۰۱۴ق دوباره به ایران پیوست. پس از سقوط دولت صفویه، روسها و عثمانیها آن را میان خود تقسیم کردند، اما در زمان نادرشاه افشار از آن سرزمین خارج شدند. پس از قتل نادرشاه و تضعیف دولت افشاریه، چند خاننشین در این سرزمین تشکیل و ناحیۀ بزرگ شروان میان آنان تقسیم شد. سپس ولایت شروان در اختیار آل سرکار قرار گرفت و ناحیۀ شکی به حاجی چلبی قراقیتاقی رسید و حاجی محمدعلی زرنوایی حاکم شماخی شد و حسینعلیخان، از نسل اوسمیان قیتاق، حکومت قبه را بهدست گرفت و باکو نصیب میرزا محمدخان، پسر درگاهقلی بیگ از سرکردگان نظامی آن سامان، شد. بعضی از این اماراتها پس از دورۀ اول جنگهای ایران و روس و بقیه پس از پایان دورۀ دوم آن جنگ و انعقاد قرارداد ترکمانچای در ۱۲۴۳ق منقرض شدند و شروان کاملاً بهتصرّف دولت روسیه درآمد. بیشتر جمعیت شروان از مردم ترکزبان تشکیل شده است، اما طی دو قرن گذشته گروههای بسیاری از مردم روس و دیگر اقوام در این سرزمین مقیم شدهاند. شروان از مراکز زبان و ادب فارسی در جنوب قفقاز بوده است.</p><br />
<br><!--26082300--><br />
[[رده:تاریخ جهان]]<br />
[[رده:سایر کشورها و حکومت های آسیایی]]</div>DaneshGostar