Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

شِلِه، کارْل (۱۷۴۲‌ـ۱۷۸۶)(Scheele, Karl)

[[File:26114700.jpg|thumb|شِلِه، کارْل]]

شیمی‌دان و داروساز سوئدی. برای اولین‌بار بسیاری از عناصر و ترکیبات، از جمله اکسیژن (ح ۱۷۷۲) و کلر (حدود ۱۷۷۴) را جداسازی کرد، هر چند کلر را به‌منزلۀ عنصر شناسایی نکرد. او نشان داد که اکسیژن در تنفس گیاهان و ماهی‌ها دخالت دارد. در کتاب ''آزمایش‌هایی در زمینۀ هوا و آتش''<ref>''Abhandlung Vonder Luft Und dem Feuer''</ref> (۱۷۷۷) ثابت کرد که اتمسفر از دو گاز تشکیل شده است: یکی گازی که موجب احتراق می‌شود (اکسیژن) و آن را «هوای آتش» نامید، دیگری هم گازی است که از احتراق جلوگیری می‌کند (نیتروژن) و آن‌ را «هوای بی‌اثر» نامید. به این ترتیب، دو سال قبل از آن‌که جوزف پریستلی<ref>Joseph Priestley</ref> اکسیژن را کشف کند، وجود آن‌ را پیش‌بینی کرده بود. شِله در اشترالزوند<ref>Stralsund</ref>، واقع در پومرانی<ref>Pomerania</ref>، اکنون در آلمان، زاده شد. در چهارده‌سالگی شاگرد داروفروشی در گوتبورگ<ref>Göteborg</ref> بود. پس از کسب تجربه در این شغل، از طریق مالمو<ref>Malmo</ref> به استکهلم رفت و در ۱۷۷۰، در اوپسالا<ref>Uppsala</ref> اقامت گزید. در آن‌جا استعدادش در مقام شیمی‌دان آشکار شد. هر چند موقعیت‌های علمی و دانشگاهی چندی در آلمان و انگلستان به او پیشنهاد شد، از ۱۷۷۵ در شهر کوچک کوپنیگ<ref>Koping</ref>، در لِیک مالارنۀ وستمانلاند<ref>Vastmanland</ref>، داروخانه‌‌ای دایر کرد. کشفیات شله عبارت‌اند از اسید آرسنیک<ref>arsenic asid</ref>، تنگستات کلسیم<ref>calcium tungstate</ref> (شیلیت<ref>scheelite</ref>)، اسید سیتریک<ref>citric acid</ref>، آرسنیت مس<ref>copper arsenite</ref> (سبز شله<ref>scheeles green</ref>)، گلیسرول<ref>glycerol</ref>، سیانید هیدروژن<ref>hydrogen cyanide</ref>، اسید هیدروسیانیک<ref>hydrocyanic acid</ref>، فلوئورید هیدروژن<ref>hydrogen fluoride</ref>، سولفید هیدروژن<ref>hydrogen sulphide</ref>، اسید لاکتیک<ref>lactic acid</ref>، منگنز<ref>manganese</ref>، اسید اکسالیک<ref>oxalic acid</ref>، نیتروژن، پرمنگنات<ref>permanganates</ref>، اسید اوریک<ref>uric acid</ref>، و اسید مالیک<ref>malic acid</ref>. همچنین، کشف کرد که نور ممکن است نمک‌های نقرۀ<ref>silver salts</ref> خاصی را تغییر دهد. این کشف ۵۰ سال قبل از آن صورت گرفت که از نمک‌های نقره در امولسیون‌های عکاسی<ref>photographic emulsions</ref> استفاده کنند.

 

----

[[Category:شیمی و بیوشیمی]] [[Category:(شیمی و بیوشیمی)اشخاص و آثار]]

شله، کارل (۱۷۴۲ ـ۱۷۸۶) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳