https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%86عودلاجان - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-09T20:46:50Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%86&diff=2010101873&oldid=prevReza rouzbahani در ۶ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۴2021-03-06T10:14:26Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:31127500.jpg|جایگزین=نمایی از فضای فعلی عودلاجان|بندانگشتی|360x360پیکسل|نمایی از فضای فعلی عودلاجان]]<br />
عودْلاجان <br><br />
<p>محلهای در شمال شرقی تهران قدیم. تا دورۀ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلیشاه قاجار]] بیشترین قسمتهای آن باغ بود و از شمال و شرق به حصار قدیمی شهر، غرب باروی ارک سلطنتی، جنوب [[چال میدان، محله|چالمیدان]] و از جنوب غربی به محلۀ بازار محدود میشد. با خانهسازی اعیان و اشراف به یکی از چهار محلۀ تهران قدیم تبدیل شد. پرجمعیتترین محلۀ تهران و از مهمترین بناهای آن خانۀ وزیرمختار روسیه معروف به باغ ایلچی بود. [[گریبایدوف، الکساندر (۱۷۹۵ـ ۱۸۲۹)|گریبایدوف]]، وزیرمختار روسیه، در ۱۲۴۴ق در باغ ایلچی بهقتل رسید. از ساکنان مشهور آن [[میرزا آقاخان نوری]]، محمودخان ملکالشعرا، [[شعاع السلطنه|شعاعالسلطنه]]، و [[سید عبدالله بهبهانی (نجف ۱۲۶۰ـ تهران ۱۳۲۸ق)|سیدعبدالله بهبهانی]] بودند. </p><br />
<p>محلۀ یهودیها که به گتوهای اروپایی شباهت داشت، محلۀ ارامنه و محلۀ زردشتیها در عودلاجان بودند. گروههای رقص و آواز و سیاهبازی که در جشنها و مهمانیها برنامه اجرا میکردند، از محلۀ کلیمیها اجیر میشدند. محلۀ کلیمیها از شش راه با محلۀ مسلمانان ارتباط داشت. عودلاجان به پنج پاتوق و چند گذر تقسیم میشد و هشت قراولخانه امنیت را در آن برقرار میکردند. با نُه کاروانسرا و چند بازارچه از رونق اقتصادی برخوردار بود. ۳۳ آبانبار، ۳۰ حمام، دو گورستان و دو کنیسه داشت. باغ مشهور پستهبیک، کوچه یا محلۀ حیاطِ شاهی، که مدرسۀ سپهسالار قدیم با منارههای معروف خود در آنجا قرار دارد، کوچۀ زورخانه، کوچۀ صدراعظم، گذر شترگلو، [[پامنار، خیابان|پامنار]]، کوچه آبشار، یخچال، کوچۀ میرزا محمود وزیر و کوچۀ نقارهخانه جزء عودلاجان بودند. شماری از این کوچهها هنوز با همان نامها باقیاند. [[میرزا ملکم خان|میرزا ملکمخان ناظمالدوله]] انجمن [[فراموشخانه و فراماسونری در ایران|فراماسونری]] یا فراموشخانه را در فاصلۀ سالهای ۱۲۷۳ و ۱۲۷۸ق در خانۀ جلالالدین میرزا پسر فتحعلیشاه در نزدیکی مسجد حوض عودلاجان تشکیل داد. پس از گسترش شهر تهران در ۱۲۸۴ق، در دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدینشاه]]، محلۀ عودلاجان از طریق [[دروازه دولاب، محله|دروازۀ دولاب]] (سه راه شکوفۀ کنونی)، در خیابان شهباز (هفده شهریور کنونی)، با شرق شهر ارتباط یافت و با پیوستن بخشی از آن ازجمله سرپُلک (سرپولک) به محلههای چالمیدان و [[دولت، محله|دولت]]، از وسعت آن کاسته شد. در شمال آن خیابان [[چراغ گاز، خیابان|چراغگاز]] (امیرکبیر کنونی)، در شرق آن [[خیابان ری]] و در غرب آن [[خیابان ناصرخسرو|خیابان ناصریه]] (ناصرخسرو کنونی) احداث شد. ازجمله مدرسههای آن درب مدرسه، [[مدرسه مروی|مدرسۀ مروی]]، مدرسۀ پامنار و مدرسۀ دخترانۀ عفاف بود. آب رود کرج در دورۀ [[محمدشاه قاجار]] در دو نقطۀ دروازۀ شمیران (پامنار) و سرچشمۀ عودلاجان به شهر تقسیم میشد. واژۀ عودلاجان معرّب و تغییر شکلیافتۀ واژۀ «اودراجان» به معنی محل تقسیم آب است.</p><br />
<br><!--31127500--><br />
[[رده:جغرافیای ایران]]<br />
[[رده:تهران]]</div>Reza rouzbahani