https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C 2026-05-01T22:11:12Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C&diff=2010105413&oldid=prev 2021-04-27T07:35:25Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> فَرارودی<br /> <br /> (یا: ماوراءالنهری) گویش منطقۀ ماوراءالنهر واقع در میان رود جیحون و سیحون در قسمت شمال جیحون که شامل شهرهایی همچون سمرقند، بخارا، خجند و ترفد می‌شود که مردمش به گویش بسیار نزدیک به خراسانی سخن می‌گویند. تغییر و تبدیل آوایی در فرارودی از این قرار است: تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt;/ پایانی به &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;a&lt;/span&gt; در بسیاری از واژه‌ها که به کسره ختم می‌شوند مانند &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;pumba&lt;/span&gt; «پنبه»، تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;o&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;a&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;baland&lt;/span&gt; «بُلند»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;aftandan&lt;/span&gt; «انداختن» تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;b&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;v&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;kayvani&lt;/span&gt; «کدبانو»؛ تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;f&lt;/span&gt;/ و /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;b&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;p&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;guspand&lt;/span&gt; «گوسفند/ گوسبند»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;gap&lt;/span&gt; «گب/ سخن»، جابه‌جایی (قلب) در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;pahriz&lt;/span&gt; «پرهیز». از نشانه‌های صفت نسبی -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ina&lt;/span&gt; است که بعد از اسم می‌آید: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;mardina&lt;/span&gt; «مذکر»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;zardine&lt;/span&gt; «زرده»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;sabzina&lt;/span&gt; «سبزه/ سبزه‌روی» و نیز -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;in&lt;/span&gt; در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;sofalin&lt;/span&gt; «سفالی». برای ساختن حاصل مصدر از -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;gi&lt;/span&gt; استفاده می‌شود: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;davangi&lt;/span&gt; «ورغلنبیدگی/ برجستگی». در فرارودی گاهی از فعل متعدی به مفهوم فعل لازم استفاده می‌شود: نیز از اسم، فعل می‌سازند: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;sabzidan&lt;/span&gt; «سبز شدن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;varamidan&lt;/span&gt; «ورم کردن» ضمایر اشاره &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;U&lt;/span&gt; «آن» و &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;i&lt;/span&gt; «این» است. نشانۀ مصدری -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;an&lt;/span&gt; پایانی است. &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;aftandan&lt;/span&gt; «انداختن/ افکندن»، برخی از واژگان فرارودی: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;sirpul&lt;/span&gt; «ثروتمند، پرپول»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;sirzamin&lt;/span&gt; «ملاک/زینداربزرگ».<br /> <br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> [[Category:زبان‌شناسی و ترجمه]]<br /> [[Category:زبان ها و گویش های ایران فرهنگی]]</div>

Nazanin