فلسفه تاریخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE فلسفه تاریخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-04-26T09:38:33Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010229796&oldid=prev Mohammadi3 در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۷ 2025-04-23T22:37:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل لوئی|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، ایمانوئل|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیورگ </del>ویلهلم فریدریش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)</del>|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل لوئی|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، ایمانوئل|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گئورگ </ins>ویلهلم فریدریش|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010220545&oldid=prev Mohammadi3 در ‏۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۷ 2025-03-01T18:17:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل لوئی|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایمانویل (۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)</del>|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل لوئی|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایمانوئل</ins>|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010218958&oldid=prev Mohammadi3 در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸ 2025-02-24T08:28:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لویی (۱۶۸۹ـ۱۷۵۵)</del>|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، ایمانویل (۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لوئی</ins>|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، ایمانویل (۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010200331&oldid=prev Mohammadi3 در ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶ 2024-11-27T11:36:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل لویی (۱۶۸۹ـ۱۷۵۵)|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، ایمانویل (۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایدیالیسم|</del>ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت [[تاریخ]] و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18م، درپی آرای [[ولتر]]<ref>Voltaire</ref>، [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هِردِر]]<ref>Herder</ref>، [[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|کندورسِه]]<ref>Condorcet</ref> و [[مونتسکیو، شارل لویی (۱۶۸۹ـ۱۷۵۵)|مونتسکیو]]<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. [[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|هردر]] و [[کانت، ایمانویل (۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)|کانت]] کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. [[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|فیشته]] و [[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|شلینگ]] با قول به [[ایدئالیسم]] مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. [[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|هگل]] با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. [[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|مارکس]] و [[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|انگلس]] با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19م و اوایل قرن 20م، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، [[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|ویلهلم دیلتای]]<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و [[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|کالینگوود]]<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010174965&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۲ 2024-04-29T17:42:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلسفۀ تاریخ (philosophy of history)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت تاریخ و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18، </del>درپی آرای ولتر<ref>Voltaire</ref>، هِردِر<ref>Herder</ref>، کندورسِه<ref>Condorcet</ref> و مونتسکیو<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. هردر و کانت کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. فیشته و شلینگ با قول به ایدئالیسم مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. هگل با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. مارکس و انگلس با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">19 </del>و اوایل قرن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20، </del>توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، ویلهلم دیلتای<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و کالینگوود<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تاریخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18م، </ins>درپی آرای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ولتر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Voltaire</ref>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|</ins>هِردِر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Herder</ref>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کندورسه، مارکی دو (۱۷۴۳ـ۱۷۹۴)|</ins>کندورسِه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Condorcet</ref> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مونتسکیو، شارل لویی (۱۶۸۹ـ۱۷۵۵)|</ins>مونتسکیو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هردر، یوهان گوتفرید فون (۱۷۴۴ـ۱۸۰۳)|</ins>هردر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کانت، ایمانویل (۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)|</ins>کانت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)|</ins>فیشته<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شلینگ، فریدریش (۱۷۷۵ـ۱۸۵۴)|</ins>شلینگ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با قول به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایدیالیسم|</ins>ایدئالیسم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هگل، گیورگ ویلهلم فریدریش (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱)|</ins>هگل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مارکس، کارل (۱۸۱۸ـ۱۸۸۳)|</ins>مارکس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انگلس، فریدریش (۱۸۲۰ـ۱۸۹۵)|</ins>انگلس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">19م </ins>و اوایل قرن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20م، </ins>توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دیلتای، ویلهلم (۱۸۳۳ـ۱۹۱۱)|</ins>ویلهلم دیلتای<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Wilhelm Dilthy</ref> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کالینگوود، رابین جورج (۱۸۸۹ـ۱۹۴۳)|</ins>کالینگوود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010174964&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۴ 2024-04-29T17:34:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</ins>فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010174963&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۳ 2024-04-29T17:33:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ جهان</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه ، منطق و کلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم</ins>]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010174962&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۱ 2024-04-29T17:31:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت تاریخ و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18، درپی آرای ولتر<ref>Voltaire</ref>، هِردِر<ref>Herder</ref>، کندورسِه<ref>Condorcet</ref> و مونتسکیو<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. هردر و کانت کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. فیشته و شلینگ با قول به ایدئالیسم مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. هگل با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. مارکس و انگلس با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، ویلهلم دیلتای<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و کالینگوود<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تأمل دربارۀ ماهیت تاریخ و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18، درپی آرای ولتر<ref>Voltaire</ref>، هِردِر<ref>Herder</ref>، کندورسِه<ref>Condorcet</ref> و مونتسکیو<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. هردر و کانت کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. فیشته و شلینگ با قول به ایدئالیسم مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. هگل با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. مارکس و انگلس با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، ویلهلم دیلتای<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و کالینگوود<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ جهان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ جهان]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010174961&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۱ 2024-04-29T17:31:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه </del>تاریخ</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفۀ </ins>تاریخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(philosophy of history)</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأمل دربارۀ ماهیت تاریخ و قوانین آن از منظر تفکر تاریخی. این اصطلاح در قرن 18، درپی آرای ولتر<ref>Voltaire</ref>، هِردِر<ref>Herder</ref>، کندورسِه<ref>Condorcet</ref> و مونتسکیو<ref>Montesquieu</ref> برای تمایز‌نهادن میان تاریخ به‌عنوان جُنگی از حوادث پراکنده یا نقل داستان‌هایی دربارۀ گذشته و تفکر انتقادی دربارۀ‌ تاریخ، باب شد. اندیشمندان روشنگری برای رهاکردن تفکر تاریخی از سیطرۀ باورهای دینی، که ریشۀ آن به اوگوستین قدیس بازمی‌گشت، ایدۀ علیت را در تاریخ وارد کردند و بر اهمیت تأثیر عوامل جغرافیایی و اجتماعی بر انسان تأکید ورزیدند. هردر و کانت کوشیدند مراحل مختلف تکامل بشر را در قالب پیشرفت عقلانیت یا روح آشکار کنند. فیشته و شلینگ با قول به ایدئالیسم مطلق تکامل تاریخی صور معقول را موجه ساختند. هگل با جمع‌بندی اندیشه‌های پیشینیان خویش، تاریخ را روند یگانه، ذاتی و قانونمند حرکت خود ـ تکامل‌بخش روح دانست و برای آن طرح و هدفی قایل شد. این هدف، تکامل اخلاقی انسان، یعنی آزادی او، در درون ‌کشوری با انتظام عقلانی بود. مارکس و انگلس با نقد فلسفۀ تاریخِ هگلی و با تکیه بر عوامل مادی در پیشرفت تاریخی، اندیشۀ تاریخی را به مسیر دیگری راندند و علایق انتقادی را برانگیختند. در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20، توجه متفکرانی نظیر ویندلبانت<ref>Windelband</ref>، ویلهلم دیلتای<ref>Wilhelm Dilthy</ref> و کالینگوود<ref>Collingwood</ref> به مسئلۀ فهم تاریخی و به‌خصوص مقایسۀ میان روش‌های علوم طبیعی و علوم انسانی، به‌ویژه تاریخ، معطوف شد. آن‌ها در عین حال که بر عینی‌بودن علوم انسانی تأکید می‌کردند و برای آن‌ها شأن علم قائل بودند، شیوۀ پژوهش آن‌ها را متفاوت از علوم طبیعی می‌دانستند. چون موضوع تاریخ، بررسی اندیشه‌ها و اعمال گذشتۀ انسان‌ها است، مورخ باید برای فهم آن‌ها بکوشد با نزدیک‌شدن هرچه بیشتر به شخصیت‌های گذشته و رفتن در قالب آن‌ها به‌شیوه‌های مختلف (نظریه شبیه‌سازی)، اندیشه و نیات گذشتگان را از نو زنده کند. در این‌جا است که شیوه‌های تأویل و تفسیر، به‌جای تبیین‌های تاریخی متکی بر قوانین کلی تاریخ، عرضه می‌شوند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ جهان]]</ins></div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE&diff=2010173019&oldid=prev Mohammadi2: تغییرمسیر به تاریخ، فلسفه حذف شد 2024-04-11T20:39:15Z

<p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%8C_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87" class="mw-redirect" title="تاریخ، فلسفه">تاریخ، فلسفه</a> حذف شد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#تغییرمسیر[[تاریخ،_فلسفه]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه تاریخ</ins></div></td></tr> </table>

Mohammadi2