Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

فلسفۀ پویِش (philosophy of process)<br/> [[File:33140600.jpg|thumb|فلسفه پويِش]]نوعی جهان‌بینی نظری با تأکید بر این‌که واقعیت بنیادین<ref>basic reality </ref> همواره در فرآیند سیلان و تغییر است. در حقیقت، واقعیت همان پویش محض<ref>pure process </ref> انگاشته می‌شود. مفاهیمی از قبیل خلاقیت، آزادی، نوآوری، ظهور و رشد، مقوله‌های اساسیِ تبیین‌گرانۀ فلسفۀ پویشند. این نظر گاه متافیزیکی را باید در مقابل فلسفۀ جوهر<ref>philosophy of substance </ref> قرار داد؛ یعنی در‌برابر این عقیده که واقعیتی ثابت و دایم، زیربنای جهان تغییرپذیر یا بی‌ثبات تجربۀ معمولی را تشکیل می‌دهد. فلسفۀ جوهر بر بودنِ ایستا<ref>static being </ref> تأکید می‌کند، در صورتی‌که تأکید فلسفۀ پویش بر شدنِ پویا<ref>dynamic becoming</ref> است. اگرچه پیشینۀ فلسفۀ پویش به هراکلیتوس<ref>Heraclitus </ref> بازمی‌گردد، علاقه به آن در قرن ۱۹ از راه نظریۀ تکامل<ref>theory of evolution </ref> از نو برانگیخته شد. شخصیت‌های اصلی در پرورش فلسفۀ جدید پویش عبارت بودند از: هربرت اسپنسر<ref>Herbert Spencer </ref>، ساموئل الگزاندر<ref>Samuel Alexander</ref>، آلفرد نورث وایتهد<ref>Alfred North Whitehead </ref>، چارلز ساندرز پرس<ref>Charles Sanders Peirce </ref>، ویلیام جیمز<ref>William James</ref>، هانری برگسون<ref>Henri Bergson </ref>، پیِر تیار دو شاردن<ref>Pierre Teilhard de Chardin </ref> و چارلز هارتشورن<ref>Charles Hartshorne</ref>. کتاب وایتهد به‌نام ''پویش و واقعیت: مقاله‌ای در کیهان‌شناسی''<ref>''Process and Reality:An Essay on Cosmology''</ref> (۱۹۲۹) را به‌طور کلی باید مهم‌ترین ترجمان منظم فلسفۀ پویش به‌شمار آورد.

 

----

[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] [[Category:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]

فلسفه پویش - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳