Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

فِلَمْسْتید، جان (۱۶۴۶ـ۱۷۱۹)(Flamsteed, John)

{{جعبه زندگینامه
|عنوان =جان فِلَمْسْتید
|نام = John Flamsteed
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=
|زادروز=1646م
|تاریخ مرگ=1719م
|دوره زندگی=
|ملیت=انگلیسی
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل=
| شغل و تخصص اصلی =اخترشناس
|شغل و تخصص های دیگر=
|سبک =
|مکتب =
|سمت =نخستین اخترشناس سلطنتی انگلستان، اخترشناس چارلز دوم
|جوایز و افتخارات =تعیین عرض جغرافیایی گرینویچ، تمایل دایره‌البروج و موقعیت دو نقطۀ اعتدال
|آثار =تاریخ کیهانی بریتانیا (3 جلد)
|خویشاوندان سرشناس =
|گروه مقاله =اخترشناسی
|دوره =
|فعالیت‌های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}

اخترشناس انگلیسی. رصدهای منظم موقعیت ستاره‌ها، ماه، و سیّاره‌ها را در رصدخانه‌ای صورت می‌داد که خود در ۱۶۷۶ در گرینویچ لندن تأسیس کرده بود. نتایج رصدهایش در ''تاریخ کیهانی بریتانیا''<ref>''Historia Coelestis Britannica''</ref> (۱۷۲۵) منتشر شد. در مقام نخستین اخترشناس سلطنتی<ref>Astronomer Royal</ref> انگلستان، عرض جغرافیایی<ref>latitude</ref> گرینویچ، تمایل دایره‌البروج<ref>ecliptic </ref>، و موقعیت دو نقطۀ اعتدال<ref>equinox </ref> را تعیین کرد. روش رصد بُعدِ مطلق<ref>absolute right ascension</ref> (مُختصۀ مکانی جسم آسمانی) را به‌دست آورد و در آن، همۀ خطاهای اختلاف‌منظر، شکست نور، و عرض جغرافیایی را برطرف کرد. با به‌دست‌آوردن مواضع ۴۰ ستارۀ مرجع<ref>reference star</ref>، موقعیت ۳هزار ستارۀ دیگر را در فهرست‌نامۀ خود حساب کرد. فلمستید در دنبی<ref>Denby</ref>، نزدیک داربی<ref>Derby</ref>، زاده شد و در کیمبریج تحصیل کرد. مطالعات اخترشناختی خود را با رصدِ گرفت خورشیدی<ref>solar eclipse</ref> ۱۶۶۲ در منزل آغاز کرد. در ۱۶۷۲، اختلاف‌منظر خورشیدی<ref>solar parallax </ref> را با رصد مریخ<ref>Mars</ref> معیّن کرد. به‌سرعت شهرت اخترشناسی ورزیده را به‌دست آورد و در ۱۶۷۵، اخترشناس چارلز دوم<ref>Charles II</ref> شد. وقتی‌که چارلز دوم مطلع شد تعیین طول جغرافیایی در دریا با رصد موقعیت ماه امکان‌پذیر است، از مشاوران خود گزارش‌های کاملی خواست. جونس مور<ref>Jonas Moore </ref> (۱۶۱۷ـ۱۶۷۹)، سر مسّاح توپخانه، از بین این مشاوران با فلمستید به مشورت پرداخت. وقتی‌که فلمستید خاطرنشان کرد که نه حرکت ماه و نه مواضع ستاره‌ها برای این‌منظور به‌قدر کافی شناخته شده نیست، چارلز او را با این فرمان منصوب کرد: «رصدکنندۀ نجومی ما خود را بی‌درنگ با بیشترین دقت و جدیّت وقف تصحیح جدول‌های حرکت افلاک و یافتن موقعیت ستاره‌های ثابت به‌منظور پیداکردن طول جغرافیایی مطلوب مکان‌ها، به‌منظور تکمیل فن دریانوردی می‌کند». در ۱۰ اوت ۱۶۷۵، فلمستید سنگ بنای رصدخانه‌ای را گذاشت که کریستوفر رِن<ref>Christopher Wren </ref> آن را طراحی کرده بود. این بنا، که «فلمستید هاوس<ref>Flamsteed House </ref>» نامیده شد، در ژوئیۀ ۱۶۷۶ کامل شد، و اکنون بخشی از «موزۀ ملی دریایی<ref>National Maritime Museum</ref>» است و از آن نگهداری می‌شود. از ابتدا، به‌سبب کمبود بودجه دچار مشکل بود و چیزی بابت تهیۀ وسایل یا بهره‌گیری از همکاری متخصصان دریافت نکرده بود. به‌منظور تأمین این هزینه‌ها، برای تدریس ریاضیات و اخترشناسی شاگرد گرفت و درنتیجه، با دارایی شخصی به رصدهای اخترشناختی خود ادامه داد. این امر به بروز مشکلاتی با انجمن سلطنتی، و به‌خصوص با سِر آیزاک نیوتون<ref>Isaac Newton </ref> انجامید که موجب دلسردی فلمستید در سال‌های بعد شد. به محاسبه‌های قمری<ref>Lunar Calculations</ref> او برای آزمودن نظریه‌های نیوتون و ادموند هالی<ref>Edmond Halley </ref> نیاز مبرم بود، اما فلمستید از ارائۀ آن‌ها خودداری، و در ۱۷۰۴ با آن دو قطع ‌رابطه کرد. برخی از دستاوردهای او عبارت‌اند از تهیۀ فهرست‌نامه‌ای گسترده‌تر و دقیق‌تر دربارۀ ستارگان، رصد منظم خورشید، ماه، و سیّاره‌ها با دید بازنگری نظریه‌های حرکت ظاهری آن‌ها، و تدوین جدول‌هایی برای محاسبۀ دقیق مواضع این اجسام. او روش‌های نوینی برای اخترشناسی علمی ابداع کرد که از بسیاری از آن روش‌ها اکنون نیز استفاده می‌شود. رصدهای او به‌لحاظ دقتِ بسیار فراتر از رصدهای معاصرانش بود و درواقع، قدیمی‌ترین رصدهایی بودند که می‌شد پدیدۀ ابیراهی<ref>aberration </ref> را به‌وضوح از آن‌ها استنتاج کرد. تحقیقات او را دستیاران شخصی‌اش، کراست‌ویت<ref>Crosthwait </ref> و شارپ<ref>Sharp </ref>، کامل کردند. ۳ جلد ''تاریخ کیهانی بریتانیا''، دربرگیرندۀ اسناد همۀ رصدهای اخترشناختی اوست، و در ''فهرست‌نامۀ بریتانیا''<ref>''British Catalogue'' </ref> نیز به حدود ۳هزار ستاره پرداخت. ''اطلس کیهانی''<ref>''Atlas Coelestis''</ref> (۱۷۲۹) اثری است که با مشارکت او تهیه شد.

 

----

[[Category:اخترشناسی]] [[Category:(اخترشناسی)اشخاص و آثار]]

فلمستید، جان (۱۶۴۶ـ۱۷۱۹) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳