https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D9%88%D8%AA%D9%84%DB%8C%D8%A8_%28%DB%B1%DB%B7%DB%B6%DB%B2%D9%80%DB%B1%DB%B8%DB%B1%DB%B4%29فیشته، یوهان گوتلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴) - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-18T16:38:54Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D9%88%D8%AA%D9%84%DB%8C%D8%A8_(%DB%B1%DB%B7%DB%B6%DB%B2%D9%80%DB%B1%DB%B8%DB%B1%DB%B4)&diff=2010052595&oldid=prevNazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
فیشْتِه، یوهان گوتْلیب (۱۷۶۲ـ۱۸۱۴)(Fichte, Johann Gottlieb)<br/> [[File:33196800.jpg|thumb|فيشْتِه، يوهان گوتْليب]] {{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان = یوهان گوتْلیب فیشْتِه<br />
|نام =Johann Gottlieb Fichte<br />
|نام دیگر=فیخته<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=<br />
|زادروز=1762م<br />
|تاریخ مرگ=1814م<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت=آلمانی<br />
|محل زندگی=<br />
|تحصیلات و محل تحصیل=تحصیل در رشتههای الهیات و فلسفه در دانشگاههای ینا و لایپزیگ<br />
| شغل و تخصص اصلی =فیلسوف<br />
|شغل و تخصص های دیگر=<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت =استاد دانشگاه برلین<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =خطابههایی به ملت آلمان (1808ـ1807)<br />
|خویشاوندان سرشناس =<br />
|گروه مقاله =فلسفه ، منطق و کلام<br />
|دوره =<br />
|فعالیتهای مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}(یا: فیخته) فیلسوف آلمانی. به ایدئالیسم استعلایی<ref>transcendental idealism</ref> گرایش داشت. پس از تحصیل در رشتههای الهیات و فلسفه، در دانشگاههای ینا<ref>Jena </ref> و لایپزیگ<ref>Leipzig</ref> به تدریس خصوصی پرداخت. علاقه به کانت سبب شد «مقالهای در نقد هرگونه وحی<ref>Essay towards a Critique of All Revelations </ref>» (۱۷۹۲) را بنویسد و بینام چاپ کند. در آن مقاله توجیه کانت از ایمان، به نام عقل عملی<ref>practical reason</ref> را گسترش داد. بعضی خوانندگان، خود کانت را نویسندۀ آن تصور میکردند. فیشته از طریق همین اثر، که ستایش کانت را برانگیخت، به شهرت رسید. اثر او به نام ''خطابههایی به ملت آلمان''<ref>Addresses to the German Nation</ref> (۱۸۰۸ـ۱۸۰۷) به تکامل ناسیونالیسم آلمانی یاری رساند. از ۱۸۱۰ تا پایان حیات در دانشگاه برلین<ref>University of Berlin</ref> تدریس کرد. در فلسفۀ فیشته، مفهومِ نفس (الگوی) خلّاق<ref>creative ego</ref> نقشی تعیینکننده دارد. بهعقیدۀ او این نفس نه ذهنی است و نه شخصی، بلکه مفهومی کلی و مطلق است که هر واقعیت عینی از آن مشتق میشود. نفس متعلق به تجربه نیست، مسئول تجربه است و از طریق فعالیتش در درون خودِ آگاهی، شناخته میشود. از آنجاکه فعالیتِ نفس، کُنشی اخلاقی است، در فعالیت اخلاقی انسان ظاهر میشود. در نهایت، از نظر فیشته، نظام اخلاقیِ جهان، بهعنوان «خدا» شناخته میشود که نه شخصی است، نه دارای مشیّت. بعضی محققان، فلسفۀ فیشته را بیانی از بیخدایی و بعضی دیگر آن را صورتی از همهخدایی (وحدت وجود)<ref>pantheism</ref> دانستهاند. فیشته بر این باور است که ماهیت و کارکرد دولت و نظام حقوق و وظایف آن از سرشت اخلاقیِ واقعیت ریشه میگیرد. حقوق همۀ مردم و رشد دولت، بهعنوان شرط ضروری تحقق این حقوق و وظایف همسو با آن، از آزادی افراد و آگاهی اخلاقی بهوجود میآید. اگر همۀ مردم از نظر اخلاقی کاملاً رشد کرده بودند، دیگر نیازی به دولت نبود. فیشته دولت را ابزارِ ضروری پیشرفت اجتماعی و اخلاقی میداند که طبع اولیۀ وضعیت بشر آن را اقتضا کرده است. تصور فیشته از «دولت و طبیعت نهایتاً اخلاقی» جامعه و واقعیت، مستقیماً بر شلینگ<ref>Schelling</ref> و هگل<ref>Hegel</ref> تأثیر گذاشت. آنها نیز دیدگاه ایدئالیستی مشابهی نسبت به قلمرو انسانی و واقعیت همچون یک کل اتخاذ کردند. ایمانوئل<ref>Immanuel</ref> فرزند فیشته در سالهای (۱۸۴۵ـ۱۸۴۶) مجموعۀ آثار او را ویرایش و منتشر کرد.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] [[Category:فلسفه غرب – اشخاص، آثار و مکاتب]]</div>Nazanin