Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

لاتینی، ادبیات (Latin literature)<br/> ادبیات به زبان لاتینی. از کهن‌ترین دورۀ ادبیات لاتینی، قبل از قرن ۳پ‌م، که فقط تعدادی سرود و کتیبه از آن بر‌جای‌مانده است. لیویوس آندرونیکوس<ref>Livius Andronicus

</ref> با ترجمۀ ''اودیسه''<ref>''Odyssey'' </ref> و نمایش‌نامه‌های یونانی به لاتین، (ح ۲۸۴ـ۲۰۴پ‌م) این ادبیات را متأثر از ادبیات یونانی کرد. نایویوس<ref>Naevius </ref> و اِنیوس<ref>Ennius </ref>، کوشیدند حماسه‌هایی را با مضامین میهن‌پرستانه تصنیف کنند؛ نایویوس از وزن بومی «ساتورنی<ref>Saturnian </ref>» استفاده کرد، اما انیوس وزن سداسی یونانی را به‌کار برد. پلاوتوس<ref>Plautus </ref> و تِرِنس<ref>Terence </ref>، با موفقیت، کمدی یونانی را برای اجرا بر صحنۀ لاتینی تنظیم کردند. آکیوس<ref>Accius </ref> و پاکوویوس<ref>Pacuvius</ref> شعر تراژیک<ref> tragic </ref> را تصنیف کردند. لوکیلیوس<ref>Lucilius </ref> (۱۹۰ـ۱۰۳پ‌م) بنیاد‌گذار شعر رواقی<ref>Stoic </ref> و کاتوی بزرگ<ref>Cato the Elder </ref> نویسندۀ نخستین آثار منثور مهم در زبان لاتینی بودند.

'''عصر طلایی''' (۷۰پ‌م ـ۱۸م). شکوفایی شعر لاتینی با آثاری چون در ''ماهیت اشیا''<ref>''De Rerum natura'' </ref>، اثر لوکرتیوس<ref>Lucretius </ref>، و اشعار غنایی و شورانگیز کاتولوس<ref>Catullus </ref> آ‎غاز شد. خطابه‌ها، مقاله‌های فلسفی، و رساله‌های سیسرون<ref>Cicero </ref> به‌صورت الگویی برای نثر لاتینی درآمد. یادداشت‌های سزار دربارۀ جنگ‌هایش در همین دوره از جمهوری روم شکل گرفت. سایر نویسندگان آثار منثور این دوره عبارت‌اند از کورنلیوس نپوس<ref>Cornelius Nepos </ref>، سالوست<ref>Sallust </ref>، و مارکوس ترنتیوس وارو<ref>Marcus Terentius Varro </ref>.

'''عصر اوگوستوس''' (۴۳پ‌م ـ۱۸م). این دوره شکوفاترین دوران ادبیات لاتینی، در عصر طلایی، است. در اشعار ویرژیل<ref>Virgil </ref> و هوراس<ref>Horace </ref> و آثار لیوی<ref>Livy </ref>، مورخ، که از درباریان اوگوستوس بودند، احساسات شدید میهن‌پرستانه وجوددارد. ویرژیل مصنف حماسۀ بزرگ لاتینی ''اِنِئید''<ref>''Aeneid'' </ref> است و هوراس به غزل و هجو شوروحالی خاص بخشید. شاعران جوان‌تر این دوره عبارت‌اند از اووید<ref>Ovid </ref>، که مطالب طنزآمیزی دربارۀ عشق و اسطوره نوشت، تیبولوس<ref>Tibullus </ref> و پروپرتیوس<ref>Propertius </ref>، که مرثیه و اشعار جنسی می‌‌سرودند. تراژدی نیز مجدداً رواج یافت و افرادی چون آسینیو پولیو<ref>Asinius Pollio </ref> (۷۶پ‌م ـ۵م)، واریوس روفوس<ref>Varius Rufus </ref> (‌۷۴ـ۱۴پ‌م)، و اوگوستوس به آن می‌پرداختند.

'''عصر نقره‌ای''' (۱۸ ـ ح ۱۳۰م). دومین دورۀ مهم ادبیات امپراتوری با ظهور نویسندگان دوران حکومت نرون<ref>Nero </ref> آغاز می‌شود: سِنِکا<ref>Seneca</ref>، فیلسوف رواقی؛ لوکان<ref> Lucan </ref>، نویسندۀ حماسۀ ''فارسالیا''<ref>''Pharsalia'' </ref>؛ پرسیوسِ<ref>Persius</ref> طنز‌پرداز؛ و پترونیوس<ref> Petronius </ref> رمان‌نویس. سال‌های پایانی قرن ۱ و آغاز قرن ۲ افرادی چون تاکیتوس<ref>Tacitus </ref>، مورّخ و سالنامه‌نویس، و یوونال<ref>Juvenal </ref>، شاعر طنزپرداز، ظهور کردند؛ سایر نویسندگان این دوره عبارت بودند از مارسیالِ<ref>Martial </ref> قطعه‌پرداز و نویسندۀ دایرة‌المعارف علمی، پلینی مهتر<ref>Pliny the Elder </ref>، پلینی کهتر<ref>Pliny the Younger </ref>، رساله‌نویس، کوئینتیلیان<ref>Quintilian </ref>، منتقد، سوئتونیوس<ref>Suetonius </ref>، مورخ، و استاتیوس<ref>Statius </ref>، شاعر حماسی. از قرون‌ ۲ تا ۵ م فقط یک نویسندۀ مهم غیرمسیحی ظهور کرد که آپولیوس<ref>Apuleius</ref> نام داشت، اما نویسندگان مسیحی توانایی چون ترتولیانوس<ref> Tertullian </ref> و سیپریان<ref>Cyprian </ref> نیز وجود داشتند، که دنباله‌رو آرنوبیوس<ref>Arnobius </ref> ( ـ۳۲۷م) و لاکتانیتوس<ref>Lactantius </ref> ( ـ۳۲۵م) بودند. در قرن ۴،‌ افرادی چون اوسونیوس<ref>Ausonius </ref>، کلودیان<ref>Claudian </ref>، و شاعران مسیحی، ازجمله پرودنتیوس<ref>Prudentius </ref> و آمبروز قدیس<ref>St Ambrose </ref> شعر را احیا کردند. دورۀ کلاسیک با تألیف کتاب ''شهر خدا''<ref>''City of God'' </ref>، به قلم اوگوستین قدیس<ref>St Augustine </ref>، و ترجمۀ کتاب مقدس، به قلم جروم قدیس<ref>St Jerome </ref>، به پایان رسید و قرون وسطا آغاز ‌شد.

'''قرون وسطا'''. در قرون وسطا، لاتینی زبان کلیسا بود و معمولاً برای نوشتن آثاری در زمینه‌های الهیات، فلسفه، سرگذشت‌ها،‌ و آثار عالمانه کاربرد داشت. شعر لاتینی، که با قافیه و وزن غیر کلاسیک منطبق شده بود، برای سرودهای مذهبی و نیز تصنیف‌های غیرمذهبی عالمان، ازجمله ''کارمینا بورانا''<ref>''Carmina Burana'' </ref> استفاده می‌شد. لهجۀ لاتینی قرون وسطایی به‌‌تدریج به زبان‌های رُمانس<ref>Romance languages</ref> ملی و محلی، ازجمله فرانسوی، ایتالیایی، و اسپانیایی تغییر یافت. حتی پس از دوران اصلاحات دینی نیز لاتینی زبان بین‌المللی عالمان و نویسندگان انگلیسی‌زبانی چون تامس مور<ref> Thomas More </ref>، فرانسیس بیکن<ref>Francis Bacon </ref>، جان میلتون<ref>John Milton</ref>، و بسیاری دیگر بود.

 

----

[[Category:ادبیات عمومی]] [[Category:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]

لاتینی، ادبیات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳