https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C 2026-04-28T13:33:44Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=2010107860&oldid=prev 2021-05-28T12:49:16Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>محمد خان دشتی (1246- 1298ق) <br /> <br /> از خوانین و فرمانروايان باقدرت و در عین حال خوشنام و خیر منطقۀ دشتی در استان بوشهر کنونی، و از ادباء و شعرای برجستۀ دورۀ بازگشت ادبی در دورهٔ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] که در [[خورموج]] حکمرانی داشت. <br /> <br /> او پس از در گذشت برادرانش حيدر خان (فوت: 1295ق) و حسين خان (فوت: 1289ق)، حکومت و ضابطی دشتی را بر عهده گرفت. <br /> <br /> محمد خان در شهر خورموج، قلعه و عمارتی عظيم نیز بنا کرد که تا به امروز همچنان باقی است. <br /> <br /> او که فرزند سوم حاجی خان است، در روستای شُنبه، از توابع خورموج کنونی، متولد شد. ولی مرکز حکومت و زندگی اش در خورموج بوده است. <br /> <br /> تحصيلات مقدماتی اش را در دشتی به پايان رساند. سپس برای تکميل تحصيلاتش به عتبات عاليات رفت. او در این سفر که در نوجوانی انجام گرفت، همراه مادر و برادرانش بود. تا زمانی که مادرش در قيد حيات بود، در عتبات باقی ماند و بعد از درگذشت او، به دشتی بازگشت. <br /> <br /> محمد خان در کنار زندگی سياسی خود و نشست و برخاست با بزرگان دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، شاعری حرفه ای نيز بوده و همواره از ادباء و شعراء که نزد او به منزلش می آمدند، به گرمی پذیرایی می کرده است. <br /> <br /> محمد خان دشتی نخستين شاعر از منطقه دشتی است كه ديوان شعرش به طبع رسيده است. او در اشعارش از شعرای بزرگی همچون [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)|سعدی]]، حافظ، [[جامی، عبدالرحمان (خرجرد ۸۱۷ ـ هرات ۸۹۸ق)|جامی]] و [[محتشم کاشانی، علی ( ـ کاشان ۹۹۶ق)|محتشم كاشانی]] تأثير پذيرفته است؛ به ويژه تركيب بند او در مرثيۀ شهدای دشت كربلا در زيبایی و روانی، با تركيب بند محتشم برابری می کند. <br /> <br /> او متخلص به دشتی بود. در قوالب مختلف شعری از جمله قصيده، دو بيتی، قطعه، رباعی، ترجيع بند، مثنوی، مسمط، مرثيه و غزل شعر می سرود و قدرت نويسندگی بالایی داشت. حاصل تلاش های علمی و ادبی چند ساله اش چند اثر تأليفی است، که از جملۀ آن هاست: &#039;&#039;ديوان اشعار&#039;&#039; كه مشتمل است بر قصايد، غزليات، قطعات و دو بيتی هايی كه بيشتر در ثنا و ستايش پروردگار و مدح پيامبر و خاندانش، و نیز ستايش ناصرالدين شاه و رجال دورۀ ناصری.<br /> <br /> اثر ديگرش، &#039;&#039;كلام الملوک&#039;&#039; است كه شامل گفتار پادشاهان و فرامین آنان در امور كشوری و لشكری، سياسی، اقتصادی و ... است. او در اين كتاب، پس از مقدمه به بيان مطالبی در خصوص ناصرالدين شاه پرداخته است.<br /> <br /> طريق السلوک اثر دیگرش است كه در آن، خلاصه حكايات [[کلیله و دمنه|كليله و دمنه]] را منظوم کرده است.<br /> <br /> از دیگر آثارش می توان &#039;&#039;خسرو و شيرين&#039;&#039; را نام برد كه اقتباس از داستان [[خسرو و شیرین|خسرو و شيرين]] اثر [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] است.<br /> <br /> &#039;&#039;نمکدون&#039;&#039; نیز از جمله دیگر آثار اوست.<br /> <br /> محمد خان دشتی در 1298ق و بنا به دستور حاجی ميرزا حسنعلی نصيرالملک، حاکم بوشهر، که با او ارتباط خوبی نداشت، به بهانۀ پرداخت نکردن مالیات و وصول آن به بوشهر فراخوانده شد، اما پس از ورود، به زندان افتاد و در نهایت پس از 9 ماه حبس، درزندان درگذشت. <br /> <br /> &lt;br /&gt;</div>

Shahraabi