https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%86%D8%B4%D8%AA%DB%8Cمعین الدین محمد چشتی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-29T14:28:46Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%86%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=2010118523&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۱۷2021-08-24T19:17:09Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =<br />
|نام =معینالدین محمد چشتی<br />
|نام دیگر=<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=<br />
|زادروز=537ق<br />
|تاریخ مرگ= اجمیر 633ق<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت= ایرانی<br />
|محل زندگی=هند<br />
|تحصیلات و محل تحصیل=<br />
| شغل و تخصص اصلی =صوفی و عارف<br />
|شغل و تخصص های دیگر=<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت =<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =انیسالارواح، دلیلالعارفین، رسالۀ آداب دم زدن، رسالۀ وجودیه، گنجالاسرار و وصولالمعراج<br />
|خویشاوندان سرشناس =<br />
|گروه مقاله =عرفان<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}معینالدین محمّد چِشتی (537ق- اجمیر 633ق)<br />
<br />
پایهگذار طریقت [[چشتیه]] در هند و از صوفیان بزرگ آن سرزمین؛ مشهور به آفتاب ملک هند. اصالتا از سیستان بود و پیش از عزیمت به هند و بالا گرفتن کارش، حسن سجزی نام داشت. زمانی که 15 ساله بود، پدرش (غیاثالدین) درگذشت. معینالدین در شهرهای مختلف خراسان زیست و نهایتا به بغداد رفت. پیش از سفر به عراق در نزدیکی نیشابور با شیخ عثمان هاروَنی دیدار کرد و به او دست ارادت داد و در نهایت از او خرقه گرفت. به این ترتیب اسناد خرقۀ معینالدین از طریق شیخ عثمان هارونی به شریف زندنی (متوفی ۶۱۲ ق)، و از طریق او به دیگر خواجگان چشت، همچون [[چشتی، قطب الدین مودود|قطبالدین مودود چشتی]] (متوفی ۵۲۷ ق)، خواجه ابویوسف چشتی (متوفی ۴۵۹ق)، ابومحمد بن ابواحمد چشتی (متوفی ۴۱۱ق)، [[چشتی، ابواحمد ابدال (۲۶۰ـ۳۵۵ق)|ابواحمد ابدال چشتی]] (متوفی ۳۵۵ق) و ابواسحاق شامی (متوفی ۳۲۹ق) میرسد، که جملگی از مشایخ اولیۀ این طریقه بودهاند و دورۀ حیات آنان (سدههای ۳- ۷ق) در واقع مربوط به دورۀ نخست شکلگیری این طریقه در روستای چِشت، از توابع [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]] است. معینالدین طی مسیر سفرش به عراق و در عراق با صوفیان بزرگی چون [[عبدالقادر گیلانی، محیی الدین (گیلان ۴۷۰ـ بغداد ۵۶۱ق)|محییالدین عبدالقادر گیلانی]]، [[سهروردی، ابوالنجیب (سهرورد ۴۸۰ ـ ۵۶۳ ق)|ضیاءالدین ابونجیب سهروردی]]، [[نجم الدین کبری، احمد (خوارزم ۵۴۰ـ۶۱۸ق)|نجمالدین کبری]]، [[سهروردی، شهاب الدین عمر (سهرورد ۵۳۹ـ بغداد ۶۳۲ق)|شهابالدین عمر سهروردی]] و [[اوحدالدین کرمانی، حامد (کرمان ۵۶۷ـ بغداد ۶۳۵ق)|اوحدالدین کرمانی]] آشنایی یافت. در سال 589ق به دهلی و با فاصلهای اندک از آنجا به [[اجمیر]] رفت و تا آخر عمر مقیم این شهر بود. معینالدین شاگردان زیادی تربیت کرد و آنان هرکدام در منطقۀ خود مصدر خدمات ارزندهای شدند؛ از جمله قطبالدین بختیار کاکی. از مشهورترین خلفای وی خواجه فریدالدین گنج شکر (متوفی 664ق) بوده است. دوتن از مریدان و شاگردان فریدالدین خود موسس دو شعبه از طریقت چشتیه به نامهای چشتیۀ صابریه و چشتیۀ نظامیه بودهاند: نظامالدین اولیاء بدایونی دهلوی و علاءالدین علیاحمد صابر کلپری. آرامگاه معینالدین محمد چشتی از ابتدا تاکنون زیارتگاه مسلمانان و صوفیان هند بوده و بر آن بارگاهی ساخته شده است.<br />
<br />
جز ابیات و رباعیات پراکنده در کتب تاریخی و نیز دیوان کمحجمی که به او منسوب است و در هند به کرات چاپ شده، رسالات متعددی نیز به او نسبت دادهاند که در صحت این انتساب دلایل متقنی در دست نیست؛ از جمله: ''انیسالارواح، دلیلالعارفین، رسالۀ آداب دم زدن، رسالۀ وجودیه، گنجالاسرار و وصولالمعراج''. همچنین در احوال و اقوال و مناقب معینالدین محمد چشتی رسالههای متعددی تالیف شده که از آن جملهاند: ''مونسالارواح'' تالیف [[جهان آرا بیگم|جهانآرا بیگم]] دختر [[شاه جهان گورکانی، ابوالمظفر (۱۰۰۰ ـ ۱۰۷۶ ق)|شاهجهان گورکانی]]؛ ''معینالاولیاء'' تالیف قاضی سید امامالدین خان اجمیری؛ ''تاریخ خواجۀ اجمیر'' معروف به ''احسانالسیر''؛ ''سوانح خواجۀ غریبنواز''.<br />
----<br />
<br />
<br />
<br /><br />
<br />
*مبانی عرفان و احوال عارفان، علیاصغر حلبی؛ تهران: اساطیر؛ چاپ اول: 1376<br />
*دایرةالمعارف بزرگ اسلامی: مدخلِ «چشتی، خواجه معینالدین»<br />
*[https://olama-orafa.ir/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86%E2%80%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C-%D8%B3%D8%AC%D8%B2%DB%8C/ https://olama-orafa.ir]<br />
<br />
<br /><br />
[[رده:عرفان]]<br />
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]</div>Reza rouzbahani