https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87_%28%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA%29 2026-04-12T01:59:18Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87_(%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA)&diff=2010242396&oldid=prev 2025-05-30T16:37:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042163162.jpg|جایگزین=نیما|بندانگشتی|[[نیما یوشیج|نیما]]]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042163162.jpg|جایگزین=نیما|بندانگشتی|[[نیما یوشیج|نیما]]]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042163162- 2.jpg|جایگزین=اخوان ثالث|بندانگشتی|[[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|اخوان ثالث]]]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042163162- 2.jpg|جایگزین=اخوان ثالث|بندانگشتی|[[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|اخوان ثالث]]]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042163162- 3.jpg|جایگزین=فروغ فرخزاد|بندانگشتی|[[فروغ فرخزاد]]]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042163162- 3.jpg|جایگزین=فروغ فرخزاد|بندانگشتی|[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرخ زاد، فروغ (تهران ۱۳۱۳ ـ همان جا ۱۳۴۵ش)|</ins>فروغ فرخزاد]]]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعری روایی که معمولا شاعر در آن به شرح ماجرا با بازگویی داستان‌های [[حکمت|حکمی]] و [[عرفان|عرفانی]]، [[حماسه|حماسی]]، تاریخی، عاشقانه یا طنزآمیز می‌پردازد. منظومه در لغت به معنای کلامی‌ست که به نظم درآمده باشد و در اصطلاح قدما شعری‌ست بلند (مثنوی) که حاوی حکایت یا حکایاتی باشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعری روایی که معمولا شاعر در آن به شرح ماجرا با بازگویی داستان‌های [[حکمت|حکمی]] و [[عرفان|عرفانی]]، [[حماسه|حماسی]]، تاریخی، عاشقانه یا طنزآمیز می‌پردازد. منظومه در لغت به معنای کلامی‌ست که به نظم درآمده باشد و در اصطلاح قدما شعری‌ست بلند (مثنوی) که حاوی حکایت یا حکایاتی باشد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[انقلاب مشروطیت ایران|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های میرزاده عشقی یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سپهری، سهراب (کاشان ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۵۹ش)|سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[کسرایی، سیاوش|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>فروغ فرخزاد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[انقلاب مشروطیت ایران|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های میرزاده عشقی یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سپهری، سهراب (کاشان ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۵۹ش)|سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[کسرایی، سیاوش|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر فروغ فرخزاد) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87_(%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA)&diff=2010238694&oldid=prev 2025-05-20T05:21:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطیت، </del>انقلاب|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>میرزاده عشقی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سپهری، سهراب (کاشان ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۵۹ش)|سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[سیاوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسرایی (اصفهان ۱۳۰۵ـ وین ۱۳۷۴ش)</del>|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطیت ایران</ins>|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های میرزاده عشقی یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سپهری، سهراب (کاشان ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۵۹ش)|سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسرایی، </ins>سیاوش|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87_(%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA)&diff=2010238092&oldid=prev 2025-05-18T18:11:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های [[میرزاده عشقی]] یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[سیاوش کسرایی (اصفهان ۱۳۰۵ـ وین ۱۳۷۴ش)|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های [[میرزاده عشقی]] یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپهری، سهراب (کاشان ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۵۹ش)|</ins>سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[سیاوش کسرایی (اصفهان ۱۳۰۵ـ وین ۱۳۷۴ش)|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87_(%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA)&diff=2010238090&oldid=prev 2025-05-18T18:10:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های [[میرزاده عشقی]] یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[سیاوش کسرایی (اصفهان ۱۳۰۵ـ وین ۱۳۷۴ش)|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دوران [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های [[میرزاده عشقی]] یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ ''نوروزی‌نامه'' (۱۲۹۷) و ''کفن سیاه'' بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ ''سه تابلو مریم'' (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و ''خانوادۀ سرباز'' (۱۳۰۵) و ''مانلی'' اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. ''مرغ آمین'' و ''پادشاه فتح'' (اثر نیما یوشیج)؛ ''پادشاه شهر سنگستان''، ''شکار و مرد و مرکب'' (اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|</ins>مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[سیاوش کسرایی (اصفهان ۱۳۰۵ـ وین ۱۳۷۴ش)|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85%D9%87_(%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA)&diff=2010123288&oldid=prev 2021-10-30T11:08:49Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:2042163162.jpg|جایگزین=نیما|بندانگشتی|[[نیما یوشیج|نیما]]]]<br /> [[پرونده:2042163162- 2.jpg|جایگزین=اخوان ثالث|بندانگشتی|[[اخوان ثالث، مهدی (مشهد ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۶۹ش)|اخوان ثالث]]]]<br /> [[پرونده:2042163162- 3.jpg|جایگزین=فروغ فرخزاد|بندانگشتی|[[فروغ فرخزاد]]]]<br /> شعری روایی که معمولا شاعر در آن به شرح ماجرا با بازگویی داستان‌های [[حکمت|حکمی]] و [[عرفان|عرفانی]]، [[حماسه|حماسی]]، تاریخی، عاشقانه یا طنزآمیز می‌پردازد. منظومه در لغت به معنای کلامی‌ست که به نظم درآمده باشد و در اصطلاح قدما شعری‌ست بلند (مثنوی) که حاوی حکایت یا حکایاتی باشد.<br /> <br /> صرف نظر از [[اوستا]] که بخش‌هایی از آن کهن‌ترین منظومه‌های فارسی‌اند، آثار باقی‌مانده از ادبیات قبل از اسلام نشان می‌دهد که منظومه‌سرایی در ادبیات دوران [[ساسانیان|ساسانی]] و قبل از آن سابقه داشته است. از مهم‌ترین آثار این دوران به [[درخت آسوری|درخت آسوریک]]، [[یادگار زریر|یادگار زریران]] و [[جاماسب نامه|جاماسب‌نامه]] می‌توان اشاره کرد. بسیاری از منظومه‌های فارسی دری از اصل [[پهلوی ساسانی]] یا [[پهلوی اشکانی، خط|پهلوی اشکانی]] ترجمه شده‌اند. از نخستین دوران پیدایش شعر فارسی، یعنی از سدۀ 4ق، سرودن منظومه در بین شاعران فارسی‌زبان متداول بوده است. از میان منظومه‌های این دوره، از نظم [[کلیله و دمنه منظوم|کلیله و دمنه]] و [[سندبادنامه]] توسط [[رودکی، ابوعبدالله جعفر بن محمد (۳۳۰-۳۲۹ق)|رودکی]] و همچنین [[آفرین نامه|آفرین‌نامه]] اثر [[ابوشکور بلخی]] بیت‌های چندی باقی مانده است. در فهرست آثار [[عنصری بلخی، حسن بن احمد ( ـ۴۳۱ق)|عنصری]] نیز به نام منظومه‌هایی از قبیل [[وامق و عذرا|وامق و عذراء]]، [[سرخ بت و خنگ بت|سرخ بت و خنگ بت و]] [[شادبهر و عین الحیات|شادبهر و عين‌الحیو]]&lt;nowiki/&gt;ة برمی‌خوریم که از هرکدام ابیاتی باقی مانده است. منظومۀ [[ورقه و گلشاه]] اثر شاعری به نام [[عیوقی|عیّوقی]] (اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم) نخستین منظومۀ کاملی است که به دست ما رسیده است. از قرن پنجم به بعد، منظومه‌های متعددی در زمینه‌های مختلف در دست است.<br /> <br /> تقريبا كلیۀ منظومه‌های سروده شده تا اواخر قرن سیزدهم در قالب مثنوی و بیش‌تر در دو بحر [[متقارب، بحر|متقارب]] و [[هزج]]&lt;nowiki/&gt;‌اند. این منظومه‌ها را می‌توان برحسب مضمون آن‌ها تقسیم‌بندی کرد. بخش اعظم منظومه‌های فارسی را منظومه‌های غنایی تشکیل می‌دهد و بسیاری از آن‌ها تعلیمی یا عرفانی یا حماسی هستند یا مضامینی طنزآمیز دارند. از ابتدای قرن پنجم تا دورۀ مشروطه منظومه‌سرایان بزرگ فارسی که آثارشان به دست ما رسیده [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)|فردوسی]] ([[شاهنامه]])، [[فخرالدین اسعد گرگانی ( ـ پس از ۴۴۶ق)|فخرالدین اسعد گرگانی]] ([[ویس و رامین]])، [[نظامی گنجوی، ابومحمد الیاس (گنجه ح ۵۳۵ـ۶۱۴ق)|نظامی گنجوی]] ([[خمسه نظامی|خمسه]])، [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار نیشابوری]] (منظومه‌های پرشمار عرفانی)، [[مولانا]] ([[مثنوی معنوی]])، [[امیرخسرو دهلوی]] (خمسۀ امیرخسرو به تقلید از نظامی)، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] (خمسۀ خواجو به تقلید از نظامی) و [[عبدالرحمان جامی]] ([[هفت اورنگ]]) بوده‌اند.<br /> <br /> از دوران [[مشروطیت، انقلاب|مشروطیت]] (۱۳۲۴ - ۱۳۲۷ق) به بعد منظومه‌ها هم از لحاظ قالب و هم از لحاظ مضمون تحول یافتند، به طوری که تعریفی که با توجه به منظومه‌های سنتی برای منظومه داده شد، در مورد بسیاری از منظومه‌های متأخر صدق نمی‌کند و با آن‌که بعضی از آن‌ها، شکل داستانی خود را حفظ کرده‌اند، اما بسیاری از آثاری که امروزه به منظومه معروف شده‌اند، داستان نیستند و تنها خصوصیت بارز آنها طولانی بودن نسبی و وجود حوادثی است که در آن جریان دارد و آن‌ها را از دیگر آثار شعری متمایز می‌کند. اولین نشانه‌های این تحول را می‌توان در منظومه‌های [[میرزاده عشقی]] یافت که بیش‌تر در قالب [[مسمط]] یا [[ترکیب بند|ترکیب‌بند]] سروده شده‌اند و بعضی از آن‌ها از جمله منظومۀ &#039;&#039;نوروزی‌نامه&#039;&#039; (۱۲۹۷) و &#039;&#039;کفن سیاه&#039;&#039; بیش از آن‌که جنبۀ داستانی داشته باشند، شرح تأثرات و خاطرات شاعر هستند. تحول در قالب و مضمون منظومه‌ها با تحول شعر فارسی و ظهور [[شعر نو]] شکل چشمگیری به خود گرفت. [[افسانه (منظومه)|افسانه]] (۱۳۰۱) اثر [[نیما یوشیج]] منظومه‌ای غنایی است که از لحاظ شکل و محتوا و همچنین وزن در شعر فارسی تازگی دارد. منظومۀ &#039;&#039;سه تابلو مریم&#039;&#039; (۱۳۰۲) اثر میرزاده عشقی و &#039;&#039;خانوادۀ سرباز&#039;&#039; (۱۳۰۵) و &#039;&#039;مانلی&#039;&#039; اثر نیما یوشیج هرچند شکل داستانی دارند، از نظر قالب با منظومه‌های سنتی کاملا متفاوتند. بخش بزرگی از شعر معاصر فارسی را منظومه‌هایی تشکیل می‌دهند که در قالب‌های مختلف شعر نو و با برداشتی تازه از منظومه سروده شده‌اند. &#039;&#039;مرغ آمین&#039;&#039; و &#039;&#039;پادشاه فتح&#039;&#039; (اثر نیما یوشیج)؛ &#039;&#039;پادشاه شهر سنگستان&#039;&#039;، &#039;&#039;شکار و مرد و مرکب&#039;&#039; (اثر [[مهدی اخوان ثالث]])، [[صدای پای آب]] و [[مسافر]] (اثر [[سهراب سپهری]])، [[آرش کمانگیر]] (اثر [[سیاوش کسرایی (اصفهان ۱۳۰۵ـ وین ۱۳۷۴ش)|سیاوش کسرایی]]) و [[ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد]] (اثر [[فروغ فرخزاد]]) از جمله منظومه‌های موفق معاصر هستند.<br /> ----<br /> <br /> <br /> <br /> &lt;br /&gt;<br /> [[رده:ادبیات فارسی]]<br /> [[رده:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]</div>

Reza rouzbahani