https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86موسیقی بلوچستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T21:50:33Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010179809&oldid=prevNazanin در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴2024-06-19T08:44:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوچستان</del>.jpg|بندانگشتی|موسیقی بلوچستان]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بلوچستان <br></del><p>[[سیستان و بلوچستان|استان سیستان و بلوچستان]] در جنوب شرقی ایران واقع شده است. فرهنگ، زبان و موسیقی ناحیۀ سیستان مستقل از بلوچستان است. خودِ بلوچستان نیز از نظر فرهنگی و جغرافیایی به دو منطقۀ سرحد و مَکران تقسیم میشود. منطقۀ سرحد، بلوچستان شمالی است و شهرهایی چون [[زاهدان، شهر|زاهدان]]، [[میرجاوه]]، [[خاش، شهر|خاش]]، [[نصرت آباد، شهر|نصرتآباد]] و نیز بخشی از سیستان در این قسمت قرار دارد. منطقۀ مَکران شامل بلوچستان مرکزی و جنوبی است. موسیقی دو منطقۀ مذکور تا حدودی با هم تفاوت دارد. در مجموع، فرهنگ و موسیقی مناطق مرکزی بلوچستان غنیتر و متنوعتر از مناطق شمالی و جنوبی است. آواز «لیکو» مهمترین آواز منطقۀ سرحد است؛ اما همین آواز در نقاط مختلف سرحد از نظر سبک تفاوتهایی دارد؛ لیکوسوران، در اطراف [[سراوان، شهر|سراوان]]، لیکوبزمان، در اطراف [[ایرانشهر، شهر|ایرانشهر]] بهسمت [[بم، شهر|بم]] و [[کرمان، شهر|کرمان]]، و لیکودَلکان از آن جمله است. آواز «ذهیروک» بنیادیترین آواز منطقۀ مَکران است و بسیاری از دیگر انواع موسیقی بلوچستان مرکزی و جنوبی ملهم از آن است. ذهیروک نیز انواع گوناگونی دارد. هرکدام از این انواع بهسبک منطقهای و نیز سبک انفرادی اجراکنندگان مرتبط است. استادان موسیقی بلوچستان هر یک تعریفی برای نام و محتوای مقامهای رایج دارند. بسیاری از مقامها محتوای یکسان اما نامهای مختلفی دارند. در عین حال، گروهبندیهای منسجمتر نیز میسر است. مثلاً موسیقی زاهدان و سراوان بههم نزدیکاند و موسیقی بلوچی ناحیۀ سیستان نیز با موسیقی زاهدان قرابت دارد. موسیقی [[چابهار، شهر|چابهار]]، [[راسک، شهر|راسک]]، [[سرباز، شهر|سرباز]] و قصر قند نیز نزدیکی بسیار دارند. موسیقی بلوچستان انواع گوناگون دارد و هرکدام از آنها به بخشی از زندگی مردم بلوچ مربوط است. سِپَت (صفت)، وَزبَت، شپتاکی، لارو، لاروشَشگانی، لیلو (لالایی)، سَوت، نازنیک، هالو، شَئر، موتْک (مویه)، اَمبا، ذکرهای گواتی، ذکرهای مالِد، موسیقیهای رقص، آواز کردی، لیکو، و ذهیروک ازجمله موسیقیهای این منطقهاند که برخی از آنها را نوازندگان و خوانندگان حرفهای و برخی دیگر را مردم عادی اجرا میکنند. در شَئر، داستانهای حماسی، تاریخی، عاشقانه و مذهبی با نواختن [[قیچک]] و [[تمبورک]] و آواز خوانندگان حرفهای روایت میشود. ذکرهای گواتی و مالد و نیز آوازهای سَوت را، اغلب، افراد حرفهای اجرا میکنند. اما انواع لارو، نازنیک، هالو، موتْک، اَمبا و برخی از نمونههای دیگر را بیشتر مردم عادی اجرا میکنند. در میان انواع ذکرشده، شَئر، سَوت، ذکرهای گواتی، مالِد و غزلخوانی و ذکرهای محافل دراویش فرقۀ صاحبان، در سراوان، اهمیت ویژهای دارند. سازهای رایج ناحیۀ بلوچستان عبارتاند از قیچک (سرود)، [[رباب (موسیقی)|رباب]]، تمبورک، بینجو، نَل ([[نی (ساز)|نی]])، [[دونلی|دونَلی]]، [[سرنا|سُرنا]]، دهل بزرگ سرحد، دهل مَکران، تیمبوک مَکران، دهلک یا دُکُّر، دهلک نال، تشتک و کوزه (کوزک و تال)، هارمونی و سما ([[دف]]). بدینترتیب، از همۀ گروههای سازی نمونههایی در فرهنگ بلوچستان وجود دارد.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بلوچستان <br></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوچستان1</ins>.jpg|بندانگشتی|موسیقی بلوچستان]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>[[سیستان و بلوچستان|استان سیستان و بلوچستان]] در جنوب شرقی ایران واقع شده است. فرهنگ، زبان و موسیقی ناحیۀ سیستان مستقل از بلوچستان است. خودِ بلوچستان نیز از نظر فرهنگی و جغرافیایی به دو منطقۀ سرحد و مَکران تقسیم میشود. منطقۀ سرحد، بلوچستان شمالی است و شهرهایی چون [[زاهدان، شهر|زاهدان]]، [[میرجاوه]]، [[خاش، شهر|خاش]]، [[نصرت آباد، شهر|نصرتآباد]] و نیز بخشی از سیستان در این قسمت قرار دارد. منطقۀ مَکران شامل بلوچستان مرکزی و جنوبی است. موسیقی دو منطقۀ مذکور تا حدودی با هم تفاوت دارد. در مجموع، فرهنگ و موسیقی مناطق مرکزی بلوچستان غنیتر و متنوعتر از مناطق شمالی و جنوبی است. آواز «لیکو» مهمترین آواز منطقۀ سرحد است؛ اما همین آواز در نقاط مختلف سرحد از نظر سبک تفاوتهایی دارد؛ لیکوسوران، در اطراف [[سراوان، شهر|سراوان]]، لیکوبزمان، در اطراف [[ایرانشهر، شهر|ایرانشهر]] بهسمت [[بم، شهر|بم]] و [[کرمان، شهر|کرمان]]، و لیکودَلکان از آن جمله است. آواز «ذهیروک» بنیادیترین آواز منطقۀ مَکران است و بسیاری از دیگر انواع موسیقی بلوچستان مرکزی و جنوبی ملهم از آن است. ذهیروک نیز انواع گوناگونی دارد. هرکدام از این انواع بهسبک منطقهای و نیز سبک انفرادی اجراکنندگان مرتبط است. استادان موسیقی بلوچستان هر یک تعریفی برای نام و محتوای مقامهای رایج دارند. بسیاری از مقامها محتوای یکسان اما نامهای مختلفی دارند. در عین حال، گروهبندیهای منسجمتر نیز میسر است. مثلاً موسیقی زاهدان و سراوان بههم نزدیکاند و موسیقی بلوچی ناحیۀ سیستان نیز با موسیقی زاهدان قرابت دارد. موسیقی [[چابهار، شهر|چابهار]]، [[راسک، شهر|راسک]]، [[سرباز، شهر|سرباز]] و قصر قند نیز نزدیکی بسیار دارند. موسیقی بلوچستان انواع گوناگون دارد و هرکدام از آنها به بخشی از زندگی مردم بلوچ مربوط است. سِپَت (صفت)، وَزبَت، شپتاکی، لارو، لاروشَشگانی، لیلو (لالایی)، سَوت، نازنیک، هالو، شَئر، موتْک (مویه)، اَمبا، ذکرهای گواتی، ذکرهای مالِد، موسیقیهای رقص، آواز کردی، لیکو، و ذهیروک ازجمله موسیقیهای این منطقهاند که برخی از آنها را نوازندگان و خوانندگان حرفهای و برخی دیگر را مردم عادی اجرا میکنند. در شَئر، داستانهای حماسی، تاریخی، عاشقانه و مذهبی با نواختن [[قیچک]] و [[تمبورک]] و آواز خوانندگان حرفهای روایت میشود. ذکرهای گواتی و مالد و نیز آوازهای سَوت را، اغلب، افراد حرفهای اجرا میکنند. اما انواع لارو، نازنیک، هالو، موتْک، اَمبا و برخی از نمونههای دیگر را بیشتر مردم عادی اجرا میکنند. در میان انواع ذکرشده، شَئر، سَوت، ذکرهای گواتی، مالِد و غزلخوانی و ذکرهای محافل دراویش فرقۀ صاحبان، در سراوان، اهمیت ویژهای دارند. سازهای رایج ناحیۀ بلوچستان عبارتاند از قیچک (سرود)، [[رباب (موسیقی)|رباب]]، تمبورک، بینجو، نَل ([[نی (ساز)|نی]])، [[دونلی|دونَلی]]، [[سرنا|سُرنا]]، دهل بزرگ سرحد، دهل مَکران، تیمبوک مَکران، دهلک یا دُکُّر، دهلک نال، تشتک و کوزه (کوزک و تال)، هارمونی و سما ([[دف]]). بدینترتیب، از همۀ گروههای سازی نمونههایی در فرهنگ بلوچستان وجود دارد.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38500700--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38500700--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010179416&oldid=prevNazanin در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۳2024-06-15T04:43:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بلوچستان</ins>.jpg|بندانگشتی|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>بلوچستان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بلوچستان <br></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بلوچستان <br></ins><p><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیستان و بلوچستان|</ins>استان سیستان و بلوچستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در جنوب شرقی ایران واقع شده است. فرهنگ، زبان و موسیقی ناحیۀ سیستان مستقل از بلوچستان است. خودِ بلوچستان نیز از نظر فرهنگی و جغرافیایی به دو منطقۀ سرحد و مَکران تقسیم میشود. منطقۀ سرحد، بلوچستان شمالی است و شهرهایی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زاهدان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|زاهدان]]، [[میرجاوه]]، [[</ins>خاش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|خاش]]، [[نصرت آباد، شهر|</ins>نصرتآباد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نیز بخشی از سیستان در این قسمت قرار دارد. منطقۀ مَکران شامل بلوچستان مرکزی و جنوبی است. موسیقی دو منطقۀ مذکور تا حدودی با هم تفاوت دارد. در مجموع، فرهنگ و موسیقی مناطق مرکزی بلوچستان غنیتر و متنوعتر از مناطق شمالی و جنوبی است. آواز «لیکو» مهمترین آواز منطقۀ سرحد است؛ اما همین آواز در نقاط مختلف سرحد از نظر سبک تفاوتهایی دارد؛ لیکوسوران، در اطراف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سراوان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|سراوان]]، </ins>لیکوبزمان، در اطراف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایرانشهر، شهر|</ins>ایرانشهر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بهسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بم، شهر|</ins>بم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|کرمان]]، </ins>و لیکودَلکان از آن جمله است. آواز «ذهیروک» بنیادیترین آواز منطقۀ مَکران است و بسیاری از دیگر انواع موسیقی بلوچستان مرکزی و جنوبی ملهم از آن است. ذهیروک نیز انواع گوناگونی دارد. هرکدام از این انواع بهسبک منطقهای و نیز سبک انفرادی اجراکنندگان مرتبط است. استادان موسیقی بلوچستان هر یک تعریفی برای نام و محتوای مقامهای رایج دارند. بسیاری از مقامها محتوای یکسان اما نامهای مختلفی دارند. در عین حال، گروهبندیهای منسجمتر نیز میسر است. مثلاً موسیقی زاهدان و سراوان بههم نزدیکاند و موسیقی بلوچی ناحیۀ سیستان نیز با موسیقی زاهدان قرابت دارد. موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چابهار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|چابهار]]، [[</ins>راسک، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|راسک]]، [[سرباز، شهر|</ins>سرباز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و قصر قند نیز نزدیکی بسیار دارند. موسیقی بلوچستان انواع گوناگون دارد و هرکدام از آنها به بخشی از زندگی مردم بلوچ مربوط است. سِپَت (صفت)، وَزبَت، شپتاکی، لارو، لاروشَشگانی، لیلو (لالایی)، سَوت، نازنیک، هالو، شَئر، موتْک (مویه)، اَمبا، ذکرهای گواتی، ذکرهای مالِد، موسیقیهای رقص، آواز کردی، لیکو، و ذهیروک ازجمله موسیقیهای این منطقهاند که برخی از آنها را نوازندگان و خوانندگان حرفهای و برخی دیگر را مردم عادی اجرا میکنند. در شَئر، داستانهای حماسی، تاریخی، عاشقانه و مذهبی با نواختن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قیچک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تمبورک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و آواز خوانندگان حرفهای روایت میشود. ذکرهای گواتی و مالد و نیز آوازهای سَوت را، اغلب، افراد حرفهای اجرا میکنند. اما انواع لارو، نازنیک، هالو، موتْک، اَمبا و برخی از نمونههای دیگر را بیشتر مردم عادی اجرا میکنند. در میان انواع ذکرشده، شَئر، سَوت، ذکرهای گواتی، مالِد و غزلخوانی و ذکرهای محافل دراویش فرقۀ صاحبان، در سراوان، اهمیت ویژهای دارند. سازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رایج </ins>ناحیۀ بلوچستان عبارتاند از قیچک (سرود)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رباب (موسیقی)|رباب]]، </ins>تمبورک، بینجو، نَل (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی (ساز)|</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دونلی|دونَلی]]، [[سرنا|سُرنا]]، </ins>دهل بزرگ سرحد، دهل مَکران، تیمبوک مَکران، دهلک یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دُکُّر، </ins>دهلک نال، تشتک و کوزه (کوزک و تال)، هارمونی و سما (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>). بدینترتیب، از همۀ گروههای سازی نمونههایی در فرهنگ بلوچستان وجود دارد.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">38500700</del>.jpg | بندانگشتی|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>بلوچستان]]<p>استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران واقع شده است. فرهنگ، زبان و موسیقی ناحیۀ سیستان مستقل از بلوچستان است. خودِ بلوچستان نیز از نظر فرهنگی و جغرافیایی به دو منطقۀ سرحد و مَکران تقسیم میشود. منطقۀ سرحد، بلوچستان شمالی است و شهرهایی چون زاهدان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرجاوه، </del>خاش، نصرتآباد و نیز بخشی از سیستان در این قسمت قرار دارد. منطقۀ مَکران شامل بلوچستان مرکزی و جنوبی است. موسیقی دو منطقۀ مذکور تا حدودی با هم تفاوت دارد. در مجموع، فرهنگ و موسیقی مناطق مرکزی بلوچستان غنیتر و متنوعتر از مناطق شمالی و جنوبی است. آواز «لیکو» مهمترین آواز منطقۀ سرحد است؛ اما همین آواز در نقاط مختلف سرحد از نظر سبک تفاوتهایی دارد؛ لیکوسوران، در اطراف سراوان، لیکوبزمان، در اطراف ایرانشهر بهسمت بم و کرمان، و لیکودَلکان از آن جمله است. آواز «ذهیروک» بنیادیترین آواز منطقۀ مَکران است و بسیاری از دیگر انواع موسیقی بلوچستان مرکزی و جنوبی ملهم از آن است. ذهیروک نیز انواع گوناگونی دارد. هرکدام از این انواع بهسبک منطقهای و نیز سبک انفرادی اجراکنندگان مرتبط است. استادان موسیقی بلوچستان هر یک تعریفی برای نام و محتوای مقامهای رایج دارند. بسیاری از مقامها محتوای یکسان اما نامهای مختلفی دارند. در عین حال، گروهبندیهای منسجمتر نیز میسر است. مثلاً موسیقی زاهدان و سراوان بههم نزدیکاند و موسیقی بلوچی ناحیۀ سیستان نیز با موسیقی زاهدان قرابت دارد. موسیقی چابهار، راسک، سرباز و قصر قند نیز نزدیکی بسیار دارند. موسیقی بلوچستان انواع گوناگون دارد و هرکدام از آنها به بخشی از زندگی مردم بلوچ مربوط است. سِپَت (صفت)، وَزبَت، شپتاکی، لارو، لاروشَشگانی، لیلو (لالایی)، سَوت، نازنیک، هالو، شَئر، موتْک (مویه)، اَمبا، ذکرهای گواتی، ذکرهای مالِد، موسیقیهای رقص، آواز کردی، لیکو، و ذهیروک ازجمله موسیقیهای این منطقهاند که برخی از آنها را نوازندگان و خوانندگان حرفهای و برخی دیگر را مردم عادی اجرا میکنند. در شَئر، داستانهای حماسی، تاریخی، عاشقانه و مذهبی با نواختن قیچک و تمبورک و آواز خوانندگان حرفهای روایت میشود. ذکرهای گواتی و مالد و نیز آوازهای سَوت را، اغلب، افراد حرفهای اجرا میکنند. اما انواع لارو، نازنیک، هالو، موتْک، اَمبا و برخی از نمونههای دیگر را بیشتر مردم عادی اجرا میکنند. در میان انواع ذکرشده، شَئر، سَوت، ذکرهای گواتی، مالِد و غزلخوانی و ذکرهای محافل دراویش فرقۀ صاحبان، در سراوان، اهمیت ویژهای دارند. سازهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رایجِ </del>ناحیۀ بلوچستان عبارتاند از قیچک (سرود)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رباب، </del>تمبورک، بینجو، نَل (نی)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دونَلی، سُرنا، </del>دهل بزرگ سرحد، دهل مَکران، تیمبوک مَکران، دهلک یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دُکُّر، </del>دهلک نال، تشتک و کوزه (کوزک و تال)، هارمونی و سما (دف). بدینترتیب، از همۀ گروههای سازی نمونههایی در فرهنگ بلوچستان وجود دارد.</p></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38500700--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38500700--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=1234405&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
موسیقی بلوچستان <br><br />
[[پرونده: 38500700.jpg | بندانگشتی|موسيقي بلوچستان]]<p>استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران واقع شده است. فرهنگ، زبان و موسیقی ناحیۀ سیستان مستقل از بلوچستان است. خودِ بلوچستان نیز از نظر فرهنگی و جغرافیایی به دو منطقۀ سرحد و مَکران تقسیم میشود. منطقۀ سرحد، بلوچستان شمالی است و شهرهایی چون زاهدان، میرجاوه، خاش، نصرتآباد و نیز بخشی از سیستان در این قسمت قرار دارد. منطقۀ مَکران شامل بلوچستان مرکزی و جنوبی است. موسیقی دو منطقۀ مذکور تا حدودی با هم تفاوت دارد. در مجموع، فرهنگ و موسیقی مناطق مرکزی بلوچستان غنیتر و متنوعتر از مناطق شمالی و جنوبی است. آواز «لیکو» مهمترین آواز منطقۀ سرحد است؛ اما همین آواز در نقاط مختلف سرحد از نظر سبک تفاوتهایی دارد؛ لیکوسوران، در اطراف سراوان، لیکوبزمان، در اطراف ایرانشهر بهسمت بم و کرمان، و لیکودَلکان از آن جمله است. آواز «ذهیروک» بنیادیترین آواز منطقۀ مَکران است و بسیاری از دیگر انواع موسیقی بلوچستان مرکزی و جنوبی ملهم از آن است. ذهیروک نیز انواع گوناگونی دارد. هرکدام از این انواع بهسبک منطقهای و نیز سبک انفرادی اجراکنندگان مرتبط است. استادان موسیقی بلوچستان هر یک تعریفی برای نام و محتوای مقامهای رایج دارند. بسیاری از مقامها محتوای یکسان اما نامهای مختلفی دارند. در عین حال، گروهبندیهای منسجمتر نیز میسر است. مثلاً موسیقی زاهدان و سراوان بههم نزدیکاند و موسیقی بلوچی ناحیۀ سیستان نیز با موسیقی زاهدان قرابت دارد. موسیقی چابهار، راسک، سرباز و قصر قند نیز نزدیکی بسیار دارند. موسیقی بلوچستان انواع گوناگون دارد و هرکدام از آنها به بخشی از زندگی مردم بلوچ مربوط است. سِپَت (صفت)، وَزبَت، شپتاکی، لارو، لاروشَشگانی، لیلو (لالایی)، سَوت، نازنیک، هالو، شَئر، موتْک (مویه)، اَمبا، ذکرهای گواتی، ذکرهای مالِد، موسیقیهای رقص، آواز کردی، لیکو، و ذهیروک ازجمله موسیقیهای این منطقهاند که برخی از آنها را نوازندگان و خوانندگان حرفهای و برخی دیگر را مردم عادی اجرا میکنند. در شَئر، داستانهای حماسی، تاریخی، عاشقانه و مذهبی با نواختن قیچک و تمبورک و آواز خوانندگان حرفهای روایت میشود. ذکرهای گواتی و مالد و نیز آوازهای سَوت را، اغلب، افراد حرفهای اجرا میکنند. اما انواع لارو، نازنیک، هالو، موتْک، اَمبا و برخی از نمونههای دیگر را بیشتر مردم عادی اجرا میکنند. در میان انواع ذکرشده، شَئر، سَوت، ذکرهای گواتی، مالِد و غزلخوانی و ذکرهای محافل دراویش فرقۀ صاحبان، در سراوان، اهمیت ویژهای دارند. سازهای رایجِ ناحیۀ بلوچستان عبارتاند از قیچک (سرود)، رباب، تمبورک، بینجو، نَل (نی)، دونَلی، سُرنا، دهل بزرگ سرحد، دهل مَکران، تیمبوک مَکران، دهلک یا دُکُّر، دهلک نال، تشتک و کوزه (کوزک و تال)، هارمونی و سما (دف). بدینترتیب، از همۀ گروههای سازی نمونههایی در فرهنگ بلوچستان وجود دارد.</p><br />
<br><!--38500700--><br />
[[رده:موسیقی]]<br />
[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div>DaneshGostar