https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B3%D8%A8%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8Cنسبی گرایی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T04:11:56Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B3%D8%A8%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=2010044023&oldid=prevMohammadi2 در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
نسبیگرایی (relativism)<br />
<br />
در معرفتشناسی، وابستهدانستن حقیقت به دیدگاههای افراد و فاعلان داوری. در قرن ۵پم پروتاگوراس<ref>Protagoras</ref> و شکاکان از این عقیده دفاع میکردند و انسان را معیار همه چیز میدانستند. این دیدگاه وجود ارزشهای کلی و شناخت مطلق اصول و مبادی را ناممکن و امر نسبی را یگانه متعلق علم میداند؛ بدین معنی که باید به برقرارکردن روابط میان پدیدهها از طریق مشاهده بسنده کرد. رویکردهای قبلی و زمینههای تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، زبانشناختی و روانشناختیِ داوریکنندگان در تعیین چیستی و حقیقت پدیدهها دخالت دارند و حقیقت را به «حقیقت برای آنها» تبدیل میکنند. مخالفان نسبیگرایی بر این عقیدهاند که ماهیت اعتقاد یا حکم اقتضا میکند که معیارهایی قاطع و مستقل از تمایل انسان به رد یا قبولکردن آن وجود داشته باشد که در غیاب آنها، هرگونه تفکر با شکست روبهرو میشود. در نظریۀ پراگماتیسم<ref>pragmatism </ref> جیمز که نوعی نسبیگرایی بهحساب میآید، تشخیص حقیقت و خطا باید بهگونهای منضبط در چارچوبی معیّن صورت گیرد (هر چند این چارچوب امکانی و موقتی باشد) و تجربه تنها ضابطهای است که میتوانیم تفکر لاابالی را با آن مهار کنیم. نسبیگرایان در حوزههای جامعهشناسی و مردمشناسی از ارزیابی ارزشهای جوامع دیگر بر پایۀ ارزشهای جامعۀ خودی بهعنوان قوممداری<ref>ethnocentrism </ref> انتقاد میکنند. با بهرهگیری از نظریۀ چشماندازگرایی<ref>perspectivism </ref> نیچه که حقیقت را تابع دیدگاهها میدانست، نسبیگرایی به مضمونی اساسی در نگرش فیلسوفان پسامدرن<ref>postmodern</ref> تبدیل شده است.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:جامعه شناسی]] [[Category:(جامعه شناسی)اصطلاحات و مفاهیم]] [[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] [[Category:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div>Mohammadi2