https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C 2026-05-01T22:13:31Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=2010106642&oldid=prev 2021-05-12T06:26:42Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> نیشابوری<br /> <br /> از گویش‌های فارسی خراسان که مردم نیشابور بدان سخن می‌گویند و به مشهدی و سبزواری نزدیک است. مصوت‌های نیشابوری عبارت‌اند از: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;u o i e a&lt;/span&gt; و مصوت‌های مرکب /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ow/&lt;/span&gt;، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;/ay&lt;/span&gt;/ و /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ey&lt;/span&gt;/. تبدیلات آوایی در نیشابوری به قرار زیرا است: تبدیل رشتۀ /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;af&lt;/span&gt;/ به &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ow&lt;/span&gt; در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;owsana&lt;/span&gt; «افسانه»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;owsu&lt;/span&gt; «افسون»، /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;a&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xana&lt;/span&gt; «خانه»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;dana&lt;/span&gt; «دانه»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;asu&lt;/span&gt; «آسان»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;owsana&lt;/span&gt;؛ تغییر /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt;/ پایانی به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;a&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xana&lt;/span&gt;، «دریچه»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;dira&lt;/span&gt; «دایره/دف»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;aftara&lt;/span&gt; «آفتابه»؛ تبدیل رشتۀ -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;an&lt;/span&gt; پایانی به /-&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;u&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;kolu&lt;/span&gt; «کلان/بزرگ»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;hamu&lt;/span&gt; «همان»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;biyavu&lt;/span&gt; «بیان»؛ و نیز تبدیل /-&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;am&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;u&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;kodu&lt;/span&gt; «کدام»؛ تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;i&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;reg&lt;/span&gt; «ریگ»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;tez&lt;/span&gt; «تیز»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;deg&lt;/span&gt; «دیگ»؛ /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;u&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;i&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xin&lt;/span&gt; «خون»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;belir&lt;/span&gt; «پلور»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;tenir&lt;/span&gt; «تنور»؛ تغییر /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;a&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;doxter&lt;/span&gt; «دختر»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;eqzer&lt;/span&gt; «اینقدر»، تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;r&lt;/span&gt;/ به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;l&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;balk&lt;/span&gt; «برگ»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;melham&lt;/span&gt; «مرهم». تبدیل /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;d&lt;/span&gt;/ پایانی یا میانی به /&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;y&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;domay&lt;/span&gt; «داماد»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;nimzay&lt;/span&gt; «نامزد»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;piyar&lt;/span&gt; «پدر». ضمایر اشاره &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ey&lt;/span&gt; «این»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;u&lt;/span&gt; «آن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;uhowna&lt;/span&gt; «آن‌ها»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ena&lt;/span&gt; «این‌ها». در نیشابوری از «رفتن» به عنوان فعلی کمکی به جای «شدن» استفاده می‌شود. مضاف مقدم بر مضاف‌الیه است &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;kowsay pame&lt;/span&gt; «کفش‌های پایم»، نشانۀ مصدری -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;an&lt;/span&gt; است: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;doxtan&lt;/span&gt; «دوشیدن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;juridan&lt;/span&gt; «جست‌و‌جو کردن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ristan&lt;/span&gt; «ریسیدن» و پیشوندهای فعلی &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ver&lt;/span&gt;- و &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;de&lt;/span&gt;- در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;verotan&lt;/span&gt; «گفتن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;dexowtan&lt;/span&gt; «خفت»، شناسۀ ضمایر متصل -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;om&lt;/span&gt;، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;-i&lt;/span&gt;، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;-a&lt;/span&gt;، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;-em&lt;/span&gt;، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;-en&lt;/span&gt;، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;-an&lt;/span&gt; است: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vermegom&lt;/span&gt; «می‌گویم»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vermegi&lt;/span&gt; «می‌گویی»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vermega&lt;/span&gt; «می‌گوید»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vermegem&lt;/span&gt; «می‌گوییم»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vermegen&lt;/span&gt; «می‌گویید»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vermegan&lt;/span&gt; «می‌گویند». نمونه‌ای از واژگان نیشابوری: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;munj&lt;/span&gt; «زنبور»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;jowz&lt;/span&gt; «گردو»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;gil&lt;/span&gt; «گِل»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;fand&lt;/span&gt; «بامبول/کلک»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xovar&lt;/span&gt; «خواهر» &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;avest&lt;/span&gt; «آبستن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xosor&lt;/span&gt; «پدرزن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;ajir&lt;/span&gt; «هشیار/بیدار»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;vosni&lt;/span&gt; «هود» و &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;kerat&lt;/span&gt; «دفعه/بار».<br /> <br /> &lt;br /&gt;<br /> <br /> [[Category:زبان‌شناسی و ترجمه]]<br /> [[Category:زبان ها و گویش های ایران فرهنگی]]</div>

Nazanin