https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AAهلندی، ادبیات - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-02T02:37:16Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=2010066954&oldid=prevShahraabi در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۲2019-12-30T08:12:33Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
هُلَندی، ادبیات (Dutch literature)<br><br />
'''قرنهای ۱۲م ـ۱۵.''' هندریک (هاینریک) وان ولدکه<ref>Hendrik (Heinrich) van Veldeke</ref> نخستین شاعر شناخته شدۀ قرن ۱۲م که به زبان هلندی شعر سروده است. برخی از آثار این دوره عبارتاند از ''بئاتریس''<ref>Beatrijs </ref>، افسانۀ متعلق به قرن ۱۴م؛ نخستین نمایشنامههای غیر دینی اروپایی، مشهور به ''آبله اسپلن''<ref>Abele Spelen</ref>؛ و نمایشنامههای عبادی<ref>devotional Plays</ref> اواخر قرن ۱۵ ''مری از نایمخن''<ref>Mariken van Nieumeghen</ref> و ''الکرلیک''<ref>Elckerlyc </ref> (روایت اصلی نمایشنامۀ اخلاقی انگلیسی ''بنیآدم''<ref>Everyman </ref>).<br />
<br />
'''قرنهای ۱۶ـ۱۷.''' شاعران بزرگ این عصر، که در آمستردام زندگی میکردند و همچنین آنانی که متعلق به محفل هوفت بودند عبارتاند از یوست وان دِن ووندل<ref>Joost van den Vondel</ref>، غزلسرا، طنزنویس، و نمایشنامهنویس؛ خربرانت بردرو<ref>Gerbrand Bredero</ref> نمایشنامهنویس و شاعر غنایی؛ کنستانتاین هوگنس<ref>Constantijn Huggens</ref>، انسانگرا و طنزنویس؛ و یاکوب کاتسِ<ref>Jakob Cats</ref> معلم اخلاق مشهور.<br />
<br />
'''قرن ۱۸.''' نظریۀ کلاسیسیسم آن بیش از آفرینش آثار ادبیاش اهمیت دارد. در سالهای پایانی این قرن، در رماننویسی شاهکارهایی از الیزابت بکر<ref>Elizabeth Bekker</ref> و آخیه دکن<ref>Aagje Deken</ref>، منتشر شد. همزمان با آن، مکتب رمانتیسم آلمانی برشماری شاعر احساساتی کماهمیت تأثیر گذاشت که بهترینشان آنتونی استارینگ<ref>Anthony Staring</ref> بود، اما، ویلم بیلدردایک<ref>Willem Bilderdijk</ref>، بانفوذترین شاعر این دوره مستقلتر و پرکارتر نیز بود.<br />
<br />
'''قرن ۱۹.''' در این قرن تلاشی جسورانه در احیای رویکردی انتقادیتر به ادبیات در نشریۀ ''دو خیده''<ref>De Gids/The Guide</ref> (''راهنما'') صورت گرفت که پایهگذاران آن عبارت بودند از راینیر باکهویزن وان دن برینک<ref>Reinier Bakhuizen van den Brink</ref> (۱۸۱۰ـ ۱۸۶۵)، دانشمند، و اِورهاردوس پوتخیتر<ref>Everhardus Potgieter</ref> (۱۸۰۸ـ۱۸۷۵)، مؤلف و منتقد. بههر حال، آنان توفیق آن را نیافتند تا حمایت یاکوب خِل<ref>Jacob Geel</ref> (۱۷۸۹ـ۱۸۶۲) را جلب کنند؛ خِل مقالههای علمی مینوشت و سبکش نمونهای بود که آنان برای نوشتن مقالههای انتقادی نیاز داشتند؛ ''دو خیده'' بعدها برنامهای ملی را در پیش گرفت که ملهم از رمانهای تاریخی والتر اسکات<ref>Walter Scott</ref> بود. نیکلاس بتس ازجمله مهمترین نویسندگان این گونه بود. ادوارت دوئووس دکر<ref>Eduard Douwen Dekker</ref> نویسندۀ مهم مکتب رمانتیک، با رمان فوقالعادۀ ''ماکس هاولار''<ref>Max Havelaar </ref> (۱۸۶۰) سبک نثرنویسی کاملاً جدیدی را متداول ساخت؛ دکر تندروی نامتعارفی را به طنز لارنس استرن<ref>Laurence Sterne</ref> اضافه کرد که تقریباً قرنی جلوتر از زمانش بود. شاعران جوان مشهور به «نویسندگان دهۀ هشتاد<ref>Tachtigers </ref>» آثارش را ستودند و مجلۀ ''دو نیوه خیدز''<ref>De Nieuwe Gids</ref> (''راهنمای نو'')، که در ۱۸۸۵ تأسیس کردند، نشریۀ «نهضت ۱۸۸۰» شد. شاعران و نویسندگان اصلی این نهضت، که مارسلوس امانتس<ref>Marcellus Emants</ref> (۱۸۴۸ـ۱۹۲۳) و ژاک پرک<ref>Jacques Perk</ref> (۱۸۵۹ـ۱۸۸۱) زمینه آن را فراهم ساختند، عبارتاند از ویلم کلوس<ref>Willem Kloos</ref>، آلبرت وِروای<ref>Albert Verwey</ref>، فردریک وان ادن<ref>Frederik van Eeden</ref>، و لودوایک وان دایسل<ref>Lodewijk van Deyssel</ref> (۱۸۴۶ـ۱۹۵۲). رمان طبیعتگرایانه تحتالشعاع رمانهای واقعگرایانۀ لوئی کوپروس<ref>Louis Coperus</ref> و نمایشنامۀ کارگری<ref>proletariat drama </ref> هرمان هایرمانس<ref>Herman Heijermans</ref> قرار داشت.<br />
<br />
'''قرن ۲۰.''' حیاتگرایی در شعر هندریک مارسمان<ref>Hendrik Marsman</ref> و خردورزی ضدزیباییشناختی مجلۀ ادبی ''فوروم''<ref>Forum </ref> (۱۹۳۲ـ۱۹۳۵) به سرپرستی منو تر براک<ref>Menno ter Braak</ref> (۱۹۰۲ـ۱۹۴۰)، دو پرون<ref>Du Perron </ref> (۱۸۹۹ـ۱۹۴۰)، و سیمون وستدئیک<ref>Simon Vestdijk </ref> به دورۀ «هنر به خاطر هنر»، که از ۱۸۸۰ در نثر و نیز در شعر دورهای پربار بود، پایان بخشید. بزرگترین رماننویسان رمانتیک آن دوره بیشک آرتور وان اسخندل<ref>Arthur van Schendel</ref> است که نخستین آثارش مبیّن حساسیتی مشابه آرت وان در لئو<ref>art van der Leeuw</ref> (۱۸۷۶ـ۱۹۳۱) است. پس از نشریۀ ''فوروم''، در شعر پروتستان شمال گرایش چندان آشکاری به انسانگرایی در سبک غنایی و ضدمادیگرایانۀ مارتینوس نایهوف<ref>Maritnus Nijhoff </ref> و رازورزی ابتدایی خریت آختربرخ<ref>Gerrit Achterberg</ref> (۱۹۰۵ـ۱۹۶۲) وجود نداشت. آثار ادبیِ سالهای جنگ جهانی دوم بیشتر بهسبب جسارت دستاندرکاران انتشار و توزیع گستردۀ آن به شکل زیرزمینی اهمیت دارند نه کیفیت خاص این نوشتههای «مقاومت»، ازجمله رمانهای هاری مولیش<ref>Harry Mulisch</ref> (۱۹۲۷ـ ) و ویلم فردریک هرمانس<ref>Willem Frederik Hermans</ref> (۱۹۲۱ـ ) که دربارۀ آشفتگیهای زمان جنگ و بیگانگی از خویش یا فقدان هویت بودند.<br />
<br />
<br />
<br />
Hendrik (Heinrich) van Veldeke<br />
Beatrijs<br />
Abele Spelen<br />
devotional Plays<br />
Mariken van Nieumeghen<br />
Elckerlyc<br />
Everyman<br />
Joost van den Vondel<br />
Gerbrand Bredero<br />
Constantijn Huggens<br />
Jakob Cats<br />
Elizabeth Bekker<br />
Aagje Deken<br />
Anthony Staring<br />
Willem Bilderdijk<br />
De Gids/The Guide<br />
Reinier Bakhuizen van den Brink<br />
Everhardus Potgieter<br />
Jacob Geel<br />
Walter Scott<br />
Eduard Douwen Dekker<br />
Max Havelaar<br />
Laurence Sterne<br />
Tachtigers<br />
De Nieuwe Gids<br />
Marcellus Emants<br />
Jacques Perk<br />
Willem Kloos<br />
Albert Verwey<br />
Frederik van Eeden<br />
Lodewijk van Deyssel<br />
Louis Coperus<br />
proletariat drama<br />
Herman Heijermans<br />
Hendrik Marsman<br />
Forum<br />
Menno ter Braak<br />
Du Perron<br />
Simon Vestdijk<br />
Arthur van Schendel<br />
art van der Leeuw<br />
Maritnus Nijhoff<br />
Gerrit Achterberg<br />
Harry Mulisch<br />
Willem Frederik Hermans<br />
<br />
<br><!--41100400--><br />
[[رده:ادبیات عمومی]]<br />
[[رده:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]<br />
<references /></div>Shahraabi