https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%87%D8%8C_%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7_%28%DB%B1%DB%B7%DB%B8%DB%B7%D9%80%DB%B1%DB%B8%DB%B6%DB%B9%29پورکینیه، یان اوانگلیستا (۱۷۸۷ـ۱۸۶۹) - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-01T22:24:33Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%87%D8%8C_%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7_(%DB%B1%DB%B7%DB%B8%DB%B7%D9%80%DB%B1%DB%B8%DB%B6%DB%B9)&diff=1245674&oldid=prevNazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
پورْکینْیِه، یان اوِانْگِلیسْتا (۱۷۸۷ـ۱۸۶۹)(Purkinje, Jan Evangelista)<br/> (یا: پورکنژ) فیزیولوژیست چک. مطالعاتی پیشگامانه در زمینۀ بینایی، عملکرد مغز و قلب، داروشناسی، جنینشناسی، و یاختهها و بافت صورت داد. در ۱۸۱۹، پدیدهای را در بینایی توصیف کرد که طی آن، اجسامی با رنگهای متفاوت و درخشندگی یکسان در برخی شرایط معیّن بهصورت اجسامی با درخشندگیهای متفاوت بهنظر میرسند. این پدیده اکنون اثر پورکینیه<ref>purkinje effect</ref> نامیده میشود. پورکینیه در لیبوخوویتسه<ref> Libochovice </ref>، واقع در منطقۀ بوهم، زاده شد و در پراگ<ref>Prague</ref> درس خواند. در ۱۸۲۳، احتمالاً با اِعمال نفوذ شاعر آلمانی، ولفگانگ فون گوته<ref> Wolfgang von Goethe</ref>، که از دوستان وی بود، به مقام استادی در برسلاو<ref> Breslau</ref>، وروتسلاف<ref> Wroclaw </ref> فعلی در لهستان، منصوب شد و علاوهبر مطالعات علمی، اشعار گوته و فریدریش فون شیلر<ref>Friedrich von Schiller</ref> را نیز ترجمه کرد. او در برسلاو اولین مؤسسۀ رسمی فیزیولوژی جهان را بنا نهاد و در ۱۸۵۰، مجدداً به دانشگاه پراگ بازگشت. در ۱۸۳۲، برای نخستینبار پدیدههایی را توصیف کرد که اکنون به تصویرهای پورکینیه<ref> purkinje's images</ref> معروفاند. در این پدیده، تصویر سه بُعدی از شیء واحدی که شخص میبیند در چشم فرد دیگری منعکس میشود. این اثر بهسبب انعکاس شیء در سطح قرنیه و سطوح قدامی و خلفی عدسی چشم ایجاد میشود. یاختههای پورکینیه<ref> purkinje cells </ref> یاختههای عصبی بزرگ با دندریتها<ref>dendrites </ref>ی فراواناند که در قشر<ref>cortex </ref> مخچه<ref>cerebellum </ref> یافت میشوند. پورکینیه این یاختهها را در ۱۸۳۷، و رشتههای پورکینیۀ<ref>purkinje fibres </ref> موجود در بطن قلب<ref>ventricles of heart</ref> را در ۱۸۳۹ کشف کرد. همچنین، در ۱۸۳۹، برای توصیف محتویات رویانهای جانوری<ref> animal embryos </ref> برای نخستینبار واژۀ پروتوپلاسم<ref>protoplasm </ref> را در معنای علمی آن بهکار برد. در ۱۸۲۳، دریافت که اثر انگشت ابزاری برای شناسایی افراد است. کشف غدههای عرق<ref>sweat glands </ref> در پوست، توصیف حرکت مژهای<ref>ciliary motion </ref>، و مشاهدۀ هضم پروتئین بر اثر شیرۀ لوزالمعده<ref>pancreatic extracts</ref> از دیگر کارهای اوست. در ۱۸۳۷، طرح کلی نظریۀ یاختهای<ref>cell theory</ref>&nbsp;را عرضه کرد.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
<br/> <!--13190500--><br />
<br />
[[Category:پزشکی]] [[Category:کالبدشناسی و فیزیولوژی]]</div>Nazanin