https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8Cچندربهان لاهوری - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-06T22:34:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=2010125836&oldid=prevReza rouzbahani در ۳ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۱2021-12-03T08:31:12Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =چندربهان لاهوری<br />
|نام =<br />
|نام دیگر= چندربهان منشی؛ چندربهان برهمن؛ برهمن لاهوری<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=برهمن<br />
|لقب=<br />
|زادروز=<br />
|تاریخ مرگ=1068/ 1073ق<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت= هندی<br />
|محل زندگی=هند<br />
|تحصیلات و محل تحصیل=<br />
| شغل و تخصص اصلی =شاعر و نویسنده <br />
|شغل و تخصص های دیگر=خوشنویس<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت =<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =دیوان فارسی؛ چهارچمن؛ منشآت؛ رسالۀ برهمن<br />
|خویشاوندان سرشناس =<br />
|گروه مقاله =ادبیات فارسی<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}چندربهان لاهوری ( -1068/ 1073ق)<br />
<br />
(یا چندربهان منشی؛ چندربهان برهمن؛ برهمن لاهوری) از شاعران و نویسندگان و منشیان برجستۀ فارسینویس هند. پدرش، دَهرَم داس، از صاحبمنصبان برهمن لاهور بود و چندربهان نیز در زمان فعالیت به دلیل تعلقش به آیین برهمنی این اسم را برای تخلصش برگزید. در لاهور نزد میر عبدالکریم و بعدتر نزد [[عبدالحکیم سیالکوتی|ملا عبدالحکیم سیالکوتی]] (ادیب و متکلم امامی) تعلیم دید. برهمن در اوائل کار در [[لاهور]] بود، بعدها به آ[[آگره|گره]] رفت و در دستگاه [[شاه جهان گورکانی، ابوالمظفر (۱۰۰۰ ـ ۱۰۷۶ ق)|شاهجهان]] به خدمت منشیگری اشتغال یافت. وی به همنشینی با فقرا و اهل عرفان علاقه میورزید و شور و حال اهل سلوک را داشت. در آگره منشی دستگاه [[داراشکوه، محمد (اجمیر ۱۰۲۴ـ دهلی ۱۰۶۹ق)|داراشکوه]] شد و از مصاحبان وی به شمار میآمد. بعد از کشته شدن وی یک چند در دستگاه [[اورنگ زیب]] باقی ماند، اما با تعصبات رایج در آن دستگاه ادامۀ خدمت را دشوار یافت و پس از مهاجرت به [[بنارس]] به صورت کامل عزلت گزید و سرانجام نیز در آنجا درگذشت. درگذشت او در ''مرآت الاحوال جهاننما'' ۱۰۶۸ و در کتاب [[شمع انجمن]] ۱۰۷۳ق ثبت شده است.<br />
<br />
برهمن غزلهای لطیفی سروده که در آنها از تشبیهات و استعارات دلکشی بهره برده. وی در عصر بعد از [[جهانگیر گورکانی]] از منشیان و شاعران معروف هند به حساب میآمد. خط شکسته و نستعلیق را درست و زیبا مینوشت و در انشا از شیوۀ [[ابوالفضل علامی]] پیروی میکرد، گرچه نثر ساده و موجزش از تکلف انشای علامی به دور است. ''چهارچمن'' که اثری تاریخی - ادبیست سادگی و استواری انشای او را نشان میدهد. این اثر مشتمل بر 4 بخش یا 4 چمن است. دو بخش اول آن به شرح کارهای بزرگ وزرا، گزارش جشنهای دولتی، شرح مفصل کارهای روزانه، و جلال و شکوه دربار و پایتخت تازه، یعنی شاهجهانآباد، و 17 استان از استانهای معروف قلمرو شاهجهان، اختصاص دارد؛ چمن سوم، شرح حال مؤلف و نامههای او به شاهجهان است، و چمن چهارم، بیانگر اندیشهها و نظریات چندربهان منشی دربارۀ دین، اخلاق، عرفان و تصوف است<br />
<br />
<br />
'''برخی از آثار'''<br />
<br />
*''دیوان فارسی'' (مجموعهای از غزلیات، رباعیات، قصاید و مفردات چندربهان. این اثر در کلکته چاپ شده است.)<br />
*''چهارچمن''<br />
*''منشآت'' (مجموعۀ نامههایی که چندربهان به امرا و همسر و خویشاوندان خویش نوشته است.)<br />
*''تحفةالوزراء (یا تحفةالابرار)''<br />
*''کارنامه''<br />
*''مجمعالفقراء (یا مجموعةالفقراء)''<br />
*''رقعات''<br />
*''طغرای شاهجهان پادشاه''<br />
*''رسالۀ برهمن'' (تذکرۀ مختصری در معرفی شاعران عهد اکبرشاه تا معاصران خود مؤلف)<br />
<br />
----<br />
<br />
<br />
*از گذشته ادبی ایران، عبدالحسین زرینکوب؛ تهران: سخن، 1383.<br />
*دانشنامه جهان اسلام: مدخلِ «برهمن لاهوری».<br />
*دایرةالمعارف بزرگ اسلامی: مدخلِ «چندربهان منشی»<br /><br />
<br />
[[رده:ادبیات فارسی]]<br />
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]</div>Reza rouzbahani