https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C 2026-05-01T19:19:21Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C&diff=2010105652&oldid=prev 2021-05-01T09:08:44Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> کابُلی (گویش)<br /> <br /> &amp;nbsp;از گویش‌های فارسی که مردم کابل در افغانستان به آن سخن می‌گویند. این گویش در غزنه با تفاوت‌های جزیی به گوشی می‌رسد. صامت‌های کابلی همان صامت‌های فارسی هستند. تغییر و تبدیل آوایی: تبدیل /-&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt;/ پایانی به /-&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;a&lt;/span&gt;/ در &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;nana&lt;/span&gt; «ننه/مادر»، نشانۀ جمع در کابلی عموماً -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;u&lt;/span&gt; است در: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;doxtoru&lt;/span&gt; «دختران»، مضاف قبل از مضاف‌الیه و موصوف قبل از صفت می‌آید و نشانه‌اش -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;e&lt;/span&gt; و در صورتی که آخر اسم مصوت باشد -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;y&lt;/span&gt; است. نشانۀ نکره &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;yek&lt;/span&gt; است که جلو اسم قرار می‌گیرد. شکل معرفه مثل فارسی است. نشانۀ مصدری: همۀ نشانه‌های -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;an&lt;/span&gt; مصدری به پسوند -&lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;o&lt;/span&gt; تبدیل می‌شود که به ستاک ماضی می‌چسبد. پیشوندهای مصدری مثل فارسی &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;andar /dar /bar&lt;/span&gt; است. شناسه‌های فعلی ماضی را از صرف فعل &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;raftan&lt;/span&gt; (برای نمونه) می‌توان به دست آورد. &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;raftan /raftid /raftim /raft- /rafti /raftom&lt;/span&gt;. تمایز ماضی نقلی در تکیه‌ای است که بر مصوت شناسه می‌گذارند. مضارع استمراری مانند صرف فعل در این زمان، در گویش تهرانی است: مانند &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;miran /mirid /mirim /mira /miri&lt;/span&gt; (می‌روم/ می‌روی/ می‌رود/ می‌رویم ...). از فعل کمکی &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;raftan&lt;/span&gt; گاهی برای افادۀ مضایی دیگر استفاده می‌کنند. برخی از واژگان کابلی بدین قرار است: &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;gap&lt;/span&gt; «حرف/ سخن»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;arus&lt;/span&gt; «عروس»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;kirpak&lt;/span&gt; «پلک»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;pila&lt;/span&gt; «شیر اول گاو/ آغوز»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xeygana&lt;/span&gt; «تخم‌مرغ»، &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xosur&lt;/span&gt; «پدرزن/پدرشوهر» و &lt;span dir=&quot;LTR&quot;&gt;xalay&lt;/span&gt; «خاله».<br /> <br /> &lt;br /&gt;<br /> <br /> [[Category:زبان‌شناسی و ترجمه]]<br /> [[Category:زبان ها و گویش های ایران فرهنگی]]</div>

Nazanin