https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%81%D9%84%DB%8C%DA%A9%D8%B3_%28%DB%B1%DB%B8%DB%B4%DB%B9%D9%80%DB%B1%DB%B9%DB%B2%DB%B5%29کلاین، فلیکس (۱۸۴۹ـ۱۹۲۵) - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-01T22:31:10Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%8C_%D9%81%D9%84%DB%8C%DA%A9%D8%B3_(%DB%B1%DB%B8%DB%B4%DB%B9%D9%80%DB%B1%DB%B9%DB%B2%DB%B5)&diff=1290992&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
کِلایْن، فِلیکس (۱۸۴۹ـ۱۹۲۵)(Klein, Felix)<br/> [[File:35252300.jpg|thumb|کِلايْن، فِليکس]]ریاضیدان و فیزیکریاضیدان آلمانی. هندسههای اقلیدسی<ref>Euclidean geometry</ref> و نااقلیدسی<ref> non-Euclidean geometry</ref> گوناگون را یکپارچه ساخت و نشان داد که هر یک از این هندسهها را میتوان بهصورت تصویریِ محض درآورد. اینگونه مدلهای تصویری را امروز مدلهای کلاینی<ref> Klein models </ref> مینامند. در دوسلدورف<ref>Düsseldorf </ref> زاده شد و در بان<ref>Ban </ref>، گوتینگن<ref>Göttingen </ref>، برلین، و پاریس درس خواند. از ۱۸۷۲ تا ۱۸۷۵، در ارلانگن<ref>Erlangen</ref> و از ۱۸۷۵ تا ۱۸۸۰، در مدرسۀ عالی فنی<ref> Technische Hochschule </ref> مونیخ استاد بود و سپس همین سِمت را در لایپزیگ<ref>Leipzig</ref> بهعهده گرفت. از ۱۸۸۶، در گوتینگن مشغول کار شد. با تلاش افرادی مثل او، گوتینگن مرکز اصلی علوم دقیق در آلمان شد. در ۱۸۷۲، برنامۀ ارلانگن<ref> Erlangen program </ref> برای وحدتبخشیدن به هندسهها را اعلام کرد. او نشانداد که هر یک از هندسههای متفاوتی که در قرن ۱۹ طرح شدهاند، وابسته به «مجموعه<ref>collection</ref>» یا «گروه» جداگانهای از تبدیلات<ref> transformation </ref>اند. با این دیدگاه، همۀ این هندسهها را میتوان اعضای یک خانواده در نظر گرفت. کلاین در زمینۀ نظریۀ اعداد<ref>number theory </ref>، نظریۀ گروهها<ref>group theory </ref>، و نظریۀ معادلات دیفرانسیل<ref>theory of differential equations <br />
</ref> تا حد زیادی از برنهارد ریمان<ref>Bernhard Riemann </ref>، ریاضیدان آلمانی، تأثیر پذیرفتهبود. او رویۀ ریمانی<ref>Reimann surface</ref> را چنان تعریف کرد که بهصورت جزء اساسی نظریۀ توابع<ref> function theory</ref> درآمد. در ۱۸۹۵، کلاین تألیف دایرةالمعارفی در ریاضیات را آغاز کرد. کتابهایی نیز دربارۀ سیر تاریخی پیشرفت ریاضیات در قرن ۱۹، و با همکاری آرنولد زومرفلد<ref> Arnold Sommerfeld </ref>، کتابی درسی دربارۀ نظریۀ ژیروسکوپ<ref>theory of gyroscope<br />
</ref> نوشت.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:ریاضیات]] [[Category:(ریاضیات)اشخاص و آثار]] [[Category:فیزیک و مکانیک]] [[Category:(فیزیک و مکانیک)اشخاص و آثار]]</div>Reza rouzbahani