https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_%28%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF%29 2026-04-11T01:54:22Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127790&oldid=prev 2021-12-26T20:49:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربري =زیارتگاه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربري =زیارتگاه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشخصات معماری = ساختمان مکعب‌شکل</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشخصات معماری = ساختمان مکعب‌شکل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با گنبد دوپوش گسسته</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سازنده =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سازنده =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042164035.jpg|جایگزین=فضا و نمای بیرونی بقعه|بندانگشتی|فضا و نمای بیرونی بقعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042164035.jpg|جایگزین=فضا و نمای بیرونی بقعه|بندانگشتی|فضا و نمای بیرونی بقعه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنایی </del>آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم (</del>با صرف نظر از کلمۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دان) </del>تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </del>که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1315 </del>و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقعه </del>به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنای </ins>آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم، </ins>با صرف نظر از کلمۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«دان»، </ins>تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1316ش </ins>و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامگاه </ins>به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان «''گنبد سبز مشهد''» که انتشارات «قاف مشهدالرضا» آن را منتشر کرده است، علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی سعی کرده به رفع شبهاتی که دربارۀ مدفون آرامگاه هست بپردازد. با این حال به دلیل وجود چند عالم و عارفِ هم‌نام که در دورۀ صفوی می‌زیسته‌اند هویت مدفون بقعه را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del> نمی‌توان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یقین </del>مشخص کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان «''گنبد سبز مشهد''» که انتشارات «قاف مشهدالرضا» آن را منتشر کرده است، علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی سعی کرده به رفع شبهاتی که دربارۀ مدفون آرامگاه هست بپردازد. با این حال به دلیل وجود چند عالم و عارفِ هم‌نام که در دورۀ صفوی می‌زیسته‌اند هویت مدفون بقعه را  نمی‌توان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌یقین </ins>مشخص کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127786&oldid=prev 2021-12-26T18:43:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم هم (با صرف نظر از کلمۀ دان) تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های 1315 و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم هم (با صرف نظر از کلمۀ دان) تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های 1315 و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان «''گنبد سبز مشهد''» که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> انتشارات قاف مشهدالرضا </del>آن را منتشر کرده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </del>علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی شبهاتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </del>که دربارۀ مدفون آرامگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوده رفع کرده است</del>. با این حال به دلیل وجود چند عالم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عارف به اسم محمد مؤمن یا مؤمن عارف </del>که در دورۀ صفوی می‌زیسته‌اند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به یقین نمی‌توان </del>هویت مدفون بقعه را مشخص کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان «''گنبد سبز مشهد''» که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات «قاف مشهدالرضا» </ins>آن را منتشر کرده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعی کرده به رفع </ins>شبهاتی که دربارۀ مدفون آرامگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هست بپردازد</ins>. با این حال به دلیل وجود چند عالم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عارفِ هم‌نام </ins>که در دورۀ صفوی می‌زیسته‌اند هویت مدفون بقعه را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به  نمی‌توان یقین </ins>مشخص کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختمان بنا مکعبی‌شکل، دارای گنبد دوپوش گسسته با گنبد پیازی‌شکل بیرونی و گنبد نیم‌کروی داخلی، به ارتفاع 14.5 متر است. تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ بنا اگرچه شکل اصلی‌اش را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز می‌شود. در قسمت غربی ایوان جنوبی پلکانی تعبیه شده که به پشت بام بنا منتهی می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه شامل سه بخش سردابه (دو سردابۀ بزرگ و کوچک) و فضای بقعه و محیط زیرین گنبد می‌شود. اتاق مقبره مربع و هر ضلعش 6.5 متر است. سردابه‌های بقعه که در آن‌های بقایای دو جسد موجود است، طی عملیات اکتشافِ ادارۀ کل میراث فرهنگی خراسان، در سال 1376 کشف شده‌اند. زیر گنبد داخلی کتیبه‌ای به خط ثلث و به عربی است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام خوشنویس (حسین بن محمد مشهدی) و تاریخ 1058ق دیده می‌شود. علاوه بر این، بنا در حال حال حاضر دارای دو کتیبۀ دیگر (یکی حاوی عبارت الملک لله الحکم لله و دیگری آیۀ 26 سورۀ آل عمران) است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختمان بنا مکعبی‌شکل، دارای گنبد دوپوش گسسته با گنبد پیازی‌شکل بیرونی و گنبد نیم‌کروی داخلی، به ارتفاع 14.5 متر است. تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ بنا اگرچه شکل اصلی‌اش را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز می‌شود. در قسمت غربی ایوان جنوبی پلکانی تعبیه شده که به پشت بام بنا منتهی می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه شامل سه بخش سردابه (دو سردابۀ بزرگ و کوچک) و فضای بقعه و محیط زیرین گنبد می‌شود. اتاق مقبره مربع و هر ضلعش 6.5 متر است. سردابه‌های بقعه که در آن‌های بقایای دو جسد موجود است، طی عملیات اکتشافِ ادارۀ کل میراث فرهنگی خراسان، در سال 1376 کشف شده‌اند. زیر گنبد داخلی کتیبه‌ای به خط ثلث و به عربی است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام خوشنویس (حسین بن محمد مشهدی) و تاریخ 1058ق دیده می‌شود. علاوه بر این، بنا در حال حال حاضر دارای دو کتیبۀ دیگر (یکی حاوی عبارت الملک لله الحکم لله و دیگری آیۀ 26 سورۀ آل عمران) است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقالۀ [[گنبد سبز]] نیز دیده شود.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127785&oldid=prev 2021-12-26T18:40:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042164035.jpg|جایگزین=فضا و نمای بیرونی بقعه|بندانگشتی|فضا و نمای بیرونی بقعه]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم هم (با صرف نظر از کلمۀ دان) تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های 1315 و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم هم (با صرف نظر از کلمۀ دان) تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های 1315 و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127783&oldid=prev 2021-12-26T18:39:05Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین </del>نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>گنبد سبز<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه عباس اول]] در سال 1011ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا ذکر شده که از [[ماده تاریخ]] این بیت استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان».  تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. این عدم تطابق می‌تواند احتمالاً بیانگر زمان ساخت و تکمیل آرامگاه باشد؛ یعنی بیت اشاره به زمان تکمیل آن داشته دارد. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| </ins>نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= </ins>گنبد سبز</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام لاتین =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های دیگر =</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان «''گنبد سبز مشهد''» که  انتشارات قاف مشهدالرضا آن را منتشر کرده است علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی شبهاتی را که دربارۀ مدفون آرامگاه بوده رفع کرده است. با این حال به دلیل وجود چند عالم و عارف به اسم محمد مؤمن یا مؤمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عارف، </del>به یقین نمی‌توان هویت مدفون بقعه را مشخص کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| کشور = ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|استان =خراسان رضوی </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| موقعیت = خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی)، مشهد</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| کاربري =زیارتگاه</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مشخصات معماری = ساختمان مکعب‌شکل</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| سازنده =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زمان ساخت =سدۀ 11 قمری</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز به احتمال مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. با توجه به مندرجات کتیبۀ منتسب به بقعه و منابع مکتوب و شفاهی دیگر، به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]] در سال 1036ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا از [[ماده تاریخ]] این بیت مندرج بر کتیبۀ مزبور استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان». تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت [[عباس صفوی دوم|شاه عباس دوم]] (ثانی) است. اگرچه با احتساب اعداد کلمات مصرع دوم هم (با صرف نظر از کلمۀ دان) تاریخ 1036 به دست می‌آید. این کتیبه در حال حاضر مفقود شده است. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم [[مشهد، شهر|مشهد]] در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها در سال‌های 1315 و بعد از آن، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، [[گنبد (معماری)|گنبد]] و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان «''گنبد سبز مشهد''» که  انتشارات قاف مشهدالرضا آن را منتشر کرده است علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی شبهاتی را که دربارۀ مدفون آرامگاه بوده رفع کرده است. با این حال به دلیل وجود چند عالم و عارف به اسم محمد مؤمن یا مؤمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عارف که در دورۀ صفوی می‌زیسته‌اند </ins>به یقین نمی‌توان هویت مدفون بقعه را مشخص کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مشخصات بنا&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مشخصات بنا&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختمان بنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکعبی‌شکل </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>اگرچه شکل اصلی‌اش را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </del>کتیبه‌ای است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راقم این سطور با عبارت «نمقفه </del>حسین بن محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المشهدی» </del>و تاریخ 1058ق دیده می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختمان بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکعبی‌شکل، دارای گنبد دوپوش گسسته با گنبد پیازی‌شکل بیرونی و گنبد نیم‌کروی داخلی، به ارتفاع 14.5 متر </ins>است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنا </ins>اگرچه شکل اصلی‌اش را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود. در قسمت غربی ایوان جنوبی پلکانی تعبیه شده که به پشت بام بنا منتهی </ins>می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شامل سه بخش سردابه (دو سردابۀ بزرگ و کوچک) و فضای بقعه و محیط زیرین گنبد می‌شود. اتاق مقبره مربع و هر ضلعش 6.5 متر است. سردابه‌های بقعه که در آن‌های بقایای دو جسد موجود است، طی عملیات اکتشافِ ادارۀ کل میراث فرهنگی خراسان، در سال 1376 کشف شده‌اند. زیر گنبد داخلی </ins>کتیبه‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به خط ثلث و به عربی </ins>است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوشنویس (</ins>حسین بن محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهدی) </ins>و تاریخ 1058ق دیده می‌شود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. علاوه بر این، بنا در حال حال حاضر دارای دو کتیبۀ دیگر (یکی حاوی عبارت الملک لله الحکم لله و دیگری آیۀ 26 سورۀ آل عمران) است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127782&oldid=prev 2021-12-26T17:56:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:معماری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</ins></div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127781&oldid=prev 2021-12-26T17:55:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور شاه عباس اول در سال 1011ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا ذکر شده که از ماده تاریخ این بیت استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان».  تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت شاه عباس دوم (ثانی) است. این عدم تطابق می‌تواند احتمالاً بیانگر زمان ساخت و تکمیل آرامگاه باشد؛ یعنی بیت اشاره به زمان تکمیل آن داشته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باشد</del>. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم مشهد در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، گنبد و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به احتمال </ins>مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاه عباس کبیر|</ins>شاه عباس اول<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سال 1011ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا ذکر شده که از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ماده تاریخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این بیت استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان».  تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عباس صفوی دوم|</ins>شاه عباس دوم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(ثانی) است. این عدم تطابق می‌تواند احتمالاً بیانگر زمان ساخت و تکمیل آرامگاه باشد؛ یعنی بیت اشاره به زمان تکمیل آن داشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد</ins>. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مشهد، شهر|</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>گنبد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(معماری)|گنبد]] </ins>و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان گنبد سبز مشهد که  انتشارات قاف مشهدالرضا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ع) </del>آن را منتشر کرده است علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی شبهاتی را که دربارۀ مدفون آرامگاه بوده رفع کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی قربانی، در کتابی با عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«''</ins>گنبد سبز مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''» </ins>که  انتشارات قاف مشهدالرضا آن را منتشر کرده است علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی شبهاتی را که دربارۀ مدفون آرامگاه بوده رفع کرده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. با این حال به دلیل وجود چند عالم و عارف به اسم محمد مؤمن یا مؤمن عارف، به یقین نمی‌توان هویت مدفون بقعه را مشخص کرد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشخصات بنا</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختمان بنا مکعبی‌شکل است و تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنا </del>اگرچه شکل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی آن </del>را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه دارای کتیبه‌ای است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام راقم این سطور با عبارت «نمقفه حسین بن محمد المشهدی» و تاریخ 1058ق دیده می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مشخصات بنا'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختمان بنا مکعبی‌شکل است و تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>اگرچه شکل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی‌اش </ins>را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه دارای کتیبه‌ای است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام راقم این سطور با عبارت «نمقفه حسین بن محمد المشهدی» و تاریخ 1058ق دیده می‌شود.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_(%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF)&diff=2010127780&oldid=prev 2021-12-26T17:47:53Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>بنایی آرامگاهی واقع در میان میدانی به همین نام (گنبد سبز)، در خیابان شهید باهنر (آخوند خراسانی) معروف به خیابان خاکی، مربوط به اوائل یا اواخر سدۀ 11ق. دلیل اشتهار بنا به این نام، رنگ فیروزه‌ای مایل به سبز آن (در مقابل گنبد طلا/ حرم امام رضا و گنبد خشتی/ بقعۀ یکی از نوادگان امام موسی بن جعفر) است. گنبد سبز مدفن شیخ مؤمن عارف استرآبادی، از عرفای سلسلۀ [[ذهبیه]]، است. به احتمال زیاد، بنای بقعه به دستور شاه عباس اول در سال 1011ق ساخته شده؛ اگرچه تاریخ دیگری نیز برای بنا ذکر شده که از ماده تاریخ این بیت استخراج می‌شود: «سال تاریخ این خجسته بنا/ بیت معمور قلب مؤمن دان».  تاریخ مستفاد از این بیت، 1091ق و مربوط به دورۀ سلطنت شاه عباس دوم (ثانی) است. این عدم تطابق می‌تواند احتمالاً بیانگر زمان ساخت و تکمیل آرامگاه باشد؛ یعنی بیت اشاره به زمان تکمیل آن داشته باشد. از روایات کتبی و شفاهی چنین برمی‌آید که این بنا پیش از احداث و بازسازی خیابان‌های اطراف و میدان جدید، در داخل باغ بزرگی بوده است که ارگ قدیم مشهد در غرب آن و گورستان بزرگ میرهوا در شرقش و تکیۀ سید اسماعیل شاه‌حیدری در نزدیکی آن قرار داشته است. بعدها به وسیلۀ دیوارکشی محصور گردید و پیرامونش محوطه‌سازی شد؛ تا این که با توسعۀ شهر مشهد و خیابان‌کشی‌ها، الحاقاتِ اطراف بنا برچیده شده و میان میدانی قرار گرفت. بقعه چندین بار مرمت شده که آخرین بازسازی آن در حدود سال‌های 1353 تا 1356ش است. در همین سال اخیر، بقعه به شمارۀ 1370/ 3 در زمرۀ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بازسازی کلی، گنبد و نمای ساختمان کاشی‌کاری و تعمیراتی نیز در درون آن انجام شده است.<br /> <br /> مهدی قربانی، در کتابی با عنوان گنبد سبز مشهد که  انتشارات قاف مشهدالرضا(ع) آن را منتشر کرده است علاوه بر معرفی بنا و ویژگی‌های معماری و تاریخچۀ بقعه، با رجوع به منابع متعددی شبهاتی را که دربارۀ مدفون آرامگاه بوده رفع کرده است.<br /> <br /> مشخصات بنا<br /> <br /> ساختمان بنا مکعبی‌شکل است و تعبیۀ چهار طاق‌نمای دوطبقه در چهارگوشۀ بنا اگرچه شکل اصلی آن را تغییر نداده، اما هیأتی هشت‌ضلعی به آن بخشیده است. چهار ایوان در چهار طرف ساختمان وجود دارد که از هرکدام دری به بقعه باز می‌شود. نمای بیرونی، در پایه‌ها و اطراف طاق‌ها و پیشانی ساختمان از ازارۀ سنگی به بالا با کاشی معرق و ساده در رنگ‌های گوناگون تزئین شده است. فضای داخلی بقعه دارای کتیبه‌ای است با مضمون صلوات کبیره و حدیثی از پیامبر اکرم که در پایان آن، نام راقم این سطور با عبارت «نمقفه حسین بن محمد المشهدی» و تاریخ 1058ق دیده می‌شود.</div>

Reza rouzbahani