امامزاده دال و زال
امامزاده دال و زال
امامزادگان دال و زال در استان آذربایجان شرقی، شهر تبریز، با گذر از کوچه میارمیار بین دو خیابان فردوسی و شریعتی شمالی، واقع شده. این بنای مذهبی و ارزشمند، به دلیل پیشینه تاریخی و اهمیت فرهنگیاش، در تاریخ ۵ تیر ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۱۹۸۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. بر اساس متون منقوش بر کاشیکاریهای ورودی، این مزار متعلق به نوادگان حضرت علی (ع) و فرزندان بزرگوار جناب محمد حنفیه، یعنی حضرت حذیفه و حضرت ابراهیم است.
در پاورقی کتاب تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز، تعمیر بقعه و مسجد را در سال 1193ق به دست حاج اسدالله نامی خبر داده؛ اسرار علیشاه از تعمیر شخص عالی همتی سخن گفته است. طبق کتیبهای که به دیوار ضلع غربی نصب شده، بقعه در سال 1380ش با تلاش حاج جعفر دهقان افروز تجدید بنا شده است. نمای بیرونی این مجموعه از سنگ و آجر طراحی شده که جلوهای از معماری اصیل مذهبی را به نمایش میگذارد. در بخش پایینی دیوارها، ازارهای از جنس سنگ مرمر به ارتفاع یک و نیم متر به کار رفته که استحکام و زیبایی خاصی به بنا بخشیده است. در قسمتهای بالاتر، نمای ساختمان با استفاده از آجرهای ظریف 3 سانتیمتری تزیین شده و دو مناره فلزی در بالای این نما، نشانگر حضور یک مکان مقدس در میان کوچههای قدیمی است. این نما شامل سه درب ورودی و چهار پنجره آهنی به رنگ سبز است که به طور منظمی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. بخش شرقی و درب میانی مجموعه متعلق به فضای مسجد است؛ بر بالای درب میانی، کتیبهای از جنس سنگ مرمر نصب شده که آیه ۱۸ سوره مبارکه توبه بر آن نقش بسته است. همچنین در ضلع شرقی، کتیبهای با کاشیهای آبی و فیروزهای نام «مسجد دال زال» را در معرض دید قرار میدهد. در مقابل، ورودی ضلع غربی به همراه سه پنجره سبز رنگ، متعلق به بخش اصلی بقعه است که زائران از این طریق به زیارتگاه وارد میشوند. ساختمان بقعه دارای نقشهای مستطیلشکل با ابعادی حدود 12 متر طول و 6 متر عرض است که با وجود سادگی، فضایی سرشار از وقار و آرامش را فراهم آورده است.