جانورشناسی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

جانورشناسی (zoology)

جانورشناسي

شاخه‌ای از زیست‌شناسی، برای مطالعه جانوران. این علم بررسی همۀ وجوه ظاهری و عملی مرتبط با جانوران را دربرمی‌گیرد. از آن جمله است توصیف جانوران امروزی، مطالعۀ تکامل[۱] انواع جانوری، کالبدشناسی[۲]، فیزیولوژی[۳]، جنین‌شناسی[۴]، رفتارشناسی[۵]، و پراکندگی جغرافیایی جانوری[۶].

مفاهیم جانورشناسی. بافت‌شناسی[۷] مطالعۀ میکروسکوپی یاخته‌[۸]های جانوران و نیز مطالعۀ انواع بافت‌های گوناگونی است که یاخته‌ها را تشکیل می‌دهند. یاخته‌شناسی[۹] درون سلول و چگونگی اعمال اندام‌های آن را بررسی می‌کند. کالبدشناسی تطبیقی[۱۰] ساختار گروه‌های متناوب جانوری را مقایسه می‌کند تا چگونگی ارتباط احتمالی آن‌ها را با یکدیگر دریابد و به این ترتیب، به درک سیر تکامل کمک می‌‌کند. این علم به مطالعۀ چگونگی تکامل جانوران پیشرفته و شناسایی جانورانی ابتدایی می‌پردازد که اجداد آن‌ها بوده‌اند. مطالعۀ حوزه‌های تولید‌مثل[۱۱]، رشد[۱۲] و نمو (تکوین)[۱۳] در جنین‌شناسی و ژنتیک[۱۴] صورت می‌گیرد. چگونگی عملکرد جانوران در بیوشیمی[۱۵]، یاخته‌شناسی، و فیزیولوژی بررسی می‌شود. همۀ این علوم به جانورشناسان در فهم چگونگی کارکرد بدن جانوران کمک می‌کنند. رابطۀ جانور با محیط اطرافش در اکولوژی (بوم‌شناسی)[۱۶] و رفتارشناسی جانوری[۱۷] بررسی می‌‌شود. طبقه‌بندی جانوران، و درک چگونگی خویشاوندی و ارتباط هر گروه با گروه‌های دیگر در تاکسونومی (رده‌بندی)[۱۸] بررسی می‌‌شود.

رشته‌های وابسته. از آن‌جا که بسیاری از فرآیند‌های حیاتی در گیاهان و جانوران مشترک‌اند، رشته‌های جانورشناسی، گیاه‌شناسی[۱۹]، و زیست‌‌شناسی به‌روشنی تفکیک نمی‌شوند. همۀ صور شناخته‌شدۀ حیات برای رشد و تولید‌مثل نیاز به‌ اکسیژن، غذا، آب، و دفع مواد زاید دارند. هر موجود دارای نوعی کُنام[۲۰] است که در آن زندگی می‌کند و روش‌های مشخصی نیز برای اعمال فرآیند‌های حیاتی دارد. جانورشناسان سعی می‌کنند دریابند جانوران چگونه این مشکلات را حل می‌کنند. محدودۀ بررسی آن‌ها از پیش‌زیان تک‌سلولی[۲۱] تا خویشاوندان نزدیک انسان، یعنی نخستیان[۲۲]، را دربر‌می‌گیرد.



  1. ↑ evolution
  2. ↑ anatomy
  3. ↑ physiology
  4. ↑ embryology
  5. ↑ behaviour
  6. ↑ animal geographical distribution
  7. ↑ histology
  8. ↑ cell
  9. ↑ cytology
  10. ↑ comparative anatomy
  11. ↑ reproduction
  12. ↑ growth
  13. ↑ development
  14. ↑ genetics
  15. ↑ biochemistry
  16. ↑ ecology
  17. ↑ animal behaviour
  18. ↑ taxonomy
  19. ↑ botany
  20. ↑ hiche
  21. ↑ one-celled protozoa
  22. ↑ primates