فلیندرز، متیو (۱۷۷۴ـ۱۸۱۴)

فِلینْدِرْز، متیو (۱۷۷۴ـ۱۸۱۴)(Flinders, Matthew)

کاشف و دریانورد بریتانیایی. نقشۀ سواحل استرالیا را تهیه کرد. در ۱۷۹۵، با کشتی به نیوساوت ویلز رفت و به اکتشاف تنگۀ ناشناخته‌ای پرداخت که اکنون به تنگۀ باس، بین استرالیا و وان دیمن ‌لند (تاسمانی کنونی)، معروف است. در بازگشت به انگلستان (۱۸۰۱)، سرپرستی هیئتِ مأمور تحقیق در سواحل استرالیا را برعهده گرفت و آن را در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت پیمود. گریت بریر ریف (سد آب‌سنگی بزرگ) را از گذرگاه فلیندرز کنونی پیمود و نقشۀ خلیج کارپنتاریا را در شمال تهیه کرد. نقشه‌های او از سواحل استرالیا عمدتاً دقیق است. پس از پایان مأموریت در ۱۸۰۳، به‌سمت انگلستان به‌راه افتاد، اما کشتی‌اش براثر برخورد به صخره‌ای ناشناخته صدمه دید و ناچار شد به استرالیا بازگردد. فلیندرز سفر خود را با کشتی دیگری آغاز کرد، ولی مجبور شد در جزیرۀ موریس لنگر اندازد؛ جزیرۀ موریس در آن زمان به فرانسه تعلق داشت که با انگلستان در جنگ بود. فلیندرز هفت سال را به‌اتهام جاسوسی در زندان گذراند و در این مدت، نخستین روش را برای تصحیح انحراف‌های قطب‌نما به‌سبب آهن‌های کشتی کشف کرد. در ۱۸۱۰، آزاد شد و به انگلستان بازگشت و سه سال را به نوشتن سفری به سرزمین استرالیا (۱۸۱۴) صرف کرد که پس از مرگش منتشر شد. نام این آب‌نگار پُرآوازه بر رودی در کوئینزلند، چند جزیره، یک رشته‌کوه، و یک انبار نیروی دریایی نزدیک ملبورن نهاده شده است. استفادۀ مداوم فلیندرز از واژۀ استرالیا برای این بخش از جهان، به پذیرش این نام انجامید.

 

---