قهستان، ناحیه قدیم

قُهِستان، ناحیۀ قدیم
در جنوب خراسان بزرگ. معرب کهستان/ کوهستان است. از کوه‌های شصت‌دره، چهل‌تن، و باخرز رو به جنوب تا سیستان و حاشیۀ شمالی کویر لوت ممتد بود و قائن مهم‌ترین شهر آن محسوب می‌شد. مهم‌ترین شهرها و آبادی‌های آن عبارتند از تُرشیز (کاشمر)، کندر، زاوه، جام، بوزجان، باخرز، مالین، خواف، زوزن، خرجرد، گناباد، بجستان، طبس، و خوسف. ناحیۀ مزبور در زمان عمر به‌تصرف مسلمانان درآمد و در دورۀ اسلامی جزئی از خراسان و مرکز آن به نیشابور منتقل شد. این ناحیه به طور تقریبی معادل استان خراسان کنونی است. قهستان در سده‌های 5 تا 7هجری از پایگاه‌های اصلی اسماعیلیان بود.