لیپس کومب، ویلیام نان

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

لیپْس‌کومْب، ویلیام نان (۱۹۱۹-۲۰۱۱م)(Lipscomb, William Nunn)

شیمی‌دان امریکایی. وابستگی بین ساختارهای الکترونی[۱] و ساختارهای هندسی[۲] مولکول‌ها، و رفتار فیزیکی و شیمیایی آن‌ها را بررسی کرد. جایزه نوبل شیمی ۱۹۷۶ به‌سبب تحقیق در زمینۀ ساختار و پیوند شیمیایی بوران‌ها[۳]، ترکیبات بوروهیدروژن[۴]، به او اعطا شد. در کلیولند[۵] اوهایو[۶] زاده شد و در دانشگاه کنتاکی[۷] و انستیتو فناوری کالیفرنیا[۸] درس خواند. در ۱۹۵۹، استاد دانشگاه هاروارد شد. هیدریدهای بور[۹] و مشتقاتشان را بررسی کرد و نظریه‌های پیوندی[۱۰] را برای تشریح ساختار ترکیبات مواجه با کمبود الکترون[۱۱] مطرح کرد. روش‌های دماـ پایینِ پراش اشعۀ ایکس[۱۲] را برای مطالعۀ بلورهای ساده نیتروژن، اکسیژن، و فلوئور[۱۳] و موادی که در دمای مایع‌شدن نیتروژن جامدند گسترش داد. تحقیق در زمینۀ کربوران‌ها[۱۴] و مکان‌های حملۀ الکتروفیلی[۱۵] در این ترکیبات را با روش ان‌اِم‌آر (طیف‌بینی رزونانس مغناطیسی هسته‌ای[۱۶]) ادامه داد. این تحقیقات منجربه طرح نظریۀ جابه‌جایی‌های شیمیایی[۱۷] شد. این محاسبات مقادیر ثابت مناسبی فراهم کرد که رفتار چندین نوع مولکول را در میدان مغناطیسی[۱۸] و میدان الکتریکی[۱۹] تبیین می‌کنند و مبنای نظری کاربرد مکانیک کوانتومی[۲۰] در مولکول‌های مرکب[۲۱]اند.

 


لیپس‌کامب در تاریخ ۱۴ آوریل ۲۰۱۱م (۲۵ فروردین ۱۳۹۰ش) در سن ۹۱ سالگی در کمبریج، ماساچوست، بر اثر ذات‌الریه و عوارض ناشی از یک زمین خوردگی درگذشت.



  1. ↑ electronic structures
  2. ↑ geometric structures
  3. ↑ boranes
  4. ↑ hydrogen boron
  5. ↑ Cleveland
  6. ↑ Ohio
  7. ↑ University of Kentucky
  8. ↑ California Institute of Technology
  9. ↑ boron hydrides
  10. ↑ bonding theories
  11. ↑ electron-deficient
  12. ↑ x-ray diffraction
  13. ↑ fluorine
  14. ↑ carbornaes
  15. ↑ electrophilic attack
  16. ↑ nuclear magnetic resonance spectroscopy
  17. ↑ chemical shifts
  18. ↑ magnetic field
  19. ↑ electric field
  20. ↑ quantum mechanics
  21. ↑ complex molecules