نظریه کوانتومی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

نظریۀ کوانْتومی (quantum theory)

فرمول تابع موج احتمالي شرودينگر
فرمول تابع موج احتمالي شرودينگر

(یا: مکانیک کوانتومی) در فیزیک، نظریه‌ای که در آن انرژی دارای گسترۀ پیوسته‌ای از مقادیر نیست، بلکه جذب و دفع آن ناپیوسته و به‌صورت مضاربی از واحدهای تقسیم‌ناپذیر معیّنی با‌نام کوانتوم[۱] تحقق می‌یابد. نور که در حالت کلی با حرکت موج پیوسته ظاهر می‌شود، در بعضی شرایط متشکل از ذرات گسسته‌ای به‌صورت فوتون[۲] نیز به‌نظر می‌رسد. در نظریۀ کوانتومی‌ نشان داده می‌شود که ذرات اتمی، ازجمله الکترون‌ها، را می‌توان دارای خواصی موج‌گونه درنظر گرفت. فیزیک ذرات[۳]، شیمی نظری نوین[۴]، و فیزیک حالت جامد[۵] که توصیف‌کنندۀ رفتار تراشه‌های سیلیسیومی[۶] در رایانه‌هاست، ازجمله موضوعاتی‌اند که براساس نظریۀ کوانتومی استوار شده‌اند. این نظریه با تحقیقات ماکس پلانک[۷] در زمینۀ انرژی تابشی[۸] در ۱۹۰۰ آغاز شد و آلبرت اینشتین آن را توسعه داد و بعدها برای تابش الکترومغناطیسی[۹] و نور[۱۰] نیز به‌کار برده شد. نیلس ‌بور[۱۱]، آن‌ را برای توضیح طیف[۱۲] نور گسیل‌شده از اتم‌های هیدروژن برانگیخته نیز به‌کار برد. تحقیقات بعدی اروین شرودینگر[۱۳]، ورنر هایزنبرگ[۱۴]، پاول دیراک[۱۵]، و دیگران منجر به تکامل این نظریه و پیدایش مکانیک کوانتومی[۱۶] (مکانیک موجی[۱۷]) شد. نيز ← کوانتوم

 


  1. ↑ quanta
  2. ↑ photon
  3. ↑ particle physics
  4. ↑ modern theoretical chemistry
  5. ↑ solid-state physics
  6. ↑ silicon chips
  7. ↑ Max Planck
  8. ↑ radiation energy
  9. ↑ electromagnetic radiation
  10. ↑ light
  11. ↑ Niels Bohr
  12. ↑ spectrum
  13. ↑ Erwin Schrödinger
  14. ↑ Werner Heisenberg
  15. ↑ Paul Dirac
  16. ↑ quantum mechanics
  17. ↑ wave mechanics