گلوگاه
| گلوگاه | |
|---|---|
| استان | مازندران |
| شهرستان | گلوگاه |
| بخش | مرکزی |
| جمعیت | 21,352نفر (1395ش) |
| موقعیت | فاصله ۷۵کیلومتری شمال شرقی شهر ساری |
| نوع اقلیم | معتدل و نیمهمرطوب |
| ارتفاع از سطح دریا | ۳۵متر |
| تولیدات و صنایع مهم | گندم، جو، پنبه، برنج، توتون، انجیر، انار و میوههای جالیزی |
| نام لاتین | Galugah |
گَلوگاه، شهر Galugah, City
شهری در استان مازندران، و مرکز اداری شهرستان گلوگاه. جمعیت این شهر در سرشماری سال 1395ش، 21,352نفر بوده است. گلوگاه در فاصلۀ ۷۵کیلومتری شمال شرقی شهر ساری، ۳۵۳کیلومتری شمال شرقی تهران و در ارتفاع ۳۵متری از سطح دریا قرار دارد. شهرستان گلوگاه، شرقیترین شهرستان مازندران است و از جنوب به دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز و شهرستان بهشهر، از شمال به خلیج گرگان، از شرق به استان گلستان و از غرب به شهرستان بهشهر محدود میشود. اقلیم این شهر معتدل و نیمهمرطوب است. میانگین دمای سالانه آن 18درجه سلسیوس، با بیشینه 43 و کمینه 8- درجه سلسیوس است. رود گلوگاه در غرب شهر جریان دارد. میانگین بارش سالانۀ آن در حدود 600میلیمتر و میانگین رطوبت سالانه بیش از 70درصد است. محصولات کشاورزی این منطقه شامل گندم، جو، پنبه، برنج، توتون، انجیر، انار و میوههای جالیزی است. جشنواره انجیر هرساله در این شهرستان برگزار میشود.
شهر گلوگاه در مجاورت دو شهر تاریخی کلباد، موسوم به لمراسک و نامیه، تأسیس شده است. پیشینۀ قابل ذکر این دو شهر به سدههای اولیۀ اسلامی تا دورۀ قاجار میرسد. در دوران حکومت آقامحمدخان قاجار، در سال ۱۱۹۵ق، به منظور حفاظت از این منطقه، شماری از ساکنان قراباغ قفقاز به اینجا منتقل شدند. گلوگاه از گذشته مرز و نقطۀ اتصال طبرستان و استرآباد/گرگان بوده و بخشی از بهشهر به شمار میرفته است. نام گلوگاه در منابع متأخر به دهی اشاره دارد که در اولین تقسیمات کشوری معاصر ایران، مرکز یکی از دهستانهایِ بخش بهشهرِ شهرستان ساری بوده است. در ۱۳۳۳ش، که بهشهر به شهرستان ارتقاء یافت، گلوگاه به عنوان مرکز دهستان معرفی شد. شهرداری گلوگاه در سال 1335ش تأسیس و در ۲۲ تیرماه 1336ش، رسماً به عنوان یک شهر اعلام شد. بخش گلوگاه در تابستان 1384ش براساس مصوبۀ هیأت دولت ضمن تغییر و تحولاتی در شهرستان بهشهر از آن جدا شده و به شهرستان گلوگاه ارتقاء یافت. مردم گلوگاه به زبانهای فارسی، ترکی و طبری سخن میگویند.